Murad Köhnəqala: Piano arxasında ölüm

19 May 2016 18:12

Xəbər 263 dəfə oxunub

“Onu dinləyərkən sanki Şəhrizadın 1002-ci gecəsinin nağılına qulaq asırsan…”

1979-cu ildə Avropanın Monako knyazlığında qeyri-adi caz festivalı keçirilir. Bu musiqi yarışmasında iştirak edən hər bir ifaçının adı və mənsub olduğu ölkə münsiflərdən gizli saxlanılır. Səs-küylü Monte Karloda yüzdən çox cazmenin günlərlə davam edən yarışması başa çatdıqdan sonra “Ağ royal” mükafatının qalibi elan olunur: Vaqif Mustafazadə!

Lakin dünya caz musiqisinə yenilik gətirmiş Caz-Muğamın yaradıcısı, bəstəkar pianoçu Vaqif Mustafazadə bu yarışmanın qalibi olduğunu bilmir. Çünki Monte-Karloda keçirilən dünya caz festivalından qayıdan cazmen 16 dekabr, 1979-cu ildə Daşkənddə konsert verərkən ifa vaxtı səhnədəcə həyatla vidalaşır.

O, kiçik qızı Əzizənin şəninə bəstələdiyi “Əzizəni gözləyərkən” adlı kompozisiyasını dəli kimi çalıb bitirdikdən sonra başını pianonun dilləri üstünə endirir. Tamaşaçıların sürəkli alqışlarından sonra başını qaldırmayan cazmenin halından şübhələnən aparıcı ona yaxınlaşır və… artıq Vaqif yoxdu! Səhnənin böyük pərdəsi enir. Həmin pərdə 39 yaşlı caz ustasını həm səhnədən, həm də bu dünyadan əbədi ayırır. Vaqif Mustafazadə o andan öz şəxsiyyəti və musiqisi ilə milyonların qəlbinə köçür.

Vaqif Mustafazadə 16 mart, 1940-cı ildə Bakıda, İçərişəhərdə hərbçi həkim ailəsində anadan olub. Valideynləri ayrıldığına görə balaca Vaqif, musiqi məktəbində piano dərsi keçən tənha müəllimə anasının himayəsində böyüməli olur. Muğam sənətini Üzeyir Hacıbəyovdan öyrənən anası Zivər xanım onun ilk musiqi müəllimi olur.

O, 1963-cü ildə Asəf Zeynallı adına musiqi kollecini bitirib, Bakı Musiqi Akademiyasına daxil olur. Akademiyada təhsil alan Vaqif klublarda avanqard konsertlər təşkil edir. Vaqif özünün pianino ifalarında klassik caz musiqilərinə, bluz və oynaq musiqilərə daha çox üstünlük verir. Klassik cazla İçərişəhərin ritmini – muğamı qarışdıraraq unikal musiqi icad edən novator bəstəkarı yerli radio-televiziya şirkəti özünə yaxın buraxmır. Ecazkar caz-muğam ifaçısının heyranları getdikcə artsa da, mühafizəkar muğam tərəfdarları onu tənqid atəşinə tutur, mətbuatda daş-qalaq edirlər.

Vaqif caz gecələrində birgə çıxış elədiyi vokalist Nərminə xanımla ailə qurur və bu evlilikdən 1965-ci ildə Lalə adlı qızları dünyaya gəlir.
Cazmenin ikinci evliliyi isə rəhbərlik etdiyi “Sevil” instrumental ansamblının solisti, gürcü əsilli Elza Bandzeladze ilə baş tutur. Bu nikahdan isə Əzizə Mustafazadə dünyaya gəlir.

Fəaliyyəti Bakı klublarının dar səhnələrinə sığmayan Vaqif, həyat yoldaşı Elzanın dəstəyi ilə ilkin musiqi karyerasını Tiflisdə qurmalı olur. Sevimli sənətindən usanmaq bilməyən pianoçu qonşu ölkənin paytaxtı Tiflisdə “Qafqaz” adlı caz-trio yaradır. Gənc cazmen Tiflis musiqi mühitində T. Kuraşvili və C. Çaparidze kimi musiqiçilərin əhatəsində daha da püxtələşir.

Vaqif Mustafazadə Estoniyada təşkil edilən dünya cazmenlərinin “Tallin-66” və “Tallin-67” yarışlarının laureatı olur. 1967-ci ildə Tallin şəhərində Vaqif Mustafazadəyə mükafatı şəxsən təqdim etmək üçün səhnəyə çıxan məşhur amerikalı caz ustası Dizzi Gillespi onun yaradıcılığını “gələcəyin musiqisi” adlandırmış və gözəl ifaya görə gənc cazmenə öz minnətdarlığını bildirmişdi.

Cazmenin xaricdəki parlaq uğurlarından sonra Bakı televiziyası yumşalaraq onu müəyyən şərtlərlə efirə buraxmaq fikrinə düşür. Ekranda görünməsi üçün Vaqif öz lopa bığlarını “redaktə” etməli, dar cins şalvarının yerinə isə şax kostyum geyinməli idi. Yenilikçi kompozitor televiziya rəhbərliyinin bu şərtlərini qətiyyətlə rədd edir. Beləcə, sənət aləmində ona qarşı olan qısqanclıqlar, paxıllıqlar, süni əngəllər çayır kimi əl-ayağına dolaşır, ömrünü çürüdürdü.

Konsertlər təşkil etmək üçün SSRİ-nin müxtəlif şəhərlərinə dəvət alan caz-muğam ustasının şöhrəti artdıqca, vətənində ona qarşı olan buzlar da yavaş-yavaş isinib əriməyə başlayır.

Danılmaz Vaqif Mustafazadə fenomeninə görə dünya cazmenləri 1969-cu ildə bu dəfə dahi ifaçının vətəni olan Bakıda “Caz-69” festivalına yığışır.

Vaqifin ağır günlərinin dostu olan həyat yoldaşı Elza xanım onu bir an belə tək buraxmır, cazmenin bütün uğurlarının arxasında sevgi ilə dayanır. Vaqif Mustafazadə gərgin bəstəçi həyatına, yarışlarına və uzaq səfərlərinə baxmayaraq, 1964-cü ildən “Orero” ansamblına, “Qafqaz” caz-triosuna, “Leyli” və “Sevil” qadın vokal instrumental, “Muğam” instrumental ansambllarına rəhbərlik edir.

1968-ci ildə SSRİ-nin bir neçə şəhərində konsertlər düzənləyən cazmen 1970-ci ildə məşhur müğənni Rəşid Behbudov və M. Tağıyevlə birlikdə Latın Amerikası ölkələrində qastrol səfərlərində olur.

Vaqif Mustafazadə 1978-ci ildə Tiflisdə keçirilən caz festivalında səkkiz yaşlı qızı Əzizə ilə səhnəyə çıxaraq tamaşaçıları valeh edir və “Ən böyük pianoçu” adını qazanır.

Caz-muğam ustasının ölümündən dərhal sonra “Amerikanın səsi” radiosunda “Caz vaxtı” verilişinin aparıcısı məşhur Uillis Konover bütün verilişi Vaqifin xatirəsinə həsr edir.

Milli muğamımızı klassik Amerikan caz musiqisi ilə sintez edərək yeni musiqi növü yaratmış dahi pianoçu Vaqif Mustafazadə 1982-ci ildə ölümündən sonra Azərbaycan Dövlət Mükafatına layiq görülür.

Vaqif Mustafazadə və qızı Əzizə Mustafazadənin adı Amerika redaktorlarının imzası altında “Ümumdünya caz ensiklopediyası” kitabına həkk olunub.

Yazını dünyaca məşhur İsveç pianoçusu Yohanssonun sözləri ilə bitirmək istəyirəm: “Vaqifin olduqca müasir olan musiqisindən həm də sirli, qədim Qafqaz melodiyası axır. Onu dinləyərkən sanki Şəhrizadın 1002-ci gecəsinin nağılına qulaq asırsan…”

Bu bürclərlə intim münasibət insana DAHA ÇOX HƏZZ VERİR

Bürclər intim münasibətlərdə də böyük əhəmiyyət kəsb edir. Məsələ ondadır ki, ulduzlar hətta yataq otağında həzz almağın yollarından danışa bilər. Əgər fikir vermisinizsə, bəzi zodiakı işarələri bir-biriylə daha tez dil tapır, bəzilərindənsə səbəbsiz yerə xoşumuz gəlmir. Publika.az astroloqların bürclərə görə hazırladığı intim uyğunluq cədvəlini hazırlayıb. Odur ki, ideal sevgili axtarırsınızsa, bu ulduz falı sizə mane olmayacaq. Qoç (21 mart - 19 aprel) Qoç enerjilidir və seksual aktdan həzz alır. Siz təqib edilən tərəf yox, təqib edən tərəfsiniz. Yataqda emosional oyunları sevmirsiniz. Qarşı tərəfin saçınızla oynaması və ya başınızın sığallanması xoşunuza gəlir. Seks üçün ən yaxşı tərəfdaşdır: Şir, Əkizlər, Tərəzi, Əqrəb. Buğa (20 aprel - 20 may) Ehtiraslı adlandırmaq olmaz, daha çox həssasınız. Buğa bürcləri stimullaşdırılmanı çox istəyir. Onun üçün qoxular və səslər çox vacibdir. Siz yataqda artıq enerji xərcləməyə nifrət edirsiniz, bir qayda olaraq, gözləyirsiniz ki, seks özü sizi tapacaq, amma siz onun arxasınca qaçmırsınız. Seks üçün ən yaxşı tərəfdaşdır: Əqrəb, Xərçəng, Qız, Oğlaq. Əkizlər (21 may - 21 iyun) Əkizlər yataqda rahat və mülayimdir. Onlar gözlənilməz yerlərdə sekslə məşğul olmağa hazırdır və çirkin söhbətlərdən çəkinmirlər. Siz çox gözəl eşqbazlıq edirsiniz və qarşı tərəflə seksual münasibətləri yüksək qiymətləndirirsiniz. Seksdən zövq almaq və müxtəlif eksperimentləri etmək xoşunuza gəlir. Seks üçün ən yaxşı tərəfdaşdır: Qoç, Əkizlər, Oxatan, Dolça bürcü. Xərçəng (22 iyun - 22 iyul) Sevgi əyləncələrinə yaradıcı və həssas yanaşırsınız, amma yatağa düşməzdən əvvəl sizin qayğınıza qalmaq lazımdır. Xərçəng bürclərinin intuisiyaları yaxşı inkişaf edib, onlar asanlıqla qarşı tərəfin nə istədiyini hiss edə bilər. Sizin üçün seks sevgi və şəhvətdir. Seks üçün ən yaxşı tərəfdaşdır: Buğa, Oğlaq, Şir, Balıq. Şir (23 iyul - 22 avqust) Şir bürcləri seksə çox meyllidir. Tərəfdaşın diqqətini çəkmək üçün gözəlliyinizə və cazibənizə çox güvənirsiniz. Sizinlə birlikdə olmaq zövqdür, elə özünüz də həzz həvəskarısınız. Eyni zamanda qayğıkeş və diqqətcil sevgilisiniz. Sevgi oyunları xoşunuza gəlir, beliniz isə ən həssas nahiyələrdən biridir. Seks üçün ən yaxşı tərəfdaşdır: Qoç, Oxatan, Şir, Əqrəb. Qız (23 avqust - 22 sentyabr) Elə düşünməyin ki, Qız utancaq və ismətlidir. Əslində, bu yüksək enerjili bürcün nümayəndələri çox seksual və ehtiraslı ola bilər. Sizi masaj çox həvəsləndirir. Sizə heç bir novator lazım deyil, amma yaxşı düşünülmüş və səmimi cinsi münasibətlərdən həzz alırsınız. Seks üçün ən yaxşı tərəfdaşdır: Buğa, Balıq, Tərəzi, Oğlaq. Tərəzi (23 sentyabr - 22 oktyabr) Tərəzi bürcləri incə və hissiyyatlı zodiak işarəsi sayılır. Təəccüblü deyil ki, seks Tərəzilər üçün ruhi həyəcan və ilkin məhəbbət nəvazişləridir. Yaxşı tərəf müqabili sizi işvəylə ehtiraslandıracaq. Siz isə öz növbənizdə musiqi və paltar yardımı ilə seksual şərait yaradacaqsınız. Seks üçün ən yaxşı tərəfdaşdır: Qoç, Əkizlər, Şir, Oxatan. Əqrəb (23 oktyabr - 21 noyabr) Əqrəb bürcləri coşqun, ehtiraslı və çox seksual insanlardır. İntim həyatda sizə dram və həyəcan lazımdır. Siz nəzarəti öz əlinə alır və tez-tez sevgi oyunları oynayırsınız. Tez-tez güclü emosiyalar keçirir və cinsi münasibətlərə meyl edirsiniz. Odur ki, öz istəklərinizlə mübarizə aparmalı olursunuz. Ən yaxşı seksual tərəfdaşları: Buğa, Şir, Əqrəb, Balıq. Oxatan (22 noyabr - 21 dekabr) Sərsəri Oxatanlar yataq otağında sevimli, mehriban və diqqətlidir. Amma sizi bir qayda olaraq, hər şey tez yorur. Bu səbəbdən də spontan seksual həyat istəyirsiniz. Əgər siz təksinizsə, onda çox eşqbazlıq edirsiniz və ya münasibətləriniz çox qarışıqdır. Lakin Oxatanlar evli olsa belə yeni tanışlıqlara həmişə hazır və açıqdır. Seks üçün ən yaxşı tərəfdaşdır: Şir, Qoç, Əkizlər, Dolça bürcü. Oğlaq (22 dekabr - 19 yanvar) Əqrəblər kimi Oğlaqlar da reputasiyası seksual olan bürclərə daxil edilir, eyni zamanda çox həssasdır. Oğlaqları ehtiraslandırmaq asandır, amma diz və ayaqları əksər insanlardan daha həssasdır. Sizin qayğınıza qalanda və cəlb etmək istəyəndə xoşunuza gəlir. Həmçinin digərlərindən fərqli olaraq öz dözümlülüyünüzlə fəxr edirsiniz. Seks üçün ən yaxşı tərəfdaşlar: Xərçəng, Qız, Oğlaq, Buğa. Dolça (20 yanvar - 18 fevral) Hər kəs onları intellektual idealistlər hesab edir, amma Dolçalar yataqda adətən elastik və qeyri-ənənəvidir. Siz cazibədən həzz alırsınız, bununla belə hakimiyyəti tamamilə itirmək istəmirsiniz.Öz seksuallığınızı nümayiş etdirmirsiniz, lakin sevgiliniz səviyyəsi sizi qane edirsə, daxili ruh yüksəkliyi artır və təxəyyülünüz geniş olur. Seks üçün yaxşı tərəfdaşlar: Əkizlər, Qız, Oxatan, Dolça. Balıq (19 fevral - 20 mart) Balıq bürcləri bütün insanlarla yaxşı yola gedir, onlarda da pərəstişkarları ilə problem yoxdur. Yataqda siz romantik, ehtiraslı və ədalısınız. Mənəvi dünyanız isə yaradıcılığı yüksək qiymətləndirir. Siz daha çox qarşı tərəfin şəhvani duyğularını təmin etməyə çalışırsınız, nəinki öz istəkləriniz. Seks üçün ən yaxşı tərəfdaşlar: Əqrəb, Xərçəng, Qız, Tərəzi

18 Mart 2017 18:52