Manat üçün şad xəbər

FED uçot dərəcəsini artırmaqda maraqlı deyil Məlum olduğu kimi, ABŞ-ın Federal Ehtiyat Bankı son iclasında da uçot dərəcələrinin artırılmamasına qərar verdi və bununla da Azərbaycan manatı da daxil olmaqla, əksər neft ölkələri müvəqqəti də olsa azad nəfəs almış oldu. Lakin görünür, FED, ümumiyyətlə, bu il faizləri artırmaq fikrində deyil.Çünki ötən gün Nyu-York ştatının Federal Ehtiyat Bankının rəhbəri Uilyam Dadli Federal Ehtiyatlar Sistemini bu ilin sonunadək uçot dərəcəsini artırmamağa çağırıb. U. Dadli bu addımın çox ciddi fəsadlarının olacağına işarə edib: “FED uçot dərəcəsinin artırılmasına olduqca ehtiyatlı yanaşmalıdır. Hələlik pul-kredit siyasətinin tam sərtləşdirilməsindən imtina etmək olduqca tezdir. Lakin bu addımın neqativ təsirləri müsbət təsirlərdən çox olacaq”.U. Dadli uçot dərəcəsinin artırılmasına mane olan bir sıra amillərin olduğunu bildirib: “Söhbət həmçinin xarici bazarlarda baş verənlərdən gedir ki, bunun ABŞ iqtisadiyyatına da təsiri var”. Qeyd edək ki, U. Dadli toplantılarda səsvermə hüququna malikdir, FED rəhbəri Canet Yellənlə çox yaxın münasibətlərdədir və tənzimləyici tərəfindən verilən qərarlara təsir edə biləcək şəxslərdəndir.Onun bu cür çıxış etməsi ekspertlər tərəfindən bu il FED-in uçot dərəcələrini artırmaq istəməməsi kimi qiymətləndirilir. Çünki dolların dünya valyuta bazarında həddindən artıq möhkəmlənməsi ABŞ-ın ixrac potensialının azalmasına səbəb olacaq ki, bu da hegemon ölkənin iqtisadiyyatına zərər vura bilər. FED adətən qərar qəbul edərkən, Birləşmiş Ştatların iqtisadi göstəricilərini və dünya bazarındakı vəziyyəti nəzərə alır.Bəs görəsən, FED rəhbərinin bu çağırışı hansı zərurətdən doğur? Bu il uçot dərəcələri artırılmazsa, bu, manata olan təzyiqləri azalda bilərmi? “Yeni Müsavat”a açıqlamasında bu sualları cavablandıran iqtisadçı ekspert Vüqar Bayramov bildirdi ki, FED rəhbərinin ilin sonuna qədər uçot dərəcələrini artırmamaqla bağlı bu çağırışı dünya bazarında dolların kəskin möhkəmlənməsinə ehtiyatlanması ilə bağlıdır: “ABŞ-ın makroiqtisadi göstəricilərinin proqnozlaşdırılan həddə olmadığını nəzərə alsaq, bunun da Federal Rezerv Bankının qərarlarına təsir göstərəcəyi şübhəsizdir. FED ABŞ-ın iqtisadi durumunu nəzərə alaraq qərar qəbul edir. Bu baxımdan, uçot dərəcələrinin artırılmaması birbaşa ABŞ-da mövcud iqtisadi vəziyyətdən doğur”.V. Bayramovun sözlərinə görə, indiki halda dolların möhkəmlənməsi heç də ABŞ üçün arzuolunan deyil: “Uçot dərəcələrinin artırılması ilə bağlı qərar qəbul edilsəydi, bu, nəticə etibarilə dolların möhkəmlənməsinə gətirib çıxara bilərdi. Bu da Birləşmiş Ştatların ixrac qabiliyyətinin aşağı düşməsinə, işsizlik probleminin və idxaldan asılılığın artmasına səbəb ola bilərdi. FED də məhz bu aspektdən dolların uçot dərəcəsinin dəyişdirilməməsinin tərəfdarıdır. Qlobal bazarda dolların kəskin bahalaşması gözlənilmir. Məzənnədə müəyyən azalmaların olacağı güman edilir. Qlobal maliyyə bazarında dollar avroya nisbətən məzənnə itirə bilər. Lakin dolların kəskin ucuzlaşması heç bir halda gündəmdə deyil”.Ekspert onu da qeyd etdi ki, Azərbaycan üçün FED tərəfindən uçot dərəcəsinin artırılması arzuolunan deyil: “Çünki uçot dərəcələri artırılsa, bu, manata təzyiqləri artıracaqdı. Təkcə Azərbaycanda deyil, bütün neft ölkələrində dolların möhkəmlənməsi fonunda milli valyutalara təzyiq artacaqdı. Bu baxımdan, neftin dünya bazarındakı qiymətində ucuzlaşma müşahidə oluna bilərdi. FED-in qərarı Azərbaycanın milli valyutasına və neftin qiymətinə təzyiqləri artırır.Hazırda ölkəmizdə dollara tələb yüksək olaraq qalır. Bu da Azərbaycanın valyuta bazarında dollar məzənnəsinin möhkəmlənməsinin davam edəcəyini proqnozlaşdırmağa əsas verir. Amma bütün hallarda FED-in uçot dərəcəsini artırmaması manata daha güclü təzyiqi azaldır, neftin qiymətində baş verəcək azalmaların qarşısını almış olur. Yəni bu qərar manata müsbət təsir edə bilər, lakin bütün hallarda dollara olan tələbatı azaltmayacaq". (musavat.com)

2 Avqust 2016 10:20

Dollar “durdu”, avro və qızıl isə xeyli qalxdı –Mərkəzi Bank + CƏDVƏL

Azərbaycan Mərkəzi Bankı bu günə olan xarici valyuta və qiymətli metalların məzənnələrini açıqlayıb. Faktinfo.az Mərkəzi Banka istinadən xəbər verir ki, dolların rəsmi kursu ötən günlə müqayisədə dəyişməyib. Belə ki, 1 dollar 1,5851 manat civarında satılacaq.Bu gün avro və qızıl isə bahalaşıb. Belə ki, 1 avro 1,7721 manata dəyişdiriləcək.Digər valyuta və qiymətli metalların qiyməti ilə isə aşağıdakı cədvəldən tanış ola bilərsiniz: 01.08.2016 tarixdən etibarən Valyuta Kod Kurs 1 ABŞ dolları USD 1.5851 1 Avro EUR 1.7721 1 Avstraliya dolları AUD 1.2067 1 Argentina pesosu ARS 0.1057 1 Belarus rublu BYN 0.7969 1 Braziliya rialı BRL 0.4875 1 BƏƏ dirhəmi AED 0.4315 1 Cənubi Afrika randı ZAR 0.1142 100 Cənubi Korea vonu KRW 0.1429 1 Çexiya kronu CZK 0.0656 100 Çili pesosu CLP 0.2418 1 Çin yuanı CNY 0.239 1 Danimarka kronu DKK 0.2382 1 Gürcü larisi GEL 0.6719 1 Honq Konq dolları HKD 0.2043 1 Hindistan rupisi INR 0.0238 1 İngilis funt sterlinqi GBP 2.1014 100 İndoneziya rupiası IDR 0.0121 100 İran rialı IRR 0.0051 1 İsveç kronu SEK 0.1854 1 İsveçrə frankı CHF 1.6361 1 İsrail şekeli ILS 0.4158 1 Kanada dolları CAD 1.2165 1 Küveyt dinarı KWD 5.2565 1 Qazaxıstan tengəsi KZT 0.0045 1 Qırğız somu KGS 0.0236 100 Livan funtu LBP 0.1052 1 Malayziya rinqqiti MYR 0.3942 1 Meksika pesosu MXN 0.0847 1 Moldova leyi MDL 0.0803 1 Misir funtu EGP 0.1785 1 Norveç kronu NOK 0.1882 100 Özbək somu UZS 0.0537 1 Polşa zlotası PLN 0.4067 1 Rusiya rublu RUB 0.024 1 Sinqapur dolları SGD 1.1846 1 Səudiyyə Ərəbistanı rialı SAR 0.4226 1 SDR (BVF-nun xüsusi borcalma hüquqları) SDR 2.2086 1 Türk lirəsi TRY 0.5309 1 Tayvan dolları TWD 0.0501 1 Tacik somonisi TJS 0.2015 1 Yeni türkmən manatı TMT 0.4718 1 Ukrayna qrivnası UAH 0.0639 100 Yapon yeni JPY 1.5486 1 Yeni Zelandiya dolları NZD 1.1457 Qızıl XAU 2127.2042 Gümüş XAG 32.5912 Platin XPT 1811.7693 Palladium XPD 1120.6657

1 Avqust 2016 10:25

İqtisadiyyat Nazirliyi ancaq şou ilə məşğul olur

Məlum olduğu kimi, dünəndən Bakıda çörəyin qiyməti artıb. Belə ki, 30 qəpiklik zavod çörəyini 40, 40 qəpiklik çörəyi isə 50 qəpiyə satmağa başlayıblar. Strateq.az xəbər verir ki, qiymət artımı ilə bağlı fikirini açıqlayan sabiq deputat, iqtisadçı Nazim Bəydəmirlinin sözlərinə görə, çörəyin qiymətinin inzibati yollarla tənzimlənməsi çox yanlış siyasətdir: "Bu monopoliya şəraitində olan iqtisadiyyatımızda əsl monopolistlərə gücü çatmayan İqtisadiyyat Nazirliyinin ucuz “PR kampaniyası”ndan başqa bir şey deyil. Bu nazirliyin gücü də ancaq kiçik çörəkbişirmə sexlərinə və marketlərə çatır". Sabiq deputat deyir ki, hökumət rəqabət mühiti formalaşdırmalı, iqtisadi fəaliyyəti stimullaşdırmalı, sahibkarların ucuz resurslara çıxışını asanlaşdırmalıdır: "Mən, əminəm ki, əgər bunlar baş vermiş olsa, liberal bazar təşəkkül tapsa, çörəyin qiyməti indikindən də ucuz olar və bu məsələnin ətrafında bu qədər ajiotaj yaranmaz. Siz balaca bir hesablama aparın, 4 nəfərdən ibarət olan bir ailə gündə hətta iki buxanka çörək istehlak edirsə, 10 qəpiklik bahalaşma onun büdcəsinə ayda əlavə 6 manat yük olacaq. Ancaq vətəndaş elektrik enerji tarifinə 1 qəpik əlavə və ya su tarifinə 50% əlavə və ya metro, avtobus gediş haqqına 30-50% əlavə tariflə pul ödəyəcəksə, onun xərcini hesablayın. Hələ bu xərclərə Tarif Şurasının kurasiyasına daxil olan sahələrdəki digər qiymət artımlarını, o cümlədən, ali məktəblərdəki təhsil haqlarını əlavə eləsək, orta statistik azərbaycanlı ailəsi üçün katastrof xərc məbləği ortaya çıxır. Şəxsən, bir vətəndaş kimi, mənə də maraqlıdır, niyə bu qiymət artımlarına Tarif Şurasına rəhbərlik edən İqtisadiyyat naziri səsini çıxarmır, ancaq özəl sektor olan çörəkbişirmə və satışını guya "tənzimləməyə" qalxaraq tv-lərdə qalaq-qalaq reportajlar verdirir? Demək ki, çörəyin qiyməti ilə bağlı bütün qalmaqal və tədbirlər şoudan başqa bir şey deyil". Xatırladaq ki, dünən İqtisadiyyat Nazirliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Abbas Əliyev çörəyin qiymətindən artm müşahidə olunmadığını və ümumiyyətlə, belə bir halın gözlənilmədiyini bildirmişdi. Ancaq görünən odur ki, qiymət artımı baş verib.

31 İyul 2016 11:58

Büdcədəki azalma nə dərəcə qorxuludur? –Sabiq nazirdən təhlil

Maliyyə Nazirliyi bu günlərdə dövlət büdcəsinin 2016-cı ilin birinci yarısında icrası barədə hesabat açıqlayıb. Hesabata əsasən, yarım il ərzində dövlət büdcəsinə proqnozla nəzərdə tutulduğundan 21.1% və ya 687,7 milyon manat az vəsait daxil olub. Nazirliyin açıqladığı hesabatdan sonra büdcənin gəlirlərində yaranmış bu vəziyyəti cəmiyyətə az qala ölkədə maliyyə kollapsı kimi təqdim etmək istəyənlər tapıldı.Gəlin görək büdcənin icrasındakı mövcud durumu bu qədər dramatikləşdirməyə ehtiyac varmı? Bunun üçün rəqəmlərin dili ilə danışıb, məsələyə tam aydınlıq gətirməyə çalışaq. Qoy oxucularımız da əsil reallığın nədən ibarət olduğunu arqumentlərlə və faktlarla görə bilsinlər.Nədənsə dövlət büdcəsinin gəlirlərində cari ilin birinci yarısında yaranmış kəsiri görənlər ölkənin büdcə sistemindəki başqa bir pozitiv vəziyyəti – Dövlət büdcəsini, Naxçıvan Muxtar Respublikasının büdcəsini, Dövlət Neft Fondunun və Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun büdcələrini özündə birləşdirən İcmal Büdcənin gəlirlərinin, onun xərclərindən 1 milyard 37 milyon manat çox olduğunu “görə bilməyiblər” və ya görmək istəməyiblər.Əslində hesabat dövründə dünya bazarlarında neftin qiymətləri orta hesabla 40 dollardan artıq olduğu və büdcədə neftin qiymətləri bir barel üçün 25 dollar nəzərdə tutulduğu bir vəziyyətdə, Dövlət Neft Fondu büdcəyə daha çox vəsait köçürməli idi. Bəs necə olub ki, Fond hesabat dövründə nəzərdə tutulan vəsaitin yalnız yarısına qədərini dövlət büdcəsinə köçürə bilib? Bunun səbəblərini aydınlaşdırmağa çalışaq. Neft Fondu neftin satışından vəsaitləri xarici valyutada – əsasən ABŞ dolları ilə əldə edir, onun büdcə qarşısındakı öhdəlikləri isə manatla həyata keçirilir.Deməli bu öhdəlikləri yerinə yetirmək üçün Fond neftin satışından əldə etdiyi xarici valyutanı ilk öncə valyuta bazarına çıxarmalıdır. Xarici valyutanı bazara çıxarmaqla Fond təkcə büdcə qarşısında öhdəliklərini yerinə yetirmir, o, bununla eyni zamanda valyuta bazarında əsas iştirakçılardan biri kimi bazara təsir etmək imkanlarına sahib olur. Valyuta bazarında vəziyyətin tənzimlənməsi, manatın idarə olunan üzən məzənnəyə keçdiyi bir şəraitdə mühüm məsələdir.Buna görə də Neft Fondunun valyuta bazarına çıxışında təkcə büdcəyə ödəniş deyil, eyni zamanda manatın məzənnəsi ilə bağlı bəlli bir siyasətin reallaşdırılması zərurəti də yaranır.Digər tərəfdən Maliyyə Nazirliyi yaranmış böhranlı vəziyyətdə xərclərə maksimum qənaət rejimi tətbiq etdiyindən Fonddan ayrılmalı olan vəsaitin bir qismi də ona maliyyələşdirdiyi müdafiə olunan xərcləri bağlamaq üçün kifayət edir. Ona görə də, bu addımları bütövlükdə ölkədəki maliyyə sabitliyinin təmin olunmasına hesablanmış addımlar kimi dəyərləndirmək lazımdır. Bu səbəbdən, Neft Fondundan vəsaitlərin dövlət büdcəsinə tam köçürülməməsi hesabına yaranmış kəsirdən faciə düzəltməyə ehtiyac yoxdur.Bütün dünyanı bürümüş iqtisadi və maliyyə böhranı şəraitində Hökumət və Mərkəzi Bank vəsaitlərdən, xüsusilə valyuta vəsaitlərindən maksimum qənaətlə və tam səmərəli istifadə etməyə və bu zaman milli valyutanın sabitliyi üçün bütün mümkün olan addımları atmağa borcludur. Barəsində danışdığımız bu addım da həmin sıradan olan addımlardan biridir.Bəs yarımilin dövlət büdcəsi Dövlət Neft Fondundan köçürmələr nəzərə alınmadan necə icra olunub?Cari ilin birinci yarısında dövlət büdcəsinin gəlirləri onu təmin edən iki orqan – Vergilər Nazirliyi və Dövlət Gömrük Komitəsi tərəfindən artıqlaması ilə yerinə yetirilib. Vergilər Nazirliyi proqnozlara 102% əməl etməklə, dövlət büdcəsinə 3190,1 milyon manat vəsaitin daxil olmasını təmin edib. Bu vəsaitin 77,8 faizi və ya 2481,1 milyon manatı qeyri-neft sektorundan daxilolmaların payına düşür ki, bu da 2015-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 242,7 milyon manat və ya 10,8 faiz çoxdur. Dövlət Gömrük Komitəsi isə proqnoza 118,2 faiz əməl edərək, dövlət büdcəsinə 995,4 milyon manat vəsaitin daxil olmasını təmin edə bilmişdir. 2015-ci ilin ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə bu rəqəm 30,1 faiz və yaxud 230,4 milyon manat çoxdur.Beləliklə, büdcəyə əsas vergi yığan iki qurum üzrə proqnozların keçən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə belə kifayət qədər üstün icra olunduğu göz qabağındadır. Vergilər Nazirliyinin xətti ilə qeyri-neft sektorundan daxilolmaların keçən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 10,8% artımı isə son bir ilə qədərki vaxt ərzində bu sektorun inkişafı istiqamətində hökumətin apardığı sürətli islahatlar nəticəsidə mümkün ola bilmişdir.Beləliklə, dövlət büdcəsinin gəlirlərinin kəsirlə icrasının səbəbi Dövlət Neft Fondundan yarım il üçün proqnozlaşdırılan vəsaitlərin nəzərdə tutulduğundan az daxil olmasıdır. Bu amil nəzərə alınmasa, büdcə uğurla icra olunub. Fonddan nəzərdə tutulan vəsaitlərin tam alınmaması isə vəsait çatışmazlığı səbəbindən deyil, büdcə xərclərinə ciddi qənaət olunduğu bir şəraitdə ölkənin maliyyə sistemi üçün daha bir önəmli vəzifənin – manatın sabitliyinin qorunub saxlanması vəzifəsinin həllinə qismən dəstək vermək məqsədilə edilib. Fikrət Yusifov İqtisadi elmləri doktoru, professor

29 İyul 2016 2:22

Bağlanan 4 bankın müştərilərinə bu qədər kompensasiya veriləcək –Məbləğ açıqlandı

Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının (MBNP) Direktorlar Şurasının 1 iyul 2016-cı il tarixli qərarına əsasən lisenziyaları ləğv olunan 4 bank üzrə kompensasiya olunan əmanətlərin həcmi 110 mln. 714 min manat təşkil edir. Bu barədə Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun icraçı direktoru Azad Cavadov bu gün keçirdiyi mətbuat konfransında bildirib.Onun sözlərinə görə, "Dekabank" ASC-də fiziki şəxslərin ümumi əmanətlərinin həcmi 5 mln. 585 min manat, qorunan əmanətlərin cəmi 3 mln. 767 min manat, kompensasiya olunan əmanətlərin isə 2 mln. 807 min təşkil edir. Qorunan əmanətçilərin sayı 133 nəfərdir. “Parabank” ASC-də fiziki şəxslərin ümumi əmanətlərinin həcmi 87 mln. 619 min manat, qorunan əmanətlərin cəmi 61 mln. 949 min, kompensasiya olunan əmanətlərin isə 43 mln. 788 min təşkil edir. Qorunan əmanətçilərin sayı 18 min 970 nəfərdir. “Zaminbank” ASC-də fiziki şəxslərin ümumi əmanətlərinin həcmi 53 mln. 632 min manat, qorunan əmanətlərin cəmi 53 mln. 631 min, kompensasiya olunan əmanətlərin isə 36 mln. 350 min təşkil edir. Qorunan əmanətçilərin sayı 10 742 nəfərdir. “Kredobank” ASC-də fiziki şəxslərin ümumi əmanətlərinin həcmi 30 mln. 206 min manat, qorunan əmanətlərin cəmi 20 mln. 956 min, kompensasiya olunan əmanətlərin isə 27 mln. 768 min təşkil edir. Qorunan əmanətçilərin sayı 4 542 nəfərdir.A. Cavadovun sözlərinə görə, kompensasiyaların verilməsi hər bir bankın özü tərəfindən aparılacaq.

29 İyul 2016 12:20

Məşhur pivə şirkəti Azərbaycandan getməyə hazırlaşır: “İki devalvasiyadan sonra iqtisadiyyat stressdədir”

“İki dəfə devalvasiyadan sonra iqtisadiyyat da, adamlar da stressdədir. Ailələr də xərclərinə qənaət edəndə ilk növbədə pivə ixtisar edilir. Ümid edirik ki, “pivə dövrü” tezliklə bərpa olunacaq” Faktinfo.az bildirir ki, bu barədə bir müddət öncə fəaliyyətlərini müvəqqəti dayandıracaqlarını bəyan edən “Bakı-Baltika” şirkətinin rəhbəri Viktor Vladimiroviç Semak Azərbaycanın pivə istehsalçısının durumu barədə sualları cavablayarkən belə deyib.Fins.az-ın xəbərinə görə, V.Semak fəaliyyətlərini dayandırmalarının səbəblərini açıqlayıb.“Əvvəla, satışlar azalıb. Ötən il devalvasiyadan sonra, bizim satışlarımızın həcmi əvvəlki ilə nisbətən 20 faiz aşağı düşüb ”- , deyən şirkət rəhbəri bu ilin əvvəlində nağdsız satış qaydası ilə bağlı Vergi Məcəlləsinə edilən dəyişiklikləri də xüsusi qeyd edib.“Yeni qayda ondan ibarətdir ki, istehsalçıdan istehlakçıya qədər bütün aksiz mallarının alıcıları ödənişi nağdsız şəkildə etməlidirlər. Doğrudur, bu qaydanın tətbiqinə moratorium qoyuldu. Amma sentyabrın 1-dən yenə qüvvəyə minəcək”.Şirkət rəhbəri suyun qiymətinin bahalaşmasının pivə istehsalına təsirlərindən də danışıb. Onun deməsinə görə, 1 litr pivənin istehsalından ötrü 5,7 litr su sərf edilir. Su tariflərinin artımından sonra su onlara 3,5 dəfə baha baş gəlir.“Hansısa məhsulun birdən-birə bu qədər bahalaşması gözlənilməzdir və hazırkı vəziyyətdə qeyri-məntiqidir”,- deyə V.Semak deyib.Şirkət rəhbəri ümid edir ki, hazırda yaranmış vəziyyət hökumətdə də bir impuls yaradacaq ki, onlar vəziyyətə təsir edəcəklər.V.Semak hazırkı durumdan çıxış yolunu Vergi Məcəlləsinə qabaqcadan ödənişlə bağlı edilmiş dəyişikliyin ləğvində, suyun qiyməti ilə bağlı hansısa addımların atılmasında görür.“Bu problemlər həll olunmasa, “Baltika-Bakı” şirkəti bu ölkədə fəaliyyətini dayandıra bilər”, – deyə V.Semak bildirib.“Baltika-Bakı” pivə istehsalı zavodu 2008-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Şirkətdə təqribən 250 əməkdaş çalışır. İş prosesinə ümumilikdə 400 nəfərin cəlb olunduğu bildirilir. “Baltika-Bakı”nın büdcəyə illik vergi köçürmələri 20 milyon manatdan artıqdır.Şirkətinin məhsulu Azərbaycanın pivə bazarının 75 faizini təşkil edir.Şirkət bəyan edib ki, avqustun 15-dən istehsalatı müvəqqəti dayandıracaq.

29 İyul 2016 10:13

Fakt

Bizi izləyin