“Avropa Oyunları Azərbaycanın mövqeyini möhkəmləndirəcək”

Ölkəmizdə keçiriləcək “Bakı-2015” Birinci Avropa Oyunlarına sayılı günlər qaldı. Azərbaycan bu möhtəşəm beynəlxalq tədbirə ev sahibliyi edəcək. Artıq “Bakı 2015” Avropa Oyunları çərçivəsində paytaxtda start götürən Alov Festivalı bütün bölgələri əhatə etməkdədir. Odlar yurdu Azərbaycan bayram təntənəsini yaşayır.Xalq artisti Nəzakət Teymurova Azərbaycanda keçirilən Avropa Oyunları barədə Publika.az-a müsahibə verib. PİA.AZ həmin müsahibəni təqdim edir: - Nəzakət xanım, bir sənətkar kimi ölkəmizdə keçiriləcək Avropa Oyunlarını necə dəyərləndirirsiniz? Bu möhtəşəm tədbirdən gözləntiləriniz nədir? - Dünyada bu beynəlxalq tədbirin ilk dəfə məhz Azərbaycanda keçirilməsi, əlbəttə ki, qürurvericidir. Mən deyərdim ki, “Bakı 2015” Avropa Oyunları böyük bir tarixi hadisədir. Çünki zaman keçdikcə və növbəti ölkələrdə bu tədbir keçirildikcə Azərbaycanın adı hallanacaq. Hər kəs bu nüfuzlu tədbirin ilk dəfə Azərbaycanda keçirildiyini yada salacaq. Mən bir vətəndaş olaraq bu tədbirin keçirilməsindən fəxarət hissi duyuram. Bu təbir Azərbaycanın dünyada tutduğu mövqeyini daha da möhkəmləndirəcək, dünya dövlətləri sırasında müsbət imicimiz formalaşacaq. Çünki hər birimiz bilirik ki, bu gün erməni lobbisi beynəlxalq aləmdə ölkəmizi, xalqımızı gözdən, nüfuzdan salmaq üçün hər cür qara piara əl atır. Amma dünyanın 50-dən artıq ölkəsinin nümayəndələrinin Azərbaycana gəlişi, onlara açılan qapı bir daha ölkəmizin və xalqımızın sülhməramlı olduğunu dünyaya sübut edəcək. Məncə, bundan gözəl təbliğat vasitəsi ola bilməz. Bu mənada, Avropa Oyunlarının keçirilməsi ölkəmiz üçün bir fürsətdir. - Gənclərimizin vətənpərvərlik ruhunun artmasında, sizcə, bu tədbir hansı əhəmiyyət daşıyacaq? - Bugünkü gənclik bir daha başa düşəcək ki, dünya dövlətlərinin Azərbaycanda bayraqlarının dalğalanması Vətənimizin adının beynəlxalq aləmdə çəkilməsi deməkdir. Eyni zamanda gənclər öz idman bacarıqlarını ortaya qoyub 50 ölkənin idmançıları ilə yaraşacaqlar. Hər biri qalib olmaq uğrunda mübarizə aparacaqlar. Hər bir kəsin qalibiyyəti Azərbaycanın qalibiyyəti deməkdir. Bu mənada yeni nəslin Vətən, torpaq sevgisi daha da alovlanacaq. - Avropa Oyunları ərəfəsində bir sənətkar olaraq insanlara nə çağırış edərdiniz? - Avropa Oyunları zamanı həm də ölkəmizin turizm potensialı inkişaf edəcək və bu oyunları izləmək üçün Azərbaycana çoxlu sayda turistlər gələcək. Mən burdan insanlara səslənərək demək istəyirəm ki, əcnəbi turistlərlə elə davransınlar ki, onlar xalqımızdan, ölkəmizdən xoş təəssüratlarla ayrılsınlar. Əlbəttə, biz qonaqpərvər xalqıq və hər zaman qapımızı qonaqların üzünə gülərüzlə açmışıq. Bu dəfə də dədə-babalarımızın illər boyu qoruyub saxladığı ənənəyə sadiq qalmalıyıq. Digər tərəfdən, Avropa Oyunları yalnız bir idman yarışması demək deyil. Bu tədbir zamanı mili mədəniyyətimiz, mətbəximiz də nümayiş olunacaq. Milli xörəklərimizdən dadan əcnəbilər, yəqin ki, uzun müddət bu təamlardan danışacaqlar. Ölkəmizə gələn turistlərlə xoş davranmalı, yüksək mədəniyyət nümayiş etdirməliyik ki, bizdən xoş təəssüratla ayrılsınlar. - Maraqlıdır, özünüz idmana maraq göstərirsinizmi? - İdmanı çox sevirəm və düşünürəm ki, sağlam olmaq istəyən hər bir insan idmana maraq göstərməli, ən azı, bir idman növü ilə məşğul olmalıdır. İdman bədənin tərbiyəsi deməkdir. Mən son vaxtlar qaçışla məşğul oluram. Bu, mənim həm də formada qalmağıma kömək edir. - Harda qaçırsınız? - Elə öz həyətimizdə. Əslində mən çox istərdim ki, idmanın bir neçə növü ilə məşğul olum, işin çoxluğu buna imkan vermir. - Bəs uşaqlıqda hansısa idman növü ilə məşğul olmusunuz? - Orta məktəbdə oxuyanda, qardaşım futbol, mən isə voleybol oynamağı xoşlayırdıq. Hətta doğulduğum Ağdamda orta məktəblər arasında keçirilən idman yarışlarında iştirak edirdim. Daha sonra bu yarışlar rayonlararası keçirilirdi və mən hər zaman qalib olurdum. Hətta anam mənim voleybol oynamağıma bir az narazılıq edirdi. Deyirdi ki, qız uşağısan, voleybol oynamaq oğlan işidir. Voleybol yarışlarında qazandığım mükafatları saxlayırdım. Amma Ağdamdan çıxandan sonra o qarışıqlıqda it-bata düşdü. - Artıq bəllidir ki, Avropa Oyunları zamanı voleybol üzrə yarışan idmançılara azarkeşlik edəcəksiniz? - Həm də voleybol üzrə yarışan idmançılara və eyni zamanda tennis, həndbol üzrə yarışan idmançılara azarkeşlik edəcəyəm. Atıcılıq üzrə dünya çempionu Zemfira Məhdiəddinovanın uğurlarına hər zaman sevinmişəm. Bu dəfə də bilirəm ki, o xanım bizim atıcıları yarışa hazırlayır. Yadımdan çıxmışdı, mən eyni zamanda güləş oyunlarını izləməyi sevirəm. Güləşçilərin yarışı həmişə həyəcan və maraqla qarşılanır. Sözsüz ki, bu idman yarışıdır və ən güclü olan qalib adını qazanacaq. Çox arzulayardım ki, öz idmançılarımız da qalib olsunlar, fərq eləməz qızıl, ya gümüş medal alsınlar. - Bəs bu möhtəşəm yarışları daha yaxından izləmək istəyirsinizmi? - Düşünürəm ki, bu şansı qaçırmaq olmaz. Mütləq iştirak edəcəyəm. Onu da deyim ki, bu yalnız idman yarışı demək deyil. Həm də böyük bir bayram təntənəsidir. Dünyada ilk dəfə baş tutan və sorağı bütün ölkələrə yayılan bu nüfuzlu tədbirdə bayram əhval-ruhiyyəsini izləmək və o hissləri daha yaxından yaşamaq məncə, hər bir azərbaycanlı üçün böyük bir zövqdür. Əgər bu tədbiri izləmək üçün dünyadan turistlər ölkəmizə gələcəksə, biz bir vətəndaş olaraq bu fürsəti niyə əldən verək ki? Onu da deyim ki, mən bu tədbiri tək yox, qızımla birgə izləyəcəyəm. Hər kəsi bu tədbirə qatılmağa çağırıram. Bəzən hansısa bir əcnəbi müğənninin konsertinə bundan da artıq pul verib bilet alırıq, amma nədən Avropa Oyunlarına bilet alıb getməyək?! Televiziya vasitəsi ilə Azərbaycanın bütün bölgələrini əhatə edən Alov Festivalını izlədim. Milli geyimlərdə olan oğlan və qızlarımızın əli ilə bütün Azərbaycanda gəzdirilən məşəl lkəmizin Odlar yurdu kimi tanınmasında böyük rol oynayacaq. Bu hər bir azərbaycanlı üçün fəxarət hissi deməkdir.

4 May 2015 5:14

Abdulla Gül: “Minsk Qrupunun fəaliyyəti uğurlu olmadı”

“Dünya erməni təbliğatına bir az cahilliyindən, bir az da bilərək uyur" Türkiyənin 11-ci prezidenti Abdulla Gülün APA-ya müsahibəsi - III Qlobal Bakı Forumunda iştirak etdiniz. Bu forumun Azərbaycanın beynəlxalq aləmdə nüfuzunun artması baxımından rolunu necə qiymətləndirirsiniz? - Bakıda keçirilən Qlobal Forumu həqiqətən çox uğurlu hesab edirəm. Bu il forumun üçüncüsü keçirildi. Foruma Avropanın bir çox siyasətçiləri, dövlət adamları, çox sayda insan qatılmışdı. Hamısı da Avropa siyasətinə istiqamət verən insanlar idi. Burada Avropadan kənardan da - Kanadadan, Afrikadan, ərəb dünyasından da siyasətçilər təmsil olunurdu. Səmimi olaraq bildirmək istəyirəm ki, bu forumun çox uğurlu olduğunu gördüm. Əminəm ki, Azərbaycanın tanınmasında, bütün məsələlərinin izlənilməsində bu forumun böyük dəyəri, xidməti, töhfəsi olacaq. Burada aparılan müzakirələr də çox məzmunlu oldu. Çox məmnun qaldım, çox gözəl idi. Bu qədər siyasətçinin, dövlət adamının Bakıda bir oteldə birlikdə olması möhtəşəmdir. - Türkiyə və Azərbaycan münasibətlərinin hazırkı durumunu necə qiymətləndirirsiniz? Bu münasibətləri dərinləşdirmək istiqamətində daha nələr etmək olar? - Münasibətlərimiz hər baxımdan mükəmməldir. Çünki biz bir millətin iki ayrı dövlətiyik. Aramızda böyük həmrəylik var. Bu, bütün sahələrə - siyasət, təhlükəsizlik, ticarət, sənaye, təhsil sahələrinə aiddir. Əlbəttə, hər şey çox gözəl olanda onu daha da inkişaf etdirmək bir az çətin olur, daha çox səy tələb edilir. Artıq bütün yollar açıqdır. Hazırda azərbaycanlı və türk iş adamlarının ortaq layihələr həyata keçirmələri üçün qapılar açıqdır. Ölkələrdən kənarda da Türkiyə ilə Azərbaycan diplomatları çiyin-çiyinə çalışırlar. Mən münasibətlərimizi mükəmməl görürəm. - Uydurma “erməni soyqırımı” iddiaları ilə mübarizə istiqamətində Azərbaycan Türkiyənin yanında oldu. Lakin dünya ictimaiyyəti bu hadisəni soyqırımı kimi qiymətləndirməkdə davam edir. Sizcə, dünyanın Türkiyəyə qarşı bu qədər əks mövqeyinin səbəbi nədir? - Dünən ADA Universitetində də bu mövzuda çıxış etdim. Dünyada təəssüf ki, ikili standartlar var. Bunu əvvəllər də görürdük. İndi də görürük. Bu ikili standartın nəticəsidir ki, sizin dediyiniz kimi, dünya erməni məsələlərinə, təbliğatlarına bir az cahilliyindən, bir az da bilərək uyur. Ona görə cahilliyindən deyirəm ki, bir çox Avropa, dünya ölkələrinin parlamentləri bu məsələlərlə bağlı qərar verirlər. O qərarları verən millət vəkillərindən soruşsaq ki, nə ilə bağlı qərar aldınız, nə zaman, harada, hansı tarixdə baş verib, hadisələr necə cərəyan edib, heç bir şey deyə bilməzlər. Deməli, siyasi savadsızlıqdan, cəhalətdən verilmiş qərar olur. Bəziləri də bunu bilərək edirlər. Çünki təəssüf ki, türklərə, müsəlmanlara qarşı əsassız mənfi rəy formalaşıb. Öz cinayətləri tarixdə daha böyükdür, çünki tarixdə çox böyük müharibələri, qətliamları özləri törədiblər. Bunları unutdurub, başqa hadisələri önə çıxarmağa çalışırlar. Bəzən öz cinayətlərinə ortaq axtarırlar. Bu mənfi rəy artıq mövcuddur. Bunlara qarşı hamımızın ortaq işləməyimizə ehtiyac var. Buradakı konfransları, diasporların apardığı işi bu istiqamətdə çox faydalı hesab edirəm. - ATƏT-in Minsk Qrupunun 2 həmsədr ölkəsi - Rusiya və Fransa Ermənistanda keçirilən tədbirdə prezident səviyyəsində iştirak edərək bu məsələdə Ermənistana dəstək ifadə ediblər. ABŞ Ermənistanda keçirilən tədbirdə prezident səviyyəsində təmsil olunmasa da, amerikalı həmsədr yazılı dəstəyini bildirib. Eyni mövqe yaxın keçmişdə baş vermiş Xocalıfaciəsi ilə bağlı heç zaman nümayiş etdirilməyib. Sizcə, bu həmsədr ölkələrDağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllində nə dərəcədə ədalətli ola bilər? - Minsk Qrupunu bir məhkəmə kimi götürsək, bu hərəkətlə məhkəmənin tərəfsizliyini pozublar. Onların ədalətli rəftar etmələrinə necə etibar edə bilərik? Rusiya, Fransa məhkəmənin hakimləridirlərsə və onlar bir tərəfin mərasimlərinə qatılırlarsa, o zaman onlardan necə dürüst, ədalətli bir qərar gözləyə bilərik. Bu davranışlar çox yanlışdır. Xüsusilə Minsk Qrupu üzvü olaraq bunları etmələri çox səhvdir. Onsuz da Minsk Qrupu daim oyalama ilə məşğuldur. Dünənki çıxışımda da dediyim kimi, Qarabağın işğalından 20 il keçib. Azərbaycan torpaqlarının 20 faizinin işğal altında olmasını, BMT TŞ-nin 5 daimi üzvündən 2-nin bu davranışını, Minsk Qrupu daxilində bir iş görməmələrini təəssüflə izləyirik. Bunlar çox yanlış addımlardır. Bu günə kimi uğurlu olmadılar. Yayındırmaqla məşğuldurlar. Açığı, onlara etibarımız yoxdur. Bunu mən prezident olanda da demişəm. Rəsmi toplantılarda, BMT-dəki bütün çıxışlarımda bu məsələni vurğulamışam. Azərbaycanın 20 faiz torpağının işğal altında olduğunu, bu torpaqların beynəlxalq hüquqa əsasən azad edilməli olduğunu həmişə xatırlatmışam. Təəssüf ki, Minsk Qrupunun fəaliyyəti uğurlu olmadı. - Türkiyə Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı daim Azərbaycana tam dəstəyini ifadə edir və bununla bağlı Ermənistanla sərhədlərini açmır. Fikrinizcə, bu təkid sona kimi davam edəcəkmi? - Türkiyənin siyasətində bir dəyişiklik yoxdur. Türkiyə həmişə Azərbaycanla bərabər hərəkət edib. Azərbaycanın milli məsələlərini özünün milli məsələləri kimi görüb. Əlbəttə ki, Türkiyənin milli məsələlərinə də Azərbaycan eyni şəkildə yanaşıb. - ATƏT-in Minsk Qrupunda digər ölkələrin, xüsusilə Türkiyənin həmsədr olması nə dərəcədə mümkün və vacibdir? - Minsk Qrupunun həmsədrliyinə baxdıqda ədalətli bir qrup görmürəm. O qrupun həmsədrləri tərkibində Türkiyə mütləq təmsil olunmalıdır. Çünki Ermənistanın xeyrinə danışanların olduğu yerdə bir az Azərbaycanın xeyrinə danışanlar da olmalıdır. Təəssüf ki, çox ədalətli təmsilçilik yoxdur. Onsuz da indiyə kimi uğurlu addımları olmayıb. İşğal 20 ildən çox davam edə bilərmi? Birləşmiş Millətlər Təşkilatının tanıdığı sərhədlər tapdalanır. Amma bunlara qarşı heç bir addım atılmır. - Ümumiyyətlə, dünyada erməni lobbisinin gücü nə dərəcədədir və onlar beynəlxalq təşkilatların mövqeyinə Türkiyə və Azərbaycan məsələlərində nə qədər təsir edə bilirlər? - Ermənistanın əhalisinin nə qədər az olduğunu bilirsiniz. Bunun yerinə Avropada, Amerikada çoxsaylı icmaları var. Orada onlar təəssüf ki, bütün düşmənçilikləri canlı saxlayaraq diasporu güclü tuturlar. Bu, bir siyasətdir. Yəni, sərhədlərdən kənardakı əhalinin həmrəy olması üçün bu mövzuları daim canlı saxlayırlar. Bunun təbii ki, təsirləri olur. Uzun müddət işlədikləri üçün hamısı olmasa da, bir sıra parlamentləri və oradakı çox az sayda millət vəkillərini yönləndirərək bu kimi qərarlar çıxarda bilirlər. Mən bunun uğurlu olacağına inanmıram. Çünki nəticədə 300 üzvü olan parlamentdə 10 millət vəkilinin təklifi ilə bir qərar çıxırsa, bu, o ölkənin mövqeyi demək deyil. Necə ki, bir sıra parlamentlərdə diasporun təsiri ilə əks qərar verilir, hökumət isə dərhal bu fikrə qatılmadığı ilə bağlı açıqlamalar verir. - Türkdilli ölkələrin bugünkü əməkdaşlığı sizcə, nə dərəcədə güclüdür? Bu istiqamətdə Türkiyə və Azərbaycanın üzərinə hansı vəzifə düşür? - Türkdilli ölkələr müstəqilliklərini qazandıqdan sonra biz əməkdaşlığı və həmrəyliyi artırmaq üçün işə başladıq. 2009-cu ildə Naxçıvanda, mənim də prezident olduğum dövrdə keçirilən zirvə toplantısına türk dünyasının prezidentləri qatıldı. Orada birliyimizi Türkdilli Ölkələrin Əməkdaşlıq Şurasına çevirdik. Hazırda onun parlamenti, UNESCO-ya oxşar TÜRKSOY kimi təşkilatı var. Digər akademiyaları da mövcuddur. Bütün bunlar türk dünyası arasındakı münasibətləri daha konkret hala gətirir. Təbii ki, iqtisadi, ticari işbirliyi ayrı bir xətlə daha güclü davam edir. Amma bu əməkdaşlıq istədiyimiz şəkildə deyil. Bu ölkələr arasında münasibətlər Türkiyə-Azərbaycan münasibətləri kimi deyil. Lakin bütün türk dünyasının liderləri səmimiyyətlə Türkdilli Ölkələrin Əməkdaşlıq Şurasına bağlıdırlar. Şuranın adı altında inşallah gələcəkdə mədəni, təhsil sahəsində daha böyük işlər görəcəyik. - Bu gün bəzi radikal dini qruplaşmaların fəaliyyəti İslam dininin missiyalarına kölgə salır. Azərbaycanla Türkiyə İslam Əməkdaşlıq Təşkilatında da təmsil olunur. Bu mənfiliklərin qarşısını necə almaq olar? - Bunlar İslam adı daşıyan siyasi cərəyanlardır. Onların bir çoxu dindar insan deyil, amma siyasi cərəyanlarını güclü saxlamaları üçün dini adlar götürülər. Bunlara qarşı mübarizə aparmaq lazımdır. Hə şeydən əvvəl onlar terrora da qatılırlar. Həm təhlükəsizlik tədbirləri görülməlidir, həm də təhsil sahəsində işlər aparılmalıdır. Çünki təhsil dini ən yaxı öyrətmək baxımından gənclərin bu kimi tələlərə düşməməsi üçün çox önəmlidir. Azərbaycan və Türkiyənin də üzv olduğu İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı bu sahədə daha çox uğur əldə etmək üçün ortaq işlər görməlidir. Bu işlər görülür. - Türkiyənin daxili siyasi həyatında bundan sonrakı iştirakınızı hansı şəkildə görürsünüz? - Türkiyədə prezidentlik də daxil olmaqla, bütün vəzifələrdə çalışmışam. Artıq bu işləri dostlarım həyata keçirir. Mən də təbii ki, onlara kömək edirəm.

3 May 2015 3:48

Fəzail Ağamalı: “Sirrimi aça biləcəyim deputat yoxdur”

“Mənə Rusiya, Türkiyə, Cənubi Azərbacandan, Avropadan da dostluq göndərirlər” Müsahibimiz Milli Məclisin deputatı, Ana Vətən Partiyasının (AVP) sədri Fəzail Ağamalıdır. -Fəzail bəy, müsahibəyə ənənəvi sualla başlamaq istərdik. Bildiyimiz kimi, sizin də bu il deputatlıq fəaliyyətiniz başa çatır. Geridə qoyduğunuz dövrdə hansı işləri gördünüz? Ümumilikdə millət vəkili olaraq fəaliyyətiniz nədən ibarət oldu? - Hesab edirəm ki, IV çağırış Milli Məclisə seçilən deputatlar ümumi olaraq üzərlərinə düşən vəzifəni yerinə yetirə bildilər. Bu illər ərzində bir sıra ciddi əhəmiyyət kəsb edən qanun layihələri müzakirəyə çıxarılaraq qəbul olundu. Xüsusilə "Təhsil haqqında" qanunu demək istərdim. Həmçinin birinci oxunuşda qəbul olunan "Elm haqqında" qanunu qeyd edə bilərəm. Bundan əlavə iqtisadiyyatla bağlı mühüm əhəmiyyət kəsb edən qanun layihələri, məcəllələr müzakirəyə çıxarılaraq qəbul edildi. Bir sözlə Milli Məclis səmərəli, məhsuldar işini davam etdi.Seçilmiş olduğum Salyan-Neftçala seçki dairəsinə gəldikdə isə, hər zaman seçicilərimlə bərabər olmuşam. Onların problemlərini, yaşadıqları kəndlərlə bağlı çətinlikləri səlahiyyətim çərçivəsində, imkanlarım daxilində həll etməyə çalışmışam.Əslində bu gün seçilmiş olduğum dairədə ölkə prezidentinin həyata keçirdiyi siyasət nəticəsində sosial problemlərin mütləq əksəriyyəti öz həllini tapıb. - Son günlər Azərbaycana qarşı Qərbdən ciddi təzyiqlər olunur. Xüsusən də Avropa Oyunları ərəfəsində. Sizcə, ölkəmizə qarşı yönələn bu kampaniyanın arxasında kimlər durur? - Azərbaycan irəliyə doğru inkişaf etdikcə, onun beynəlxalq nüfuzu artıqca, bizi istəməyən qüvvələr ölkəmizə qarşı şər-böhtan, qərəzli kampaniyasını genişləndirirlər. Bu bir həqiqətdir ki, Azərbaycandan kənarda və ölkəmizdəki anti-milli qüvvələr daxil olmaqla anti-Azərbaycan koalisiyası mövcuddur. Bu anti-Azərbaycan koalisiyasının içərisində erməni diasporu, erməni lobbisi xüsusi fəallıq göstərir Kampaniyanı təşkil edənlərin içərəsində müxtəlif millətlərin nümayəndələri var, onlar siyasətçilər, məmurlar, ictimai xadimlər, QHT-lər, mətbuat nümayəndələridir. Bunlar Azərbaycana qarşı anti-Azərbaycan koalisiyası çərçivəsində fəaliyyətlərini davam etdirilər. İndi biz çox möhtəşəm bir tədbirin ərəfəsindəyik. Qısa zamanda ölkəmizdə I Avropa Oyunları hazırlıq işləri demək olar ki, başa çatıb. Təşkilat Komitəsinin sədri kimi Mehriban Əliyevanın təşkilatçılıq qabiliyyəti, istedadı bütün mənalarda özünü ifadə etməkdədir. Gələcək dövlətlər və idmançılar yarışlarda iştirak edəcəklərini artıq təsdiq ediblər. Olimpiya şəhərciyi hazırdır.Belə hallar "Eurovision" yarışmasında heç bir nəticə vermədiyindən, tamamilə əminəm ki, indiki I Avropa Oyunları ərəfəsində də, onun keçiriləcəyi dövrdə də bu şər kampaniyası heç bir nəticə verməyəcək. Biz həmin möhtəşəm tədbiri çox yüksək səviyyədə başa çatdıracayıq. - Siz də gənclik vaxtlarınızda idmanla məşğul olmusunuz. Yəni bu sahəyə bir qədər yaxınsınız. Qarşıdan Avropa Oyunları gəlir. Bu yarışlar ölkəmiz üçün sizcə nə qədər əhəmiyyətlidir? - Ölkəmiz kollektiv oyunlardan daha çox fərdi oyunlarda hər zaman üstünlük qazanıb. Bu baxımdan güləşçilərimiz xüsusi olaraq fərqlənirlər. Azərbaycanda güləşçilərimizin, cüdoçularımızın və karatenin bu yarışmanın təsnifatına salınmış növləri üzrə ciddi uğrular qazanacağına əminəm. Ola bilsin ki, eyni zamanda yüngül atelitikada müəyyən uğurlar qazana bilərik. Gimnastikada ciddi uğur qazanacığmızı gözləyirəm. Bu sahədə də göstəricilərimiz çox yaxşıdır.Ola bilsin ki, kollektiv oyunlarda arzu etdiyimiz nəticəni əldə etməyək. Lakin bunun özü də bir təcrübədir. Azərbaycan idmançılarına stimul verir. Hansı nəticələr əldə edəcəyimizdən asılı olmayaraq, I Avropa Oyunlarının Azərbaycanda keçirilməsi olduqca mühüm hadisədir. - Söhbət idmandan düşmüşkən, onu da soruşum sizdən ki, məşğul olduğunuz güləş adi həyatda köməyinizə çatıbmı? - İdmanın hər zaman insana böyük köməyi çatır. Bu gün fiziki durumumda, ümumi görkəmimdə vaxtilə idmanla intensiv məşğul olmağımın əlbəttdəki təsiri var. -Partiyadakı işləriniz necə gedir. Bir məsələni də sizdən soruşum ki, belə iddialar səsləndirilir ki, deputat Zahid Orucun Ana Vətən Partiyasından getməsindən sonar partiya xeyli zəifləyib. Bu nə dərəcədə doğrudur? - Siyasi proseslərdə kifayət qədər fəal iştirak edirik. İstər Milli Məclis müstəvisində, istərsə də parlamentdən kənarda, mətbuatla əlaqələrimizdə, ölkəmizdən kənarda siyasətlə bağlı Azərbaycan dövlətinin milli maraqları ilə bağlı bütün məsələlərə öz münasibətimizi ifadə edirik. Partiyanın aparatı bu işlərdə kifayət qədər yaxından iştirak edir. Yeni təşkilatlarımız yaranıb və demək olar ki, Ana Vətən Partiyası ümumrespublika səviyyəsində bir partiya kimi fəaliyyətini qurub, saytlarda, mətbuatda yetərincə fəallığımız var. Zahid Orucun partiyadan kənarlaşdırılması partiyamızın fəaliyyətinə hər hansı mənfi təsir göstərmədi. Hədəfimiz gəncləri daha geniş şəkildə siyasi proseslərə cəlb etməkdir. Bununla bağlı yetərincə uğurlarımız var. Bunu mediadan və sosial şəbəkələrdən aydın görmək mümkündür. -Fəzail bəy, çıxışlarınızdan göründüyü kimi çox emosianal insansınız. Dostluq etməyi necə bacarırsınızmı? Yaxud da deputat həmkarlarınız arasında dost münasibətində olduğunuz insanlar varmı? - Dostluq yetərincə məsuliyyətli sözdür. Həmkarlarımla normal ünsiyyətim var. Lakin deyim ki, bütün sirlərimi aça bildiyim belə bir şəxs yoxdur. Milli Məclisdə vaxtilə daha çox dostluq etdiyim şəxs Mübariz Qurbanlı idi. Parlamentdə əqidə, məslək dostlarım var. Onlarla eyni siyasi xəttə xidmət edirik. - Mübariz müəllim, komitə sədri olandan sonra da əlaqə saxlayırsınızmı? Vaxt tapıb görüşə bilirsinizmi? -Tez-tez görüşə bilməsək də, telefon əlaqəsi saxlayırıq. Münasibətimiz yenə də olduğu kimi davam edir. Mübariz müəllimin işləri çox olduğu üçün intensiv görüşlərimiz olmur. Lakin münasibətlərimizdə hər hansı bir fasilə yaranmayıb. Qeyd edim ki, onun gəlişi ilə milli-mənəvi dəyərlərdə, din-cəmiyyət, din-dövlət münasibətlərində çox böyük isahatların, irəliləyişin şahidi olduq. Bu sahədə gördüyü bütün işlər təqdirə layiqdir. - Bu sualı demək olar ki, bir çox deputatlara ünvanlamışıq. Əksəriyyəti biznesinin olmadığını deyir. Sizin nece deputat maaşınızdan əlavə gəlir yeriniz varmı? -Özüm bizneslə məşğul olmuram. Ancaq övladlarımın biznesi var. Və onlar kiçik bizneslə məşğul olurlar. Bunlar da holdinq, böyük maliyyə gətirən biznes sahələri deyil. Övladlarım çox yüksək təhsilə malikdirlər. Onlar Bakı Dövlət Universitetinin məzunlarıdır. - Nəhayət ki, siz də sosial şəbəkələrə qoşuldunuz. Birdən-birə necə oldu, Fəzail bəy, özünə “facebook”səhifəsi yaratdı? - Sosial şəbəkələrin vaxtilə yaratmış olduğu xoşagəlməz meyllərin tənqidi üzərində dayanmışam və yenə də o fikirdəyəm. Ancaq sözsüz ki, sosial şəbəkələrin üstün cəhətləri də var. İnsanlar onun vasitəsilə ünsiyyətə girirlər, bir-biri ilə yazışmalar edirlər, dostluq yaradırlar. Təki bu dostluq firavanlığa, insanlar arasındakı yüksək münasibətə xidmət etsin. Bu baxımdan sosial əlaqələrə müsbət yanaşıram. Sadəcə olaraq öz profilimi yaratmaqla, heç də gənclər kimi daha fəal şəkildə sosial şəbəkənin imkanlarından istifadə etmək niyyətində olmamışam və buna zamanım da yoxdur. Sadəcə olaraq bu profil vasitəsilə fəaliyyətimi dəyərli soydaşlarımla bölüşmək istəyirəm. Sosial şəbəkələr bütün dünyanı əhatə edir. Baxıram profilimə, mənə Rusiya, Türkiyə, Cənubi Azərbacandan, Avropadan dostluq göndərən soydaşlarımız var. - Həmkarlarınızdan bir çoxları “facebook” sosial şəbəkəsinin aktiv üzvlərindəndir. Onlardan kimlər sizin dostluğunuzda var? - Bir neçə həmkarımla sosial şəbəkədə də dostluq əlaqələri qurmuşuq. Hamısı ilə olmasa da, bəzi deputatlarla sosial dostluq əlaqələrim var.(azvision.az)

2 May 2015 4:35

Bahar Muradova: “Azərbaycanı uğurla irəliyə aparacağıq”

"Təkcə indi idman yarışları ərəfəsində deyil, həmçinin enerji resurslarımızı layihələndirərkən, bu işə yeni başlayan zamanlar da yaxın və uzaq qonşularımız, beynəlxalq dairələr tərəfindən Azərbaycana qarşı səlib yürüşü var idi" "Hətta bəziləri Bakı-Tbilisi-Ceyhanın çəkilməsini ekoloji fəlakət, kimlərsə mif, ayrı-ayrı ölkələrin enerji siyasətinə zidd bir fəaliyyət kimi qiymətləndirirdi. Ancaq indi bu layihə mif deyil, reallıqdır. Odur ki, bu məsələnin mahiyyətində kiçik, azsaylı əhalisi olan dövlətin, birdən-birə SSRİ şinelindən çıxaraq müstəqilliyini elan etməsi və heç bir dövlətin və mərkəzin diktəsini qəbul etməməsi, tövsiyələri ilə oturub-durmaması, yalnız öz xalqının və dövlətinin maraqlarını əsas götürməsi bəzi dairələrin xoşuna gəlmir". PİA.AZ xəbər verir ki, bunu Teleqraf.com-a müsahibəsində Milli Məclisin vitse-spikeri Bahar Muradova bildirib. Müsahibəni təqdim edirik: - Bahar xanım, son zamanlar I Avropa Yay Olimpiya Oyunları və onun Bakıda keçirilməsi istiqamətində müzakirələr aparılır, müxtəlif fikirlər səsləndirilir. Bu məsələyə Sizin münasibətiniz necədir? - Azərbaycan neft resursları ilə tanınan, qədim mədəniyyəti olan, parlamentarizm tarixi ilə fərqlənən ölkə olmaqla yanaşı, həm də idman ölkəsidir. Bu mənada ilk Avropa Oyunlarının ölkəmizdə keçirilməsi qanunauyğun haldır. Hesab edirəm ki, I Avropa Oyunlarının Bakıda start götürməsi bütün dünya üzrə beynəlxalq idman yarışlarının necə təşkil olunması məsələsində yeni standartlar yaradır. Bu oyunlar Avropa, dünya və bir təşkilatçı olaraq Azərbaycan üçün kifayət qədər əhəmiyyətlidir. Azərbaycan dövləti olaraq Avropa Oyunlarına məqsəd deyil, vasitə kimi baxırıq. Çünki Azərbaycanın daim inkişafda olması ilə bağlı məqsədi var. I Avropa Oyunlarını idmanla bağlı sahələrin, turizmin inkişafı və Azərbaycanın tanıdılması baxımından yaxşı fürsət hesab edirəm. - Bu Oyunlar ölkəmizə başqa hansı qazancları gətirəcək? - Azərbaycan həqiqətlərinin dünyada eşidilməsi, ölkəmizin işğala məruz qalması, ədalətsiz münasibətlə üzləşməsini dünya ictimaiyyətinə çatdırmağın yaxşı yollarından biri də belə beynəlxalq yarışların təşkilidir. Mən dünyada ikinci amil tanımıram ki, eyni ölkə ilə bağlı bütün dünya ictimaiyyəti maraqlansın. Bunlar mühüm beynəlxalq tədbirlər, Olimpiya Oyunları, indi isə Avropa Oyunlarıdır. Belə hallarda siyasi dünyagörüşündən, əqidəsindən, irqi mənsubiyyətindən asılı olmayaraq insanlar yarışın keçiriləcəyi ölkə və şəhərlə maraqlanır, bu idman yarışları vasitəsilə həmin ölkə haqqında məlumat alırlar. Əlbəttə ki, məlumat alarkən Azərbaycanın qədim tarixi, bu gün əldə etdiyi uğurlar və onun üzləşdiyi problemlər də diqqətə çatdırılır. Bu nöqteyi-nəzərdən Dağlıq Qarabağ probleminin mahiyyəti, məzmunu, indiki durumu barədə dünya ictimaiyyətinə kütləvi və operativ informasiyanın çatdırılmasının mühüm yollarından biri də bu cür tədbirlərdir. Bu mənada düşünürəm ki, Azərbaycan ilə maraqlanan insanların qarşısına internet resurslarında Dağlıq Qarabağ problemi haqqında informasiyalar da çıxacaq. Bu mənada da Avropa Oyunları obyektiv məlumatlandırma baxımından da böyük əhəmiyyət kəsb edir. - İndiyə qədər BMT, ATƏT, Avropa Şurasının və digər beynəlxalq qurumların işğalçı ordunun Azərbaycan ərazilərindən dərhal çıxması haqqında qətnamələri var, lakin bu sənədlər icra edilmir. Bu kimi tədbirlər sözügedən qərarların icrasına müsbət təsir göstərə bilirmi? - Əgər problem haqqında informasiyalar çatdırılırsa, şübhəsiz ki, problemin həllinə dair məlumatlar da diqqətə çatdırılacaq. Əlbəttə, bu başqa məsələdir ki, kim bu məlumatı necə qəbul edəcək. Əgər bu problemi özünə, dünyaya, insanlığa və bəşəriyyətə mane kimi görəcəksə, demək həm də bu problemlə sonuna qədər tanış olacaq. Və bu məsələnin beynəlxalq hüquq prinsiplərinə uyğun şəkildə həll edilməsi yanaşması ilə bölüşəcək. Yox, əgər kimsə bunu yalnız Azərbaycanın problemi kimi qəbul edəcəksə, bu zaman onu yalnız idman yarışlarının nəticəsi maraqlandıracaq. Burada artıq hər kəsin çıxaracağı nəticə onun özünün yanaşması, şüur səviyyəsi və dünyəvi problemlərə münasibətinə bağlı olacaq. Ancaq şübhəsiz ki, bu hazırlıq dövründə də Qarabağ problemi, məsələnin həlli, beynəlxalq səviyyədə qəbul edilən qərarlar, onun həlli mexanizmi ilə bağlı müxtəlif yanaşmaları, vasitəçi Minsk qrupu ilə bağlı çoxsaylı yazıları internet resurslarına yerləşdirməliyik. Bunun özü də ədalətli informasiyanın dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasına şərait yaradacaq. Bu gün Azərbaycanda və regionda iqtisadi və siyasi maraqlarını güdən dairələr bu Oyunların əhəmiyyətini azaltmaq, ölkəmizin hazırlıqlarını heçə endirmək istiqamətində səylər göstərir. Buna qarşılıq olaraq Azərbaycanı sevən hər bir vətəndaşımız, beynəlxalq hüquqa söykənən qüvvələr və ölkəmizin problemlərinin həllini istəyən şəxslər daha çox məlumatlandırma məsələsinə diqqət etməlidir. Vətəndaşlarımız sosial şəbəkələrdən və digər imkanlardan istifadə edərək məlumatlandırma işinə geniş qoşulmalı, Avropa Oyunlarına olan maraq çərçivəsində Dağlıq Qarabağ probleminə dair ümumi məlumatlandırma və təbliğat işinə öz töhfəsini verməlidir. - I Avropa Oyunlarının Bakıda keçirilməsi hamıya xoş deyil. Xüsusilə, dünyada bir şəbəkə var ki, bu oyunlar fonunda ölkənin əleyhinə kampaniya aparır. Azərbaycan kiçik ölkədir, dünyada aqressiv siyasət aparmır, sülh və tərəfdaşlıq xəttini yürüdür. Bu halda nədən ölkəyə qarşı belə geniş şəbəkə fəaliyyət göstərir, məqsəd nədir? - Biz sadəlöhvcəsinə düşünə bilmərik və düşünmürük də. Çünki bizim təcrübəmiz və indiyə qədər olan nümunələr var. Yəni elə hesab etməməliyik ki, dünya ölkələri, beynəlxalq dairələr yalnız aqressiv siyasət aparan ölkələrə qarşı tənqidi və sərt mövqe tutur. Mövcud dünyadakı vəziyyət göstərir ki, bu, belə deyil. Əks halda neçə illərdir ki, aqressiv siyasət aparan Ermənistan belə sərt tənqidlərin ilk obyekti olardı. Ancaq görürsünüz ki, bu, belə deyil. Deməli, məsələ heç də yeridilən siyasətin mahiyyətində deyil. Əslində, siyasətin mahiyyətinə diqqət edilsəydi, bu gün Azərbaycanın yeritdiyi sülh siyasəti, beynəlxalq hüquq prinsiplərini rəhbər tutması, yaxın və uzaq qonşularla bərabər hüquqlu tərəfdaşlığa söykənən münasibətləri, eləcə də, beynəlxalq təşkilatlarla bu səpkili olan əlaqələrinə görə, Azərbaycan daha çox təqdir ediləsi ölkə olmalı idi. Xüsusilə, nəzərə alsaq ki, Azərbaycan özünün malik olduğu resursların təkcə özünün və regionun deyil, bütövlükdə dünya xalqlarının maraqlarına uyğun şəkildə istifadəsinə üstünlük verir. Və heç zaman özünün enerji resurslarından siyasi məqsədlər üçün istifadə etmir, başqa ölkələrə və xalqlara münasibətdə bu vasitədən təzyiq kimi yararlanmaq istəmir. Əksinə, bu imkanlarından ölkələr arasında qarşılıqlı münasibətlərin normallaşması, tolerantlıq baxımından istifadə edir. Bu mənada müəyyən dairələrin Azərbaycana qarşı yönələn aqressiv münasibətinin mahiyyətində tamamilə başqa məsələlər dayanır. - Söhbət hansı məsələlərdən gedir? - Bu, ilk növbədə Azərbaycanın özünün öz taleyinin sahibi olması, müstəqil iradə və siyasət nümayiş etdirməsidir. Həmçinin Ermənistan vasitəsilə Azərbaycan üzərində öz maraqlarını təmin etmək istəyən qüvvələrin qarşısından geri çəkilməməsidir. Odur ki, təkcə indi idman yarışları ərəfəsində deyil, həmçinin enerji resurslarımızı layihələndirərkən, bu işə yeni başlayan zamanlar da yaxın və uzaq qonşularımız, beynəlxalq dairələr tərəfindən Azərbaycana qarşı səlib yürüşü var idi. Hətta bəziləri Bakı-Tbilisi-Ceyhanın çəkilməsini ekoloji fəlakət, kimlərsə mif, ayrı-ayrı ölkələrin enerji siyasətinə zidd bir fəaliyyət kimi qiymətləndirirdi. Ancaq indi bu layihə mif deyil, reallıqdır. Odur ki, bu məsələnin mahiyyətində kiçik, azsaylı əhalisi olan dövlətin, birdən-birə SSRİ şinelindən çıxaraq müstəqilliyini elan etməsi və heç bir dövlətin və mərkəzin diktəsini qəbul etməməsi, tövsiyələri ilə oturub-durmaması, yalnız öz xalqının və dövlətinin maraqlarını əsas götürməsi bəzi dairələrin xoşuna gəlmir. Bu dairələr əlbəttə ki, burada sözə baxan, bu və ya digər maraqların icraçısı olmağa razılıq verən rejim görmək istəyərdi. Azərbaycan isə heç zaman belə siyasətə üstünlük verməyib və həmişə müstəqil siyasət yeridəcək. Odur ki, dünyanı idarə etmək, dünyanı öz marağına uyğun olaraq dəyişmək istəyən qüvvələr Azərbaycan kimi dövlətlərin dünya siyasi xəritəsində mövcudluğunu həzm etmək istəmir və edə də bilmirlər. Onlar öz iddialarını, rəngi dəyişsə də, mahiyyəti dəyişməyən maraqlarını təmin etmək yolunda Azərbaycanı maneə kimi görürlər. Ona görə də, uyğun məqam düşdükcə bundan istifadə edirlər, dünyanı və xalqları yaxınlaşdıran, sülhü təbliğ edən belə tədbirlərdən siyasi alət kimi istifadə edərək Azərbaycanı qaralamaq üçün kampaniyaya başlayırlar. Bu illər ərzində Azərbaycan öz ədalətli mövqeyini dünyaya çatdırmaq, Dağlıq Qarabağ problemini həll etmək istiqamətində göstərdiyi səylərin müqabilində heç zaman dəstək almayıb. Əksinə, dünyanın problemlərini həll etmək, dünya xalqlarını bir-birinə yaxınlaşdırmaq məqsədilə apardığı layihələr zamanı tənqid və təzyiqlə üzləşib. Əslində paradoks da bundadır. Amma biz bütün bu paradokslara rəğmən tutduğumuz yoldan geri dönən deyilik, Azərbaycanı uğurla irəliyə aparacağıq.

1 May 2015 5:15

Zeynəb Xanlarovanın qızı müsahibə verib

“Mənə heç vaxt qızım deməyib” “Heç vaxt yalanı sevməzdi, deyirdi ki,ölüm də olsa hər şeyi düzgün daşımalısan...” Müsahimiz Lalə Xanlarovadır. Çoxları onu tanımasa da o, özünün dediyi kimi, Azərbaycanın Xalq artisti, millət vəkili Zeynəb Xanlarovanın qızıdır. Lalə Xanlarova xalq artisti ilə bağlı AzVision.az-a maraqlı faktları açıqlayıb. - Bildiyimizə görə, sizi Zeynəb Xanlarova öz evində böyüdüb, boya-başa çatdırıb. Qardaşı qızı olsanız da siz ona ana deyə müraciət edirsiniz. Necə oldu ki, “Dünyanın Zeynəbi”nin evini fəth edə bildiniz? - Əvvəla qeyd edim ki, aktrisa Mehriban Xanlarova mənim bacımdır. Biz dünyaya gələndə valideynlərimiz lal idilər, danışa bilmirlər. Hamı qorxurdu ki, biz də valideynlərimizin yanında qalsaq lal olacağıq. Ona görə də bibimiz Zeynəb xanım bizi götürüb saxladı. Məni Zeynəb xanım böyüdüb. Onun çörəyini yemişəm, suyunu içmişəm. Onun yaxşılığını heç vaxt unutmaram. Zeynəb xanım çox mərd qadındır. Onun ailəsinə, qohumlarına etdiyi yaxşılıqları heç kim etməzdi. Bizim üstümüzdə Zeynəb xanımın böyük əməyi var.Zeynəb Xanlarova mənə ana olub. Onun əziyyətini heç vaxt dana bilmərəm. Bu gün nail olduğum hər şeyə görə Zeynəb xanıma minnətdaram.Onun əlində böyüdüyüm üçün bu gün mənim də gözəl ailəm var. -Səhnəmizin unudulmaz siması olan Zeynəb Xanlarova necə anadır? -Bəlkə də dünyada Zeynəb xanım kimi gözəl ana yoxdur. O, öz övladlarına qarşı çox yaxşı ana olub. Bütün Azərbaycan bilir ki, o, uşaqlarını necə də gözəl böyüdüb. Onun övladları çox tərbiyəli və ziyalıdırlar.Zeynəb xanım çox əlçatmaz qadındır. İllərlə evində yaşadığıma baxamayaraq, onunla danışanda qarşımda dahi bir insanın durduğunu hiss edirəm. O, çox hökmlü qadındır. Zeynəb xanım bibimizdir. Eyni soyadı daşıyırıq. Ölən dəqiqəmə qədər Zeynəb xanımın mənə etdiyi yaxşılıqları unutmayacağam. O, mənə ana olub. Mənə qızı kimi baxıb.O evdə çox mülayimdir. Uşaqlarını, nəvələrini çox istəyir. Onun özünün iki oğlu var. Mən onlarla bir yerdə böyümüşəm.O, həmçinin çox gözəl nənədir. Nəvələrini həddindən çox istəyir. Zeynəb Xanlarova nəvələrinə həm dost, rəfiqə, həm də nənədir. O, çox Allaha inanan qadındır.Zeynəb xanımın gecələr heç vaxt konsertlərə getməzdi. O, həmişə ailəsinin yanında olurdu. O, gündüz konsert verərdi, axşam evə gələrdi.Onun həmişə evdə zəhmi olub. Amma mülayimiliyi ondan çox idi. Ondan xəbərsiz heç kim heç nə edə bilməzdi.Zeynəb xanım uşaqlarına qarşı heç vaxt kobud rəftar etməyib. O, evdə sözü bir dəfə deyərdi. Hər kəs də buna əməl edərdi. Bibimizin 6 nəvəsi var. O, böyük sənətkar olsa da ev işlərini özü görürdü. -Zeynəb Xanlarova evdə ən çox nəyə həssaslıqla yanaşardı. Onun sevmədiyi xüsusiyyətlər nələrdir? -Zeynəb xanım bizə həmişə yalan danışmağın ziyanlarından danışırdı. O, deyirdi ki, bircə ona yalan danışmayaq. Yalanı heç sevmirdi. Onun həmişə bir sözü var. Ölüm də olsa hər şeyi düzgün daşımalısan.Zeynəb xanım mənə heç vaxt qızım deməyib. O, həmişə mənə Lalə deyə müraciət edir. Sağ olan anamdan da çox Zeynəb xanımı istəyirəm. -Bacınız Mehriban Xanlarova ilə Zeynəb Xanlarovanın hazırda münasibətləri necədir? - Bacım Mehribanla da Zeynəb Xanlarovanın münasibəti çox yaxşıdır. Mehribanın bu gün Xanlarova soyadını daşıması buna ən yaxşı sübutdur. Zeynəb xanım bacım üçün də hər şey edib. Onun həmişə bir sözü var, insan itələnə- itələnə səhnəyə gələ bilməz. O, deyir ki, insan istedadı ilə hər yeri fəth edə bilər.Mehriban xanım da Zeynəb xanımın evində yaşayıb. O da mənim kimi, Zeynəb xanımdan bəhrələnib. O biri bacımız isə rəhmətə gedib.Onun əziyyətini itirsək, kor olarıq. Allah mənim ömrümdən kəsib Zeynəbxanıma versin.pia.az

29 Aprel 2015 11:32

Jalə Əliyeva: “Brejnevin qarşısında dəfələrlə şeir demişəm”

Onun adını Milli Məclisdən eşitmişik Onu həm də anası – məşhur şairə Nurəngiz Günün qızı kimi tanıyırıq. Müsahibim deputat Jalə Əliyevadır. Bəs adi həyatda o kimdir? Qrafiki o qədər gərgin idi ki, bizi elə Parlamentdə qəbul edə bildi. Ailəsi, həyatı, arzuları, uşaqlığı – vaxtın imkan verdiyi müddətdə hər şeydən söhbət etməyə çalışdıq. Anası haqqında xatirələrini danışarkən gözlərinin dolduğunu da hiss elədim. Söhbət zamanı mən əsl Jalə Əliyevanı kəşf elədim. Axı siyasətçinin də, dövlət məmurunun da işindən başqa həm də şəxsi həyatı var. Bu həyata nə qədər daxil ola bildik, onu oxucular deyəcək, amma məncə, çox səmimi alındı. Publika.az “Siyasətsiz siyasətçi” rurbrikasının bu həftəki qonağı millət vəkili Jalə Əliyeva ilə müsahibəni təqdim edir. - Jalə xanım, bu gün başqa müsahibələriniz də var, qrafikiniz çox gərgindir, deyəsən. - Hə, bir az doludur... - İşdən özünüzə, istirahətinizə vaxt ayıra bilirsiniz? - Çalışıram ayırım. Amma çox vaxt mümkün olmur. Çünki işin istiqaməti çoxdur, sadəcə Parlament iclasları deyil. Bundan başqa, seçicilərlə görüşlər, tədbirlər, pedaqoji fəaliyyət, dərslər - bütün bunlar və ailə. Əlbəttə ki, bütün bunları bir yerə sığdırmaq əslində çətin kimi görünə bilər. Amma, düşünürəm ki, müəyyən bir hədəf varsa, müəyyən bir alışqanlıq varsa, bir relsin üzərinə düşmüsənsə, bir şəkildə idarə edirsən. Bəzən düşünürsən ki, günün 24 saatı çatmır. Çatdırdığın işləri yuxunun hesabına edirsən, nələrisə öz şəxsi həyatından güzəştə gedirsən, ailənin tələblərini ən son yerə qoyursan. Bu şəkildə işlərin öhdəsindən gəlməyə çalışırıq. - Qızınızın bir neçə ay öncə toyu oldu. Sizinləmi yaşayır? - Yox, öz ayrı evləri var. Belə bir misal var, el-elə sığar, ev-evə sığmaz (gülür). Əlbəttə, bu məsələnin zarafat tərəfidir. Onlar mənimlə yaşamırlar, müstəqil, sərbəst yaşayırlar. Düşünürəm ki, maddi imkan varsa, gənc ailələri mümkün qədər sərbəst buraxmaq lazımdır. - Tək yaşayırsınız? - Tək yaşayıram. - Çətin deyil ki, qadın üçün tək yaşamaq? - Müəyyən mənada çətindir. İstər qadın, istər kişi, mən bunu ayırmaq istəməzdim. Sadəcə olaraq, kişilər tək yaşaya bilmirlər. Onlar qısa bir müddətdə ailələrinə yeni bir düzən, səliqə gətirməyə çalışırlar və bunu bacarırlar. Amma qadınlara bu bir qədər çətin başa gəlir. Tək yaşamaq qisməti olan qadın o boşluğu artıq digər işlərlə - çalışdığı işi ilə, fəaliyyəti ilə doldurmağa çalışır. - Jalə xanım, uşaqlığınızla bağlı sual vermək istəyirəm. Necə uşaq olmusunuz? Məktəbdə necə oxumusunuz? - Məktəbdə əlaçı olmuşam. Mən məktəbə gedəndə qəbul 7 yaşdan idi, amma məni 6 yaşımdan məktəbə qoymuşdular. İlk gündən də sinfin və məktəbin seçilən şagirdi olmuşdum. Niyə belə olmuşdu, səbəbini bilmirəm. Məni sinif nümayəndəsi seçmişdilər. Adım həmişə şərəf lövhəsində idi. Biz sovet dövrünün uşaqlarıyıq. O vaxt dövlət tədbirlərində mən mütləq iştirak edirdim, aparıcılıq edirdim, çıxışlar edirdim, şeir deyirdim. Yəni kifayət qədər fəal uşaqlığım olub. O vaxt Yuri Qaqarin adına pionerlər sarayının, bəlkə də, ən aktiv üzvü idim. Bütün dərnəklərdə iştirak edirdim. O vaxt Leonid Brejnev bir neçə dəfə Azərbaycana səfər etmişdi. Onun qarşısında dəfələrlə şeir demişəm. Mən həm də ailənin çox sevilən uşağı olmuşam. Təkcə ailənin deyil, həm də böyük bir nəslin yeganə nəvəsi idim, yeganə məhsulu idim. Uzun illər də bu şəkildə davam etmişdi, hər iki tərəfdə o biri nəvələrlə mənim aramda azı 10 il fərq var. Ona görə də, bir dediyim iki edilməyən, əllər üstündə gəzdirilən bir uşaqlığım olub. - Bəs tələbəlik illərini necə xatırlayırsınız? Əlaqələriniz var tələbə yoldaşlarınızla? - Adətən, deyirlər ki, məktəb illərini digər dövrlərlə, tələbəlik illərilə müqayisə etmirlər. Bu illər unudulmaz illərdir. Bu illərdə əsl dostluqların təməli qoyulur. Ali məktəbə nisbətən dünyanı anladığımız dövrdə daxil oluruq. Dostlarımızı da daha incəliklə seçməyə çalışırıq. Mənim həm orta məktəbdən, həm ali məktəbdən ünsiyyətdə olduğum dostlarım var. Deməzdim ki, biz hər gün görüşürük, amma ola bilər ki, aylarla, hətta illərlə görüşməyək, telefonla danışmayaq, amma dəqiq bilirəm ki, əgər mənə lazım olarsa, nağıllarda deyildiyi kimi, qu quşunun lələyindən yandırsam, gəlib çıxacaqlar. Əminəm ki, lazım olanda o insanlar mənim yanımda olacaqlar, elə mən də onların. - Adətən, uşaqlıqda çoxunun kosmonavt olmaq istəyi olur. Sizdə belə bir həvəs olubmu? - Mən uşaqlıqdan hüquqşünas olmaq istəmişəm. Digər bir sənət düşünməmişəm. Ailədə sovet dövründə belə bir stereotip var idi ki, qız uşağı oldusa, onu həkim kimi görmək istəyirlər. Bizdə də belə olub. Amma mən hiss edirdim ki, həkimlik gözəl peşə olsa da, yaxşı oxusam da, dəqiq elmlərə bir o qədər yatımım yoxdur. Tibb Universitetinə daxil olmaq üçün kimyanı, fizikanı, riyaziyyatı yaxşı bilməli idim. Bizim ailə isə filoloqlar ailəsi idi, görünür, ona görə humanitar sahə mənə daha əziz olub. Buna görə həkimliyin üstündən birmənalı olaraq xətt çəkmişdim. Mən uşaqlıqdan özümü müstəntiq kimi görürdüm, fikirləşirdim ki, bütün açılmayan cinayətləri, ən müəmmalı qətlləri mən aça bilərəm. Bəlkə də, bu detektivləri çox oxumağımdan irəli gəlirdi. Mən orta məktəbi bitirən illərdə o zaman hakimiyyətdə olan ümummilli lider Heydər Əliyev tarixi bir qərar verdi. Hüquq fakültəsinə ancaq fəhlə və kəndli ailəsindən olan gənclər daxil ola bilərdilər. Onlar həm də istehsalatdan gəlməli idilər. Bu gün yetişən kadrlara baxanda görmək olar ki, bu, vaxtında atılmış addım idi. Əgər elə getsəydi, bir müddətdən sonra hüquq sahəsində çalışan savadlı insan qalmayacaqdı. Mən demirəm onların hamısı savadsız idi, amma orada bir boşluq var idi və Heydər Əliyev də bunu vaxtında görüb belə bir qərar vermişdi. Mən də o zaman hüquq fakültəsinə sənədlərimi verə bilmədim. Amma bu arzum arzu olaraq qalmadı. Mən artıq ali məktəbi bitirmişdim, aspiranturanı bitirmişdim, elmlər namizədi idim, belə bir fürsət yarandı və mən də onu boşa vermədim. İllər öncə ürəyimdə olan o arzunu heç olmasa, kağız üzərində gerçəkləşdirmək, ikinci ali təhsil almaq üçün Bakı Dövlət Universitetinə üz tutdum və diplomumu aldım. - Uşaqlıq arzunuz gerçəkləşdi... - Bir şəkildə gerçəkləşdi. O zaman mən tamamilə filologiya, şərqşünaslığa, pedaqogikaya yönəlmişdim, tamam başqa bir sahədə işləyirdim, ailəm var idi. Hüququ, qanunları bilmək çox yaxşıdır, amma onları tətbiq eləmək imkanım olmadı. - Jalə xanım, hiss olunur ki, gözəl geyinməyi sevirsiniz. Hansı markalardan geyinirsiniz? - Markanı qəbul edirəm, bu yaxşıdır. Amma markanın düşkünü olmaq, bunun xəstəsi olmaq, onu özünə baş ucalığı bilmək, başqalarının yanında öyünmək , “ayaqqabımı filan yerdən almışam, çantam filan brenddir” demək – bu, mənə gülünc gəlir. İnsan hansı markadan geyinməsilə öyünməkdənsə, axırıncı dəfə hansı kitabı oxuduğu ilə öyünsə, kiməsə etdiyi yaxşılıqla öyünsə, daha yaxşı olar. Bu, demaqogiya deyil, o tip insanlar var. Amma brend geyinən insanlara pis baxmıram. Hər insan həyatında gözəllik yaratmağa, gözəl olmağa çalışır. Bunu bacarırsa, imkanı varsa, bunu ancaq alqışlamaq lazımdır. Mənə gəlincə, zövqlə geyinməyə, mənə yaraşanı geyinməyə çalışıram. Üzərində böyük bir brendin adı var, amma mənə yaraşmır, əsla onu alıb geyinmərəm. Çox ucuz, adi mağazadan, hətta bazardan alınan bir geyimi geyinərəm. Yaraşmayan bir şeyi qiyməti nə olursa-olsun, mənə ucalıq gətirirsə gətirsin, geyinmərəm. - Kitabdan danışdınız, yeri gəlmişkən, axırıncı dəfə hansı kitabı oxumusunuz? Ümumiyyətlə, kitab oxumağa vaxtınız olurmu? - Bu, bizim böyük bir bəlamızdır. Mən uşaqlara bunu təlqin edirəm, evdəkilərə şərt qoymuşam ki, həftədə bir kitab oxuyub mənə nəql etsinlər. Bu tələbi onların qarşısında qoyuram, amma özüm əməl edə bilmirəm. Nə yaxşı ki, valideynlərim uşaqlıqda məni düzgün istiqamətləndiriblər. 7-8 yaşım olanda əlaçı idim, amma mütaliəyə o qədər də meyil eləmirdim. Bir dəfə evdə valideynlərim mənə dedilər ki, sən mütaliə eləməsən, gələcəyin yaxşı olmayacaq. Ola bilər sən hansısa elmi yaxşı bilərsən, amma sənin nitqin olmayacaq, fikrini izah edə bilməyəcəksən, ətrafdakılardan aşağıda qalacaqsan. O gündən kitablara sarıldım. Ona görə də sözün həqiqi mənasında valideynlərimə minnətdaram ki, o potensialı mənə veriblər. Əslində kitab mənəviyyatdır. İnternetdən istənilən məlumatı əldə etmək olar, amma kitabın bir möcüzəsi var, onun səhifələrinin qoxusu var. Mənə bir vaxtlar deyiləni indi ətrafımdakılara deyirəm. Amma mən son 1-2 ayda oxuduğum kitab adı çəkə bilmirəm. Ona görə ki, işim çoxdur. Ən yaxşı halda mənə hədiyyə edilən kitabları bir az səhifələyirəm. Kitab vaxtsızlıqdan yavaş-yavaş tozlanır. Yalnız dövri mətbuatı, jurnalları, internet məlumatlarını oxumaq imkanım olur. - Azərbaycan ədəbiyyatında sevimli yazıçılarınız varmı? - Mən özüm füzulişünasam, namizədliyimi Füzulinin yaradıcılığı üzərində, doktorluğumu isə müasir türk poeziyasından müdafiə eləmişəm. Azərbaycan ədəbiyyatı mənim üçün Füzulidən başlayır və Sabirlə davam edir. - Bitmir... - Yox, bitir desəm, bir az ədalətsizlik olar. Çünki həyat davam edir, dünya davam edir, hər gün bir yeni əsər çıxır ortalığa. Sabirdə bitir deyə bilmərəm, çünki ən azı mənim üçün hər cümləsi, hər ifadəsi doğma olan Cəlil Məmmədquluzadə var. Bu üç nəfərdən sonrakı ədəbiyyat mənim üçün hər bir yazıçıdan gözəl nümunələri ilə fövqəladədir. Desəm ki, bir yazıçının bütün əsərləri mənim üçün zirvədədir, bu, belə deyil. Uşaqlığımdan əsərləri ilə böyüdüyüm, tərbiyə aldığım, uğrunda mübarizə apardığım yazıçılar olub. Məsələn, 14-15 yaşımda Rəsul Rzanın şeiri üçün kiminləsə əlbəyaxa döyüşə çıxa biləcəyim günləri xatırlayıram. Onun bir ifadəsi var, “O qədər aydındır şeirin dili, nadan yüz il oxusa anlamaz”. Mən Rəsul Rzanın böyüklüyünü o zaman anlayırdım. Bayaq ona görə deyirdim ki, Sabirdən sonra da bu ədəbiyyat davam edir. Bu baxımdan, əlbəttə ki, 60-cı illərdə yaranan və bu gün də davam edən müasir Azərbaycan ədəbiyyatı da çox dəyərlidir. - Ədəbiyyatdan söz düşmüşkən, bəzən deyirlər ki, Azərbaycan ədəbiyyatında Sabirdən bu yana heç nə dəyişməyib, insanların təfəkkürü eynidir. Əgər sözlə millətin təfəkkürünü dəyişmək mümkün deyilsə, o zaman belə çıxır ki, Sabir də boş-boşuna yazıb, Cəlil Məmmədquluzadə də... - Deyirsiniz ki, Sabir, Mirzə Cəlil bir əsr əvvəl nə yazıbsa, bu gün də keçərlidir. Mən bütün fikirlərə o insanın rakursundan yanaşanam, heç bir fikrə hörmətsizlik etmərəm. Bu, sizin fikrinizdi və haqlı ola bilərsiniz. Amma gəlin, bir də onu düşünək ki, bir cəmiyyəti tam olaraq dəyişmək mümkün deyil. Söhbət təkcə Azərbaycan cəmiyyətindən getmir. Bütün cəmiyyətlərdə naqisliklər, mənfiliklər var. Əqidəsinə, mənəviyyatına hörmət elədiyimiz bir insan Sabiri oxuyub nəticə çıxarır, amma bir başqası da onu oxuyub nəticə çıxarmayıb və mənəviyyatın ən aşağı qatına yuvarlanır. Əlbəttə ki, bu baxımdan ədəbiyyatın rolu çox əhəmiyyətlidir. Biz bunu rədd edə bilmərik. Sadəcə olaraq, kim özünə hansı nəticəni çıxarır. Bu məsələdə sadəcə yazıçılarımızı qınamayaq. Ailələrdən də çox şey asılıdır. Doğulan uşağı gələcəyin ziyalı vətəndaşı kimi yetişdirən ailənin özüdür. Biz ədəbiyyata da şübhə damğası vura bilmərik. Daha yaxşı olması üçün siz, biz hamımız çalışmalıyıq. Bir yazıçının yazdıqlarını hamı oxuyub düzələcəksə, dünya bir rəngdə olardı. Bir də əgər insan dəyişmək istəmirsə, o dəyişməyəcək. Onu nə qanun, nə qayda dəyişməyəcək. Əgər pis xüsusiyyətlər insanın qanındadırsa, Cəlil Məmmədquluzadənin “Ölülər”ini də oxusa, Füzulinin “Leyli və Məcnun”unu da oxusa düzələn deyil. - Həyatınızın ən cəsarətli, ən çılğın addımı nə olub? Olubmu? - Kənardan bir qadın çox güclü, cəsarətli qadın təsiri bağışlaya bilər. Amma unutmayaq ki, o, daxilində elə qadındır. Qadın nə qədər cəsarətli, ürəkli olsa da, öz fikirlərində müstəqil olsa da, kişi cəsarətinin qarşısında daha zəifdir. Qadından zorla pəhləvan obrazı yaratmayaq. Heç bir qadın nə fiziki cəhətdən, nə hərəkətlərində pəhləvan deyil. Heç vaxt yer üzündə müharibələri qadınlar başlamayıblar. Düşünürəm ki, ailəsinin də birliyini pozan heç vaxt qadınlar olmayıblar. Kişilər inciməsinlər, qadınlar həmişə bütövlük tərəfdarı olublar. Mən xarakter olaraq qorxaq deyiləm, amma yadımda qalan elə bir çılğın, cəsarətli addımım olmayıb. Haradasa bir söz demək lazımdırsa, kimisə müdafiə etmək lazımdırsa, qorxmadan onu demişəm. Amma fiziki baxımdan hansısa bir kəskin addım atdığım olmayıb. - Yemək bişirə bilirsiniz? Hansı yeməkləri sevirsiniz? - Bütün yeməkləri sevirəm, bişirə də bilirəm. Hətta bu yaxınlarda bir yaxın dostumuz zəng eləmişdi, mən də yemək bişirirdim. O, yemək bişirdiyimi eşidəndə çox təəccübləndi (gülür). Əslində niyə də bişirməyim? Amma bu o demək deyil ki, hər gün önlük taxıb, başıma ləçək bağlayıb mətbəxə girib yemək bişirirəm. Mən daha çox özəl günlərdə yeməkləri özüm bişirirəm. Milli Məclisin iclasları bilirsiniz ki, ayda bir neçə dəfə olur. Həmin işdən qazandığımız vaxtı ailəyə, evə xərcləməyə çalışırıq. Həmin vaxtlarda yemək də, şirniyyat da bişirirəm, evin səliqəsi ilə də məşğul oluram. - Özünüz yığışdırırsınız evinizi? - Elə şeylər var ki, onu ancaq özüm edirəm, məsələn, mənim dolablarımın içərisini məndən başqa heç kim düzəldə bilməz. Çünki onu ancaq mən bilirəm ki, nəyi hara qoymaq lazımdır. Mən demirəm çox səliqəli qadınam, əla yemək bişirirəm. Amma əgər sırf ev qadını olsaydım, super ana, super evdar qadın olardım, yəqin ki (gülür). - Jalə xanım, bəs makiyajınızı necə, özünüz edirsiniz, yoxsa təcili yardıma ehtiyac olur? - Yox, makiyajımı özüm edirəm. Saçımı düzəldəndə köməyə ehtiyacım olur, çünki saçım heç vaxt sözümə baxmır. Çox nadir hallarda, ən yaxın adamın xeyir işində makiyaj etdirə bilərəm. Amma bu iş yoldaşımın və ya qonşumun toyunda yox, ailənin içindən bir xeyir iş olarsa, makiyaj etdirirəm. - O zaman fotolardan müəyyən etmək olar ki, kim sizin üçün dəyərlidir. - Təbii ki, o saat ayırd edə bilərsiniz (gülür). - Jalə xanım, sizin üçün sevgi nədir? - Bir dəfə “Valentin” günündə mərhum anama sual verdilər ki, sevgi nədir? O vaxta kimi sevginin çox tərifini eşitmişdim, amma Nurəngiz xanım (Nurəngiz Gün – G.Ə) sevginin elə gözəl tərifini verdi ki, heç vaxt yadımdan çıxmır. Dedi ki, sevgidə mən yoxdur, o var. Əgər özün üçün, eqonu təmin etmək üçün sevirsənsə, bu sevgi deyil. Onu düşünərək, onun istəklərini, arzularını düşünərək sevirsənsə, bu əsl sevgidir. Bu hər zaman olmur bizim dünyamızda. Sevirsənsə, onun üzünü güldürməyə çalışırsan, onu kədərləndirəcəksənsə, sən də kədərlənəcəksən. Əks halda, üzünü çevirib gedəcəksən ki, nə qədər kədərlənir, kədərlənsin. Belə deyirlər ki, qadın sevirsə, mələkdir, əgər sabah qabağına problem çıxırsa, o, qanadları qırılmış şeytana bənzəyir. Mən demirəm ki, sevgisiz qadınlar hamısı şeytandırlar. Amma onu o yerə gətirib çıxaran, ümidlərini qıran, arzularını məhv edən qarşı tərəf var. Ona görə də sevgi hələ də dünyanın kəşf edə bilmədiyi bir məfhumdur. - Nurəngiz xanımın dediyi o sevgi olub sizdə? - Açığı, mən böyük sevgi yaşamamışam. O sevgi ki, mənə kitablardan təlqin olunub, o sevginin ki, arzusunda olmuşam, o, qarşıma çıxmayıb. Hər şey insanın xarakterindən də asılıdır. Romantiklik insanda realistlikdən bir az artıq olanda, onun üçün hər şey çətinləşir. Əslində sevgi və hörmət – ikisi bir yerdə olanda çox yaxşı olur. Bu gün sevdiyin, guya həyatını verməyə hazır olduğun insana sabah balaca bir problemə görə üzünü çevirib gedə bilirsənsə, deməli, o ya sevgi deyilmiş, ya da sevgi dediyin məfhum özünü doğrultmayıb. Amma hörmət başqa bir şeydir. Hörmətin arxasında daha dərin qatlar durur. Mən həmişə qızıma da deyirəm ki, yalan yalana səbəb olur. Xüsusən də ailə münasibətlərində. Qoy acı olsun, nə olur-olsun, onu deməyə qorxma, heç vaxt yalan danışma. - Müsahibələrinizdən həmişə hiss olunub ki, ananızla rəfiqə kimi olmusunuz. Bəs qızınızla necə, eyni münasibəti saxlaya bilmisiniz? - Qızımla daha yaxşı rəfiqəyəm, nəinki anamla. Anamla aramızda çox böyük pərdə var idi. Anam göründüyü qədər demokratik deyildi, evdə çox mühafizəkar idi. Məni bir addım gözündən kənara qoymayaraq, şir kimi ətrafımda qollarını açmışdı, məni hər şeydən qoruyurdu. Mənim dilimdən çıxan sözə də ehtiyatla yanaşırdı. Mənim peşə seçimim də, siyasətə gəlməyim də onun üçün bir ağrı idi, mənim həyatıma görə çox qorxurdu. Mən də sırf onun üzülməməyi üçün rəfiqə ola bilmirdim onunla. Rəfiqəlik hər şeyini, yaxşı və pis - hər şeyi bölüşmək deməkdir. Mən də onu qorumaq üçün onunla hər şeyi bölüşmürdüm. Amma qızımla o dərsləri aldığıma görə elə ilk günlərindən rəfiqə olmuşam. Biz ana-qız yox, rəfiqəyik. Bu, ailədə gözəl bir şeydir. Hər şeyi bölüşə biləcəyim tək ünvan odur. - Sizin dinə münasibətiniz necədir? Nə vaxtsa namaz qılmaq istəyərdiniz? - Allah insanın əməllərində, içində, düşüncələrində yer tutmalıdır. Dinə, Allaha münasibətim bu şəkildədir. Bütün dünyada dinlər, inanclar fərqlidir, amma hamının bir sitayiş yeri var. Bu sitayiş namaz qılmaq, kilsədə şam yandırmaq, xaç çevirmək şəkilində qəbul edilə bilər, bu təmizlənmənin, sitayişin formalarıdır. İnsanın bəzən mənən rahatlanmağa ehtiyacı olur, Allahı ilə baş-başa qalmaq istəyir, onda bu rituallara müraciət edir. Mən açığı, namaz qılmıram, dinimizə və bütün dinlərə hörmətlə yanaşmaqla bərabər, dinin bütün incəliklərini bilirəm deyə bimərəm. Məncə, dinə fəlsəfə kimi yanaşmaq lazımdır, mövhumatçılığa uysan, din səni məhv edər. Öz Allahını unutma, ətrafda köməyə ehtiyacı olan insanları unutma, yaxşılıq et, yalan danışma – bunları et, mənə elə gəlir ki, Allaha yaxın olacaqsan. - Kosmetik əməliyyat keçirmisiniz? - Yox, kosmetik əməliyyat keçirməmişəm. Hətta bu yaxınlarda həkim də eyni sualı verib mənə (gülür). Əslində həkim baxanda bunu görməlidir. Doğrudur, indiyə qədər kosmetik əməliyyat kleçirməmişəm, amma burada eyib bir şey də görmürəm. İnsan gözəlləşməlidir, bunu istəyir və özü və ya qarşısındakı insan üçün edirsə, alqışlanmalıdır. Amma kosmetik əməliyyatla özünü süniləşdirmək, əməliyyatla bir insanın gedib yerinə başqa insanın gəlməsi qəbuledilməzdir. Elə ola bilər ki, uşaqlıqdan bəyənmədiyin hansısa bir hissə ola bilər. Amma hamı edir, mən də edim deyib ifrata varmağa yaxşı baxmıram. Bunu edən qadınlar qarşı cins üçün edir, amma müşahidələrim göstərir ki, onu heç qarşı cins də bəyənmir. Bəzən gənc qız səhnə adamının etdiyi makiyajı edib universitetə gəlir. Bu da ailədən, tərbiyədən gəlir. - Jalə xanım, vaxtınız məhduddur, son sual da verim. 10 minlərlə insanın məsuliyyətini çiynində daşımaq çətin deyil ki? - Çətindir, amma həm də şərəflidir. Hər deputatın 40 min seçicisi var. Gün ərzində bir insanın etdiyi zəngin arxasında dayanan tələbi yerinə yetirə bilirsənsə, o zaman çox rahat olursan. Qarşına yüzlərlə, minlərlə insan gəlir, müraciət edir və hər biri düşünür ki, onun işi hamıdan vacibdir. Bəzən məlum olur ki, heç də hər şey onun təqdim etdiyi kimi deyil. Ümumən, həll ediləsi mümkün olan məsələlər var. Məsələn, haradasa məmur özbaşınalığı ilə qarşılaşan, müəyyən xəstəliyi olan, maddi problemi olan və s. insanlar var. Onların hansısa problemini həll edə bilirsənsə, çox sevinirsən. Mənim evdə gündəlik görüləcək işlərlə bağlı cildlərlə dəftərlərim var. Həftə ərzində əgər bir-iki belə problemin üstündən xətt çəkə bilirəmsə, çox şükür edirəm.pia.az

28 Aprel 2015 3:48

Murad Dadaşov səhnə ilə vidalaşdığını açıqladı

Aile.lent.az saytının müsahibi əməkdar artist, tanınmış şoumen, aparıcı Murad Dadaşovdur O, müsahibəsində bir sıra məqamlardan, yeni layihələrindən söhbət açıb. - Sizcə, sağlam zarafat nə üçün lazımdır? - Adi bir faktdır ki, zarafat insanların əhval-ruhiyyəsini açmağa xidmət edir. Bununla yanaşı, insana müsbət emosiya da verir. Hətta deyilənə görə, zarafat insanın ömrünü uzadır. Məncə, sağlam zarafat hər bir insan üçün önəmli və vacibdir. - Bir aktyor kimi efirdəki zarafatların səviyyəsindən razısınız? - Elə zarafatlar var ki, məni sevindirir, eləsi də var kədərləndirir. Bununla yanaşı "şit" zarafatlar da var ki, insanı digər insandan uzaqlaşdırır. - Sizcə, zarafatlar əvvəlki səviyyəsini qoruyub saxlaya bilir? - Hər bir dövrün öz zarafatları olur. Bu o demək deyil ki, əvvəlki zarafatların hamısı yüksək səviyyədədir. Xeyr, təbii ki, onların da içərisində pis olanları, bəyənilməyənləri olub. Ümumiyyətlə, əgər səhnəcik yaxşı alınıbsa, müəyyən bir dövr keçəndən sonra da bəyəniləcək. Məsələn, "Hicran" tamaşası və "KVN"-in tamaşaları. - Murad Dadaşov yenidən aktyor kimi fəaliyyət göstərəcək? - "KVN"-də bir daha aktyor kimi fəaliyyət göstərəcəyimə inanmıram. Başqa tamaşalardan, layihələrdən dəvət gələcəksə, onun təşkilatçısı və yaxud layihə rəhbəri olmaq istərəm. Ümumiyyətlə, artıq kadrarxası işlərlə məşğul olduğuma görə, bu sənətə həvəsim azalıb. Son illər daha çox təşkilati işlərlə və prodüserliklə məşğul olmağa üstünlük verirəm. Yəni artıq özümü səhnədə görmürəm. - Bir nömrəli şoumen Murad Dadaşovdur? - Mən heç bir zaman deməmişəm ki, bir nömrəyəm. Sağ olsun tamaşaçılar və jurnalistlər, məni hər zaman belə təqdim edirlər. Təbii ki, bu, mənim xoşuma gəlir. Bu sahədə də mənim həmkarlarım var. Məhz onlar inciməsinlər deyə, həmişə tapşırıram ki, ümumiyyətlə, birinci-ikinci məsələsi olmasın. Hər bir aparıcının öz aparıcılıq xüsusiyyəti var. Bunların arasında nöqsanlar da gözə çarpır. Mənim özüm də qüsursuz insan deyiləm. Bilirəm ki, nöqsanlarım da olub. Hətta yaxınlarım mənə nöqsanlarımı, qüsurlarımı deyərkən bunu anlayışla qarşılayıram. Hazırda şoumen kimi Murad Arifi, Şəhriyar Əbilovu, tele aparıcı kimi Zaur Baxşəliyevi bəyənirəm. - “Maşın şou” yenidən efirə qayıdır? - Dünyada məşhur bir qida istehsalçısı deyir: “Əgər siz mənim məhsulumu alıb, yeyib, bəyənməmisinizsə, sabah gəlib bu məhsulu almayın". Ümumiyyətlə, qida sənayesində çox vacib bir göstərici var ki, uğurlu məhsul hər zaman öz keyfiyyətini qoruyub saxlamalıdır. “Maşın şou” da belə məhsullardan biridir. Bu layihə elə bir uğurlu qaydalarla quruldu ki, sonradan onun daxilində heç bir dəyişiklik olmadı. Bu il də belə olacaq. İştirakçılara gəldikdə isə, digər verilişlərdə fəal iştirak etmiş, lakin uğur qazana bilməyənlərdir. Bunların adını isə 9 may tarixində "ANS" telekanalında yayımlanacaq ilk efirdə təqdim edəcəm. Layihə may ayının 28-ə qədər davam edəcək.pia.az

27 Aprel 2015 1:51

Cabir İmanov: “Mən ədalətə inanıram“

“Uşağı cinsinə görə abort edənlər allahsızdırlar” Oxu.Az məşhur aktyor, “Parni iz Baku” KVN-nin (Şən və hazırcavablar klubu – red) populyar üzvü, “Planeta Parni iz Baku” teatrının aktyoru Cabir İmanov ilə müsahibəni təqdim edir: - Hansı məktəbdə təhsil almısız? Məktəbdə ən yaddaqalan xatirələriniz hansılardır? Təhsilinizi bitirdikdən sonra kim olmaq istəyirdiniz? - Mən 189 saylı məktəbdə oxumuşam və 1993-cü ildə oranı bitirmişəm. Mən öz məktəbimi çox sevirəm. Bizim məktəb dünyada ən mehriban məktəbdir. Bizim sinifdə demək olar ki, hamı yaxşı oxuyurdu və hamı savadlı idi, hətta “iki alan” belə indiki “əlaçılar”dan çox bilirdi. Ən sevdiyim dərslər cəbr, həndəsə, coğrafiya, ingilis dili, tarix, əmək, bədən tərbiyəsi və rəsm idi. Bəziləri istisna olmaq şərti ilə öz müəllimlərimi - Cəmilə Faiqovna, Valentina Vasilyevna, İrina Mixaylovna, İrina Vladlenovna, Eduard Stanislavoviç, Konstantin Georgiyeviç və s. - indiyə qədər sevir və hörmət edirəm.Valideynlərlə yanaşı onlar da şəxsiyyətin formalaşmasında iştirak edirlər. 8-ci sinifdə mən və sinifdən bir neçə nəfər ilk dəfə xaricə - Polşa və Çexoslovakiyaya yola düşdük. Bu, unudulmaz səfər idi. Bütün Bakı məktəblərindən çoxsaylı məktəblilər getmişdi. Biz bu ölkələrin bir neçə şəhərində olduq, maraqlı olan çox şey gördük və faydalı çox şey öyrəndik. Bir sözlə Bakıya qayıtdıqda çox bəxtiyar idik.Bu səfərdən sonra mənim məktəb həyatım dəyişdi, çünki bu mənim fizika müəllimimin xoşuna gəlməmişdi. Ümumiyyətlə, onunla aramızda yaranan münaqişəyə görə digər sinfə keçməli oldum, sonradan sinfimi bir də dəyişəsi oldum.Daha çox dostum oldu! Bir çox sinif yoldaşlarımla bu günə qədər münasibətlərim yaxşıdır. Bəziləri Azərbaycanın hüdudlarından kənarda yaşayırlar. Amma buna baxmayaraq, biz hər yerdə görüşürük. Bu, “Faiq, salam, mən gəlmişəm” kimi yox, “salam qardaş, mən burdayam!” kimidir. Mən bu görüşləri, zaman keçirməni, yola salmaları təsvir edə bilmirəm. Hər şey o qədər dostyanadır ki. Məktəb dostluğu ən səmimi, təmənnasız, həqiqidir. Məktəbdə neçə il bir yerdə oxumuşuq, amma indi də kimin hansı rayondan olduğunu, kimin atasının harda işlədiyini bilmirəm. Amma indi kim kimin qohumu olduğunu bilir. - Yəni demək olar ki, insanlar maddiyyat tərəfdən düşünürlər? - Bəli, hər kəs nədənsə bununla maraqlanır. Yəni artıq özlərini aşkar şəkildə belə aparırlar. Bizim məktəb başqa idi. Müəllimlər də güclü idi. Məsələn, məktəb ingilis dili təmayüllü idi. Və mən bu gün məhz bu biliklərin sayəsində ingilis dilində yaxşı danışıram.Məktəbdə biz ŞHK-da oynamağa başladıq. Bu, çox maraqlı idi. 189-da oxuyan Bəhram artıq “Parni iz Baku” komandasının tərkibində idi. 189 saylı məktəbin ŞHK komandasının tərkibində Tahir, Vado, mən və digər uşaqlar var idi.Hər şey məktəbdə başladı.Tamerlan Nəcəfoviçin, yeri gəlmişkən həm də mənim coğrafiya müəllimimin rəhbərliyi altında komanda yaradıldı, bu komanda hələ heç kimə məğlub olmayıb. Sonradan onlar “Parni iz Baku” komandasının müəlliflərinə çevrildilər. Bu gün Tomik Amerikada yaşayır.1991-ci ildə məktəb çempionatında münsiflər qismində mərhum Anar Məmmədxanov, Ənvər Mənsurov, Timur Vaynşteyn və komandanın digər üzvləri oturmuşdular, onlar elə oyunun gedişatında Tahir və Vadonu 1992-ci il mövsümündə iştirak üçün “Parni iz Baku” komandasına qəbul etdilər.O zaman Tahir məktəbi bitirirdi, mən isə 9-cu sinifdə oxuyurdum. Oxucular üçün demək istəyirəm ki, Tahir mənim doğma qardaşımdır. Çoxları nədənsə onun əmim oğlu olduğunu düşünürlər.Mən məktəbdə oxumağa və ŞHK-da oynamağa davam edirdim. Sonradan həmişə qalib olan “Beşinci künc” komandası yaradıldı. Məktəbi bitirdikdən sonra isə arzum polis olmaq idi. - Bu sahə sizi nə ilə cəlb etdi? - Mənə cinayətləri araşdırmaq, cinayətkarları izləmək, atəş açmaq maraqlı idi. Amma evdə hamı buna qarşı idi. Mənim atam iqtisadiyyatçı, professor və iqtisad elmləri doktoru və laureatı, ASSR dövlət mükafatı laureatı, İspaniyanın Kral Elmlər Akademiyasının akademiki Qorxmaz İmanov, bütün həyatını elmə həsr edib. Anam 35 illik iş təcrübəsi olan musiqi müəlliməsidir. Bu sahə onların ürəyincə deyildi. Atamın tövsiyəsi ilə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinə (Narxoz) daxil oldum.Bəli, mən orada iqtisadiyyat sahəsinə dair əsas bilikləri aldım, amma əsas olan bizim ŞHK-nı yaratmağımız oldu. Respublika üzrə ŞHK çempionatı elan edildi və Tahir “Mı iz biznesa” komandasını yaratdı. Biz iki mövsüm oynadıq və bizim komanda iki il ard-arda ölkə çempionu oldu. Bu komandada çox məşhur insanlar – Murad Dadaşov, İlham Qasımov, Səməd Abbasov, İslam İsmayılov, Məmməd Kazımov, Emin Mehdiyev və digər KVN-şiklər oynayıb. Bu komandanın əsasında bu uşaqlar hamısı “Oqni Baku”, “Parni iz Baku-3” komandalarında oynayıblar. Biz bu komandaların tərkibində 1996-1997-ci illərdə Soçi və Yurmala festivallarında oynamışıq.Sonra bəzilərimiz, mən də o cümlədən əfsanəvi “Parni iz Baku” ŞHK komandasına düşdük. Yeri gəlmişkən ilk dəfə mən səhnəyə bu komandanın tərkibində 1995-ci ildə çıxdım. - Necə oldu ki, iqtisadiyyatçı polis oldu? - Mən Ali məktəbi bitirdikdən sonra polis olmaq istədiyimi anladım. Mən bu barədə valideynlərimlə danışdım və öz arzumu həyata keçirməyə başladım. Orduda - Azərbaycan DİN Daxili qoşunlarında xidmət etdim, sonra Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsinə daxil oldum və polis zabiti oldum, indi də polis zabitiyəm. - Siz arzunuzun ardınca getdiyiniz üçün peşman deyilsiniz ki? - Xeyr, ümumiyyətlə, peşman deyiləm. Mənim üçün polisdə işləmək şərəfdir, bu çox maraqlı işdir. Həm də sən törətdiyi cinayətə görə kimisə saxladığın üçün ölkə vətəndaşlarına fayda gətirəcəyini anlayırsan. - Bəs siz təhlükəli cinayətkarların ünvanına cəmiyyətimizdə tez-tez söylənilən “Allah qapısını açsın” ifadəsinə necə münasibət bəsləyirsiniz? - Əvvəllər həbsxanalar islah əmək koloniyaları adlanırdılar. Yəni həbsxana məhkumun düşüb və ölməli olduğu yer deyildi. Orda o, islah olunmalı idi. İslah olunmayan isə residivist olurdu. Hər kəs hər an həbsxanaya düşə bilər. Bəzən həyatda elə anlar olur ki, insan düşdüyü bu və ya digər vəziyyətdən çıxış yolu görmür və qanunu pozur. Amma bəzən həbsxanalara tamamən günahsız insanlar da düşür. Necə deyərlər, kasıblıq və məhkumluq qınanılmaz. Adətən “Allah qapısını açsın” ifadəsi məhkumun qohumlarına deyilir, onlara dəstək vermək və onun azadlığa buraxılacağına ümid edərək söylənilir. - Qardaşınız Tahir İmanov həyatınızda hansı yerə mənsubdur? - Hər bir ailədə kişilər var. Bu baba, ata, qardaş, oğuldur. Doğrudur, uşaqlar üçün kişi sən olursan. Bu sənin ümid etdiyin güvəndiyin ideallardır. Mən atamı çox sevir və ona hörmət edirəm. Bizim üçün etibarlı dayaq olan babam, bəstəkar, professor, Azərbaycanın xalq artisti – Süleyman Ələsgərov vəfat etdikdən sonra, hər şey çox dəyişdi, onun yoxluğunu çox kəskin hiss etdik.Tahir mənim üçün atamdan sonra etibar edəcəyim kişidir.O, mənim böyük qardaşım, dostumdur, heç bir zaman məni darda qoymaz. Mən onunla bütün məsələlər üzrə məsləhətləşirəm. Uşaq vaxtı bütün qardaşlar kimi dalaşmışıq, bir-birimizin əlindən nəyi isə almışıq. Sonra böyüdük. Onun kiçik qardaşı olmağıma baxmayaraq o, mənim məsləhətlərimə qulaq asır.Tahir çox kreativ adamdır, o, daima maraqlı layihələr düşünür, tamaşaçılarımız bu layihələrin şahididirlər. Və maşallah, bütün layihələr uğurlu olub. O, bununla babamız Süleymana çox bənzəyir, bir şeyə nail olduqda dayanmır.Bundan başqa o, “Planeta Parni iz Baku”nun rəhbəridir. Bu anlayışa çox şey daxildir. Tahir başda olmaqla burada müəllif qrupu çalışır, bunun nəticəsi isə hər il təqdim edilir. Bu sadəcə ŞHK-nın illik çıxışları deyil, burada filmlər, televiziya verilişləri və reklamlar da yer alır. Bu brend altında müxtəlif tədbirləri – toy, mərasimləri, korporativləri, sərgiləri və s. təşkil edən “Planet Parni iz Baku Events” fəaliyyət göstərir. - Tahir rəhbər kimi necədir? - Tahir çox tələbkardır. Düzünü desəm mən də eləyəm, bəlkə bu bizdə genetikdir. Hər sahədə olduğu kimi bizim sahədə də yaxşı kadr tapmaq çətindir. İnsanlar bəzən öz işlərini lazımınca yerinə yetirmirlər və bu zaman qəddar davranmaq lazım gəlir. Düşünürəm ki, qarşıya qoyulan məqsəd və arzuolunan nəticənin əldə edilməsi üçün hər bir rəhbər tələbkar olmalıdır. - Bəs məşqlər zamanı? - Məşqlər zamanı hansısa aktyor nəyisə düzgün etmirsə, Tahir onu saxlayır və öz iradlarını bildirir. Əlbəttə, bəzən mən də Tahirin qoyduğu tələbləri yerinə yetirə bilmirəm. Təbii ki, o, mənə də irad tutur, onun buna rəhbər kimi haqqı var. Hər şeyi Tahirin əvvəldən düşündüyü kimi etmək lazımdır. O, nəticədə bu teatrın rejissoru və bədii rəhbəridir. Necə deyərlər, iş işdi, dostluq da öz yerində. - Siz çox rollarda oynamısız, ən sevimlisi hansıdır? - Bilirsiz, mən öz rollarımın hamısını xoşlayıram, bəziləri istisna olmaqla, amma belələrinin sayı çox azdır. Məsələn, elə rollar var ki, parodiya tələb etmir, amma elələri də var ki, onları yaşayırsan – götürək elə taksi sürücüsü “Ağa Natiq” obrazını. Bu obrazı çox sevirəm, o mənim ürəyimcədir. Bu obrazda müxtəlif insanların xarakterləri toplanıb, onlar özlərinə məxsus manera ilə danışırlar, xalqının tarixini yaxşı bilir, Bakını və Azərbaycanı dərindən sevirlər. - Deyilənə görə sizə təzyiq edilir, məsələn, polisləri parodiya etməyi qadağan edirlər... - Bilirsiz, insanlar nədənsə biz kimi isə tənqid etdikdə, söhbət yalnız polislərdən getdiyini deyil, sanki bu strukturda hər şeyin pis olduğunu demək istədiyimizi düşünürlər. Bu belə deyil. Əgər “Planeta Parni iz Baku” polisi və ya digər strukturu neqativ təsvir ediblərsə, bu ümumilikdə hər şeyin pis olması demək deyil. Axı nəticədə biz ölkəmizin patriotlarıyıq, ölkəmizi sevirik, onun yalnız regionda deyil, dünyada nümunəvi olmasını arzulayırıq. Ona görə də bəzi mənfiləri yumor prizmasından göstəririk. Vəssalam. Yeri gəlmişkən qeyd etmək istəyirəm ki, bu ilin aprel ayının 25, 26-da Heydər Əliyev adına sarayda “Planet parni iz Baku” ŞHK teatrının ənənəvi konserti keçiriləcək. Bütün arzu edənləri dəvət edirəm. - Sizin fikrinizcə azərbaycanlılara irəli getməyə nə mane olur? - Bizə birləşməməyimiz mane olur. Hesab edirəm ki, ən böyük bəla bizim lazımi anda birləşməyi bacarmamağımızdır. Biz yalnız Azərbaycanda deyil, onun hüdudlarından kənarda da bərabər olmalıyıq. Evlərimizin arasında hasar var, hər şeyi haşiyəyə almışıq. Xarici filmlərə baxdıqda, qonşuların evlərinin arasında heç bir hasar olmadan çəmənliklərin olduğunu görürsən. Bizdə isə hətta bacı və qardaşlar arasında mülk bölgüsü gedir, hasarlar tikilir. Bu, doğru deyil.Düşünürəm ki, qanunlar hətta qəbiristanlıqda belə işləməlidir. Qəbiristanlıqda olanda mən anladım ki, hətta orda belə hasar çəkirik, qorxuruq ki, kim isə gecə gələr bizim sahəmizdə ölüsünü dəfn edər. - Sizcə Sovet İttifaqının süqutundan sonra cəmiyyətimiz geriyə, yoxsa irəliyə doğru hərəkət etdi? - Bu çox gözəl sualdır. Demək istərdim ki, çoxları SSRİ dövründən razıdırlar, o vaxt hər şey yaxşı olub, qanunlar işləyib... Mənim şəxsi fikrimə görə əgər Azərbaycanın müstəqilliyi 1920-ci ildə qorunub saxlanılsaydı, indi ölkəmiz yalnız regionda deyil, eləcə də Avropada inkişaf etmiş ölkələrdən biri olardı. Fikir verin, 20 il ərzində, məncə bu elə də böyük müddət deyil, çox şeyə nail olmuşuq. Bizim, xaricə, istədiyimiz yerə getmək imkanımız var. Bu gün Azərbaycan bu müstəqillik sayəsində daha gözəl olub, sərhədlər açılıb, biz bura məşhur memarları dəvət edə bilərik. Məsələn, Heydər Əliyev Mərkəzini inşa edən Zaha Hadid. Düşünürəm ki, bu, müasir memarlıqda inqilabdır, bu binanı çox sevirəm. Biz bura istənilən inşaat mallarını, ərzaq və ekzotik meyvələri gətirə bilərik. Bəs insanlar... Xaricə gedənlərin davranışı, mədəniyyəti, dünya görüşü dəyişir. Onlar dünyada olan vəziyyəti görürlər. İnsanların gülümsəməsini, bir-birinə kompliment deməsini eşidirlər. Amma mənfi cəhətlər də var. Azadlığın çox olmasını görən insanlar pul, hakimiyyət ardınca qaçmağa başlayıblar, tamahkar və laqeyd olublar. Hər şeyin günahkarı kapitalizmdir... Sən kimin insanlıq, kiminin isə pul üçün dostluq etdiyini görürsən. Amma bu da müvəqqətidir. Düşünürəm ki, hər şey öz yerini tutacaq. Sadəcə zaman lazımdır. - Deyirlər bizim cəmiyyət “qara geyimli adamların” cəmiyyətidir. Hamı – qızlar da, oğlanlar da qara geyinir. Bu nədən irəli gəlir – daxili bədbəxtlik, və ya...? - Yəqin ki, bu depressiyadır... Həm də düşünürəm ki, bu pul çatışmazlığıdır. Qara rəng elə rəngdir ki, onu hər gün geyinmək olar. Qara geyimi bir neçə il geyinmək olar... Allah bu insanlara rifah və təxəyyül bəxş etsin ki, onlar özlərinə digər rəngli geyimlər alsınlar. Mən yaşlı insanın parlaq rənglər, məsələn, qırmızı köynək geyinməsini xoşlayıram. O, həyata sevinir. Biz bunu çox zaman xaricdə görürük. Bizdə də belə cəsurlar var, amma biz çox zaman deyirik ki, bu eyibdir. - Yəni bizdə cəsurluq xarici görünüş ilə qiymətləndirilir? - Xeyr, təbii ki. Azərbaycanlılar – biz yaxşı xalqıq, biz cəsur xalqıq. Allah elə etsin ki, Prezidentimiz torpaqlarımızın azad edilməsi haqqında əmr versin. Bu, mənim arzumdur. Mənim fikrimcə bu məsələ müharibə başlamayana və qan tökülməyənə qədər həll edilməyəcək. Azərbaycan xalqı İlham Əliyevin rəhbərliyi altında böyük cəsarət göstərəcək.Bu yaxınlarda “Dolu” filminə baxdım. Bu, Azərbaycan kinematoqrafının şah əsəridir. Sizin vasitənizlə filmin rejissoru Elxan Cəfərov və ssenari müəllifi Aqil Abbasa təşəkkür edirəm. Onlar gənc nəsilə o zamankı Azərbaycan xalqının vətənpərvərləri və satqınlarının kim olduğunu göstərdilər, bu filmə baxdıqdan bir neçə gün sonra da yalnız müharibə haqqında düşünürdüm.Düşünürəm ki, azərbaycanlılar silahla deyil, hətta əllərində yaba ilə öz Qarabağ torpaqlarına daxil olsalar ermənilər qaçacaq. Çünki ermənilər bizimlə müharibə etmirlər. Bu, davaya bir nəfərin yanında 20 nəfərin gəlməsinə bənzəyir. Belə dalaşmaq asandır. Onlar bu addımı Rusiyanın dəstəyi olmadan ata bilməzdilər. - Siz imanlı insansınız? - İman mənim həyatımda mühüm yer tutur. Deyərdim ki, mən islamın bütün şərtlərinə görə imanlı insanam, nə vaxtsa tam şəkildə buna əməl edəcəm. İndi bu şərtlərdən yalnız bir neçəsini yerinə yetirirəm. Düşünürəm ki, Allaha inanmayan insanlar – belələri həqiqətən var – onlar yalnız həyat tərzi keçirirlər. Heç nə yaradanın izni olmadan baş vermir. O, yardım edir, qoruyur və cəzalandırır. Hər bir insan yaradanın onu nə üçün cəzalandırdığını bilir. Mən ədalətə inanıram, o mövcuddur, heç kim cəzasız qalmayacaq. - Sizə düzgün qərar vermək üçün nə yardım edir? - Hər şeydən öncə Allah haqqında düşünürəm – necə davranım ki, bu, ona xoş getsin. Sonra isə öz intuisiyama inanıram, özümün və digərlərinin səhvlərini yadıma salıram, onları təkrarlamamağa çalışıram, və əlbəttə ki, yaxınlarımın məsləhətləri. - Ailə həyatınızda hansı yeri tutur? - Ailə həyatımın vacib hissəsidir. İki qızım böyüyür, onları çox sevirəm və onlarsız yaşaya bilmirəm. Düşünürəm ki, hər bir insan valideyn olmalı və uşaq tərbiyə etməlidir. Onlara valideynlərindən gələn hər şeyi ötürməlidirlər. O zaman sənin nəslin yaşayacaq. Hər bir insanın, sadəcə insan olduğunu deyil, layiqli davamçıları tərbiyə etmək kimi həyatda müəyyən missiyaya sahib olduğunu anladığı müəyyən bir dövrü var.Ona görə də həyat yalnız özünə deyil, eləcə də uşaqlara həsr edilməlidir. Özündən sonra nə isə qoymalısan, anlamalısan ki, istənilən an Yaradanın yanına dönə bilərsən. Axı uşaqlar sənin kiçik surətlərindir. - Dediniz ki, iki qızınız var – bizim cəmiyyətdə valideynlərin qız övladının dünyaya gəlməsini istəmədikləri üçün aborta getmələri barədə fikirləri çox eşidirik. Belə insanlara münasibətiniz necədir? - Onlar Allah inanmayan insanlardır. Axı hər bir övladı Allah göndərir. Uşaq qız olduğu üçün abort etmək ən böyük günahdır. Axı necə qız övladının əleyhinə olmaq olar? Axı sənin anan da qız övladı olub. Mənim ikinci qızım dünyaya gələndə xoşbəxt idim – mənim üçün qız və ya oğlanın olması vacib deyildi, mən bu barədə heç düşünmürdüm də, sadəcə ikinci övladım dünyaya gəldiyi üçün bəxtiyar idim! Uşağın cinsinə görə abort edənlər allahsız insanlardır.Bir dəfə belə bir əhvalat olub: ailə ultrasəslə müayinəyə gəlib, və qadının əri həkimə 100 dollar verərək deyib ki, “elə et ki, orada oğlan görünsün” (gülür). - Necə düşünürsüz, Avropa oyunları Azərbaycana nə gətirəcək? Azərbaycan Avropanın bir hissəsi olmağa hazırdırmı? - Düşünürəm ki, biz artıq çoxdan Avropanın bir hissəsiyik. Bizim köhnə Avropa memarlığımız belə bu haqda xəbər verir. Amma hər gün daha çox müxtəlif gözəl binalar tikilir. Biri birindən gözəl.Avropa oyunlarına gəldikdə isə, hər dəfə belə tədbirlərin – Eurovision, çempionatlar, konfranslar və s. keçirilməsi çox yaxşıdır. Bu tədbirlər bizim ölkəyə xeyir gətirəcəklər. Əvvəllər bizdən haradan gəldiyimzi soruşduqda insanlara Türkiyə ilə qonşu olduğumuzu, Xəzərin sahilində yerləşdiyimizi izah etməli olurduq. İndi isə Azərbaycan deyən kimi insanlar tanıyır.Bu, Heydər Əliyevin, onun layiqli davamçısı olan prezidentimiz İlham Əliyevin və onun həyat yoldaşı birinci xanım Mehriban Əliyevanın əməyinin nəticəsidir. Onlar ölkəmizin inkişafı üçün böyük işlər görüblər. Hamısını sadalamayacağam, məsələn elə Eurovisionun keçirilməsi üçün tikilən “Crystal Hall”ı götürək. Bəli, Eurovision sona çatdı. Amma bu gün dünya ulduzları bu konsert zalında çıxış edirlər. Onları burada qəbul etməyə utanmırıq. Çünki hər şey yüksək keyfiyyətli, dünya standartlarına uyğundur. Avropa oyunları üçün inşa edilən bütün obyektlər bizə qalacaq.Axı bundan sonra biz daha geniş miqyaslı tədbirləri, məsələn olimpiadaları, futbol üzrə dünya və Avropa çempionatlarını keçirməyə hazır olacağıq. Bura yüz minlərlə adam gələcək. Bu, bizim iqtisadiyyata xeyir gətirəcək. Bütün otellər, restoranlar və mağazalar işləyəcək. İnsanlar gəzəcək və alış-veriş edəcəklər. Vətənlərinə qayıtdıqdan sonra isə dostlarına Azərbaycanın nə dərəcədə gözəl olduğunu danışacaqlar və bura turist axını olacaq. Turizm isə bildiyiniz kimi, ölkə iqtisadiyyatının əsas sahələrindən biridir. - Beldən aşağı yumorun peyda olduğunu tez-tez eşitdiyimiz dövrdə məzhəkə janrının dünyada və Azərbaycanda vəziyyətini necə dəyərləndirirsiz? - Əlbəttə bu doğru deyil. Əvvəllər kim isə bədənin bu və ya digər hissəsinə işarə edərək güldürməyə çalışsa da, bu, təbii ki, gülməli deyildi. Amma indi elə zarafatlar var ki, onların bayağılığına gülürlər. Əgər zarafatda söyüş varsa bu gülməlidir. Lakin bunu yalnız dostlar arasında danışmaq olar, kütlə üçün, KİV-də yox.Smartfonların və qlobal İnternet şəbəkəsinin peyda olmasından sonra vəziyyət dəyişdi. Bütün bunlar insanları korlayır, onlar o qədər müxtəlif yumor görürlər ki, bu, artıq adi hala çevrilir.İnsanlar İnternet vasitəsilə o qədər müxtəlif gülməli çarxlara baxırlar ki, onları güldürmək çətin olur. Əgər daha öncə klassik, intellektual yumora gülürdülərsə, indi bu insanlara lazım deyil, onlara tullantı lazımdı.İndi zarafat etməyə çalışan gənclər üçün – bu daha çətindir. - Sizin üçün Azərbaycanda bir nömrəli məzhəkə aktyoru kimdir? - Mən mərhum Yaşar Nuriyevi çox sevirəm. O, bütün rollarını ustalıqla ifa edirdi. Mənim fikrimcə məzhəkə aktyoru olmaq istəyənlər üçün Yaşar müəllimin oynadığı rolların hamısı ustad dərsləridir.Gənclərdən ad çəkmək istəmirəm, kimi isə seçmək müşküldür.O zaman çəkilən filmlərə, illər keçməsinə baxmayaraq biz indi də böyük məmuniyyətlə baxırıq. O, filmlərdə yaradılan atmosfer, sənin üçün doğmadır, evlər, o dövrün ərzaqları, insanların münasibətləri, zarafatlar, səmimilik... İndi isə yalnız kommersiya sətiraltısı olanları göstərirlər. Əvvəllər filmi çəkməyə 1-2 il vaxt gedirdi, indi isə buna yalnız bir ay vaxt sərf edilir. Bəlkə elə buna görə də onlar birdəfəlik baxış üçündür. - Siz Azərbaycanda vətənpərvərlik filmləri ilə vəziyyəti necə dəyərləndirirsiniz. - Vəziyyət indi daha yaxşıdır. Son zamanlar bir neçə vətənpərvərlik filmi çəkilib. Mən bütün filmləri bəyənirəm. Hesab edirəm ki, bu prosesdə yaradıcılığa aidiyyatı olan bütün azərbaycanlılar iştirak etməlidirlər.Əlbəttə, bu filmlərə baxaraq hər dəfə torpaqlarımızı qoruyub saxlaya bilmədiyimizi dərk etmək kədərlidir. Amma bu müəyyən vaxta qədərdir, mən yaxın zamanlarda haqqımız olanı gerialacağımıza heç şübhə etmirəm.Torpaqlarımızın qaytarılması üçün həm ölkənin siyasi rəhbərliyi, eləcə də ərazimizin 20%-nin düşmən əlində olduğunu real dərk edənlər tərəfindən bu qədər işin aparldığı bir dövrdə, yalançı vətənpərvərlərin toylarda, restoranlarda “kayfuyem” adlı erməni mahnsını sifariş etmələri və bzim “qeyri-adi” müğənnilərin onu ifa etmələri məni çox kədərləndirir.Əgər hər şey yaxşı olarsa, mən maddi tərəfi deyirəm, tamaşaçılar yaxın günlərdə “Planet Parni iz Baku”nun vətənə məhəbbətə həsr edilmiş yeni məmulatını tammetrajlı filmi görəcəklər.pia.az

25 Aprel 2015 2:03

“Xürrəmilər hərəkatı, Babək haqqında ağızlarına gələni danışırlar” – Akademik

“20-ci ilin sonlarında muzeyin direktoru erməni olub, ilk bayrağımız, gerbimiz aparılıb“ “Bu bina Tarix Muzeyi üçün tamamilə uyğun deyil Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin direktoru, akademik Nailə Vəlixanlının APA-ya müsahibəsini təqdim edirik: - Nailə xanım, muzeyin işləri necədir, hansı yeniliklər var? - Azərbaycan tarixinin öyrənilməsində muzeylərin rolu mövzusunda ənənəvi konfrans keçiririk. Bu ilki konfransı Azərbaycanın ilk peşəkar arxeoloq və muzeyşünası Davud bəy Şərifova həsr etdik. Muzeyin funksiyaları çoxdur. Onlardan biri də maarifləndirmə funksiyasıdır. İndiki dövrdə bir qədər artıq maariflənmək lazımdır. Çünki bizim müxtəlif sahələrdə problemlərimiz var – mənəvi, maddi, siyasi və s. Biz də cəmiyyətin üzvü kimi hər hansı problemin həll olunmasında köməklik etmək istəyirik. - Muzeyin fəaliyyətində hansı çətinlik və qayğılarla üzləşirsiniz? Maddi qayğılardan tutmuş, digər məsələlərə qədər... - Maddi problemlər kiçik miqyasda olanda özümüz həll etməyə çalışırıq. Milli Elmlər Akademiyası bizim baş idarəmizdir, dövlət səviyyəsində həmişə yardımlar olur. Muzey çox gözəl binada yerləşir. Ümummilli liderimiz demişdi ki, bu binanın özü bir muzeydir. Amma tariximizin daha yaxşı öyrənilməsi üçün binamızın sahəsi çox kiçikdir. Hazırda biz 1920-ci ilədək olan dövrü əhatə edə bilmişik. Fondlarımız arxeoloji və etnoqrafik materiallarla çox zəngindir, ancaq onu tam şəkildə nümayiş etdirə bilmirik. Ekspozisiyadakı eksponatları tez-tez dəyişdiririk, çalışırıq bəzi eksponatlar üç-beş aydan artıq qalmasın. II Dünya müharibəsi ilə bağlı zəngin materialları ekspozisiyada nümayiş etdirə bilmirik. Müharibəyə 600 mindən artıq oğlumuz-qızımız gedib, onların yarısı qayıtmayıb. Biz bu qələbəni ona görə qeyd etmirik ki, SSRİ-nin tərkibində olmuşuq, həm də faşizmdən vətənimizi qoruyurduq. Hitlerin əsas məramlarından biri Bakı neftini ələ keçirmək idi. Sonrakı taleyimiz nə olacaqdı, hələ bilinmirdi. Əlbəttə, yaxşı şey gözləmək qeyri-mümkün idi. Bəziləri deyir, qələbənin bizə dəxli yoxdur, SSRİ-nin, Rusiyanın müharibəsi idi. Yox, qətiyyən belə deyil. - Bəzən bu cür fikirlər də səslənir ki, almanlar Bakıya gəlsəydilər, faşizmin süqutundan sonra Avropanın, Almaniyanın tərkib hissəsi kimi rusdan canımız qurtarardı... - Bəlanın birindən qurtarıb o birinə düşərdik. Mən belə düşünürəm. Biz indi müstəqilik və müstəqilliyin nə qədər böyük nemət olduğunu dadırıq. - Söhbət 70 ildən gedir... - Son iki min ili götürsək, Azərbaycan bir işğalçının əlindən çıxıb, o birinin əlinə düşüb. Bizim 70 il də, ondan artıq da işğal altında olduğumuz dövrlər olub. Faşizm üzərində qələbə xeyrin şər üzərində qələbəsi idi. Xeyrin içində kimlər olub, qələbəni necə əldə edib, bu, başqa məsələdir, amma ümumilikdə, böyük şər məğlub edilib. - Nailə xanım, siz ərəb istilaları, Xürrəmilər hərəkatı haqqında kitabların müəllifisiniz və istinadlarınız ərəb mənbələri olub. Məsələn, Azərbaycan tarixşünaslığını əl-İdrisi, əl-Biruni, əl-Qərnati kimi orta əsr ərəbdilli müəllifləri ilə tanış etmisiniz... - Bu ifadəmə görə məni bağışlayın, ərəb mənbələri ilə tanış olmayan adamlar Xilafət, Xürrəmilər hərəkatı haqqında ağızlarına gələni danışırlar... - Nə danışırlar? Ərəb istilaları böyük mənada Azərbaycana nə verdi? - O istilalardan 1300-1400 il keçib və o dövrə bu günün reallığı ilə münasibət bildirməməliyik. Hətta 100 il əvvəl olan hadisələri təhlil edəndə də reallığı nəzərə almalıyıq. Ərəb xilafəti dövründə baş verən hadisələri təhlil etmək üçün o dövrün insanlarının cildinə girməli, onların taleyini yaşamalıyıq. Tarixin dərinliyinə baş vurmaq istəmirəm, amma bilənlər bilir ki, o dövrdə Azərbaycan adlı dövlət yox olmuşdu. Ərəblərin hansı niyyətlə, hansı bayraq altında hücum etmələrindən asılı olmayaraq, bu işğal idi. Ola bilər, dünyaya İslam ideologiyası ilə ədalət gətirmək istəyirdilər, amma yerli əhali üçün bunun heç bir əhəmiyyəti yox idi. Sadə insanın torpağı, evi, ailəsi var idi və hücum edən hansı əqidə ilə gəlir-gəlsin, o, işğalçı idi. Amma məlumdur ki, İslamı bütpərəstlərdən başqa heç kimə zorla qəbul etdirmirdilər. - Millət vəkili Fazil Mustafa Babəki tariximiz üçün utancverici şəxs adlandırıb... - Babək öz dövrünün oğlu idi. Fazil Mustafa kimdirsə, nəyə görə 1400 il əvvəl olan insanı öz dövrü ilə müqayisə edir? Xürrəmilər hərəkatı təxminən VIII əsrin axırlarında başlayıb. Ondan əvvəl ərəblərə qarşı mübarizə, hərəkat çox güclü idi. Babək hərəkatı məğlub ediləndən sonra bütün xilafət ərazisində, o cümlədən Azərbaycanda ayrı-ayrı dövlətlər yarandı. Babək yeni din yaratmaq istəyirdi. O, nə islam idi, nə atəşpərəstlik, nə də xristianlıq idi. Bəziləri deyir, Babək İslam uğrunda vuruşub, ona qarşı çıxmayıb. Babək ərəblərə qarşı çıxıbsa, onun ideologiyasına da qarşı çıxıb. Onun ərəblərə qarşı çıxıb, İslama qarşı çıxmaması mümkün deyildi. Babək yeni din yaratmağına insanları inandırmışdı və 20 ildən artıq mübarizə aparmışdı. Çox maraqlıdır, o özü Bizansla əlaqə saxlayırdı. Təbəridə Babəkin Bizans imperatoruna məktubu var. Orda deyilir ki, mən yeni din yaratmışam, bu din uğrunda mübarizə aparıram. Bu, ideologiya idi. Babəkin əsas məramı Azərbaycanı ərəblərdən qurtarmaq və sözsüz ki, hakimiyyəti ələ almaq idi. Ərəb mənbələri ilə işləyə bilməyənlər, heç olmasa o mənbələrlə tanış olanların işlərinə baxsınlar. Mən televizorda Fazil Mustafanın çıxışına qulaq asandan sonra çalışıram ki, o cür verilişlərə baxmayım. Çünki bildilər, bilmədilər, danışırlar. İndiki vətən anlayışı ilə o vaxtkı vətən anlayışı tamam fərqli idi. O vaxt vətən anlayışı ev, torpaq və ailədən ibarət idi. Yəni çəpərinin içi onun vətəni idi. - Ərəb mənbələrində Babəkin və ətrafının əxlaqsızlıqla məşğul olduğu haqda məlumatlar var? - Siz atəşpərəstlərin bəzi görüşlərinə baxsanız, görərsiniz ki, müxtəlif gecələrin keçirilməsi, zikr məclisləri onlarda da olub. Xürrəmilərdə də gecə mərasimləri, əyləncələr olub. Amma bunu həddən artıq şişirdirlər. Belə şeylər əxlaqsızlıq kimi yox, dini ayin kimi qəbul olunmalıdır. Yəni onların dinində, dünya görüşlərində belə ayinlər olub. Bu ayinləri biz bugünkü əqidəmiz və dünyagörüşümüzlə qəbul edə bilmirik. Ərəb mənbələri bu faktı bir az da şişirdib, ikrahla yazıblar. - Şişirdib nə şəkildə yazıblar? - Məsələn, qadınların ümumi olması haqqında yazıblar. Amma Babəkin özünün ailəsi, arvadı, övladı olub. İslamda 4 qadınla evlənmək mümkündür. Elə ölkələr və dünyagörüşlər var ki, dörd ərin olmasını qəbul edib. Biz əlbəttə, İslama görə, ənənəvi olaraq, dörd qadını, siğələri düzgün qəbul edirik, amma dörd kişini qəbul etmirik. Bu, təxminən eyni mənanı ifadə edir. Mənbələrin Babək hərəkatı və onun ətrafı ilə bağlı yazdığı o faktları ədəbsizlik və əxlaqsızlıq kimi qəbul etmirəm. Bu, onların dini görüşləri və ənənələrindən gəlib. Mənbələrdə təfərrüat yoxdur ki, onlar bunu nəyə görə ediblər. - Nailə xanım, muzeyin binası Tağıyevin mülkü olub. Bir dəfə oxumuşdum ki, 40-cı illərdə bu bina hərbi hospital kimi istifadə olunub. Sara xanımın qalmağa yeri olmayanda gəlib bura, qapıdan buraxmayıblar. Deyib, getməyə yerim yoxdur, heç olmasa imkan verin, evimizin qapısının ağzında yatım... - Mən Şərqşünaslıq İnstitutunda işləyəndə elmi rəhbərim Ziya Bünyadov idi. Sara xanım Ziya Bünyadovun yanına gəlirdi, söhbət edirdi. Həddən artıq miskin görkəmi var idi. Biz fikirləşirdik ki, Sara xanım yəqin ki, cəmiyyətə etiraz əlaməti olaraq belə geyinir. Sonradan gördük ki, doğrudan da belədir. Bacısının gəlini bizə danışırdı ki, Sara xanım bizə gəlib çimirdi, paltarını dəyişirdik, sonra görürdük yenə ayağında kişi botinkası, əyninə nimdaş palto geyib, başına köhnə yun yaylıq bağlayıb. Əlində böyük portfel olardı, atasının bütün sənədini orda gəzdirirdi. İstəyirdi ki, Tağıyevə bəraət qazandırsın. O ki qaldı siz dediyiniz hadisəyə, bu bina heç vaxt hospital olmayıb. 1920-ci ildə qərar çıxıb ki, bina muzey olsun. Hətta bir hissəsində uşaq evi, arxiv fəaliyyət göstərib. 40-cı ildə binanı muzeydən alıb veriblər Xalq Komissarlar Sovetinə. 40-cı ildən 53-cü ilə qədər bu binada həmin idarə yerləşib. İndiki Hökumət Evi tikiləndən sonra 53-cü ildə bina yenidən muzey olub. Sara xanımın bu evə buraxılmadığını mən də eşitmişəm. Ola bilər, əlbəttə, gəlib, qorxub onu binaya buraxmayıblar. Dövr başqa dövr idi, onu ancaq Ziya Bünyadov kimi insan qəbul edib, söhbət edə bilərdi. O vaxt Sara xanıma indiki Statistika Komitəsinin yanında ev vermişdilər. Sara xanımın qızı rəhmətə gedib, amma nəvələri sağdır. Tağıyevin nəticəsi indi “BP”də çalışır, bizim sıx əlaqəmiz var, yaxşı insandır. Biz muzeyin 90 illiyini keçirəndə bütün ailəni dəvət etdik, iştirak etdilər. Repressiyalar dövrünə düşsəydi, Sara xanımı çoxdan aradan götürərdilər. Tağıyevlə yoldaşı Sona xanım dünyasını dəyişəndən sonra Sara xanım Leninqrada gedib Nikolay Sarayev adlı bir nəfərlə ailə qurub. İki oğlu var, onlar da Leninqraddan muzeyin 90 illiyinə gəlmişdilər. Son məqamda haqq gəlib yerini tapdı, Tağıyevin xidmətləri xalqa olduğu kimi çatdırıldı. Biz səkkiz otaqdan ibarət Tağıyevin ev muzeyini yaratmışıq. Ona görə də muzeyin sahəsi kiçikdir. - Muzeyin sahəsinin genişləndirilməsi, yaxud başqa tədbir görülməsi ilə bağlı müraciət etmisiniz? - Bəli, təkliflərimiz olub, xahiş etmişik. Bu muzey qalmaqla, biz təzə bina lazımdır. Bu, vacibdir. Moskvada tarix muzeyi 1917-ci ilə qədər olan dövrü əhatə edir. Köhnə inqilab muzeyini isə Rusiya Müasir Tarix Muzeyi ediblər. Mən də təklif etmişdim ki, bura olsun Azərbaycan tarixi muzeyi, 1918-ci ildən sonrakı dövr üçün isə ayrıca bina tikilsin. Bu bina Tarix Muzeyi üçün tamamilə uyğun deyil. Çünki muzeyin eksponatlarını saxlamaq üçün müəyyən temperatur şəraiti, yer, ölçü lazımdır. Muzeyin özünün ekspozisiyasında 18 dərəcədən yuxarı temperatur olmaz. Elə yer var ki, orda ümumiyyətlə, temperatur 5 dərəcə olmalıdır. Hər halda, 18 dərəcədən yuxarı icazə yoxdur. Bizim o imkanımız yoxdur, çünki bu bina ev kimi tikilib. Cənab prezident çox sağ olsun, bizim binaya böyük diqqət yetirdi, təmir və bərpa işləri aparıldı. Muzeyin əvvəlki vəziyyəti ilə indiki vəziyyəti arasında yerlə göy qədər fərq var. Hətta o vaxt oturmağa stulumuz yox idi. Binada siqnalizasiya yox idi, ona görə də oğurluqlar, itkilər olurdu. - Muzeydən indiyə qədər nə itib? - Çox olub. Vaxtilə xalçalar, silahlar, başqa şeylər itib. Çox şükür indi siqnalizasiya var, mühafizə çox güclüdür. Bərpa laboratoriyamız pis vəziyyətdə idi, Elmin İnkişaf Fondu kömək etdi, laboratoriya avadanlığı verdilər. Çalışırıq, dünya səviyyəsinə çataq. Praqada çox gözəl sərgi keçirdik, böyük maraqla qarşılandı. Hazırda yenə sərgiyə və konfransa hazırlaşırıq. - Dünya muzeylərində bizim tarixi əşyalarımız saxlanılır. Onların gətirilməsi ilə bağlı danışıqlar aparılırmı, yoxsa bu haqda heç danışmağa dəyməz? - Bu, qeyri-mümkündür. Azərbaycanda muzey işi 1919-1920-ci illərdən başlanılıb. 95 il müddətində əlbəttə, biz çox şeyə nail olmuşuq. Amma 20-ci illərə qədər arxeoloji qazıntılar, tədqiqatlar aparılıb. Hansısa dünya muzeyinin tarixi əşyanı bizə qaytarması çox çətin məsələdir. Türkiyənin Topqapı və başqa muzeylərində Səfəvilərə, Ağqoyunlulara aid əşyalar var. Baxmayaraq ki, qardaşıq, amma muzey çalışır ki, eksponatını qorusun. Bir müddət əvvəl Vladimir Putin Bakı ətrafında aparılan qazıntılar zamanı tapılan kuzəni cənab prezidentə hədiyyə etmişdi, prezident də onu bizə bağışladı. Dövlət başçısı səviyyəsində olsa, əlbəttə, mümkün olar. 20-ci ilin sonlarında muzeyin direktoru erməni olub. O zaman yaradılan İstiqlal muzeyində olan materiallarımız hamısı aparılıb. İlk bayrağımız, gerbimiz, ayrı-ayrı əşyalar, protokollar... təxminən 40-a yaxın əşya aparılıb, indi əlimizdə yoxdur. Kitabda yazılıb ki, həmin əşyalar İnqilab Muzeyinə göndərilib. O vaxt İnqilab Muzeyi Moskvada və Leninqradda olub. Moskvaya dəfələrlə müraciət etdik, özümüz də getdik, amma dedilər, bizdə yoxdur. Ola bilər, fondda atılıb qalıb, heç fikir də vermirlər. Belə şeylər çoxdur, qaytarmaq fikrində də deyillər.pia.az

24 Aprel 2015 2:13

Deputat: “Seçici məndən maşınını təmir etdirməyimi istədi”

Bu ilin payızında 4-cü çağırış Milli Məclisin səlahiyyət müddəti başa çatır Modern.az saytı deputatlardan ötən müddətdə seçki platformalarını necə yerinə yetirdiklərini, 2015-ci ildə yenidən namizədliklərini irəli sürüb-sürməyəcəklərini öyrənir. Bu dəfə suallarımıza 115 saylı Şəki kənd ikinci seçki dairəsindən seçilən deputat Cavanşir Feyziyev cavab verir. - Bəzi həmkarlarınız deputatlığa namizəd olarkən vəd verməyi doğru hesab etmir. Sizin də bu barədə fikirlərinizi bilmək istərdik... - Deputatlığa namizəd olarkən vəd verməyin əleyhinə deyiləm. Düşünürəm ki, insanlar kimə səs verib özlərinə vəkil olaraq seçirlərsə, onlar həmin şəxsin nə üçün seçdiklərini də bilməlidirlər. Ona görə namizədliyini irəli sürən şəxs öz vədlərini də deməlidir. Vəd verərkən heç də söhbət hədiyyə paylamaqdan getməməlidir. Eyni zamanda, deputat hədiyyə paylamalı deyil. Vəd ondan ibarət ola bilər ki, bu insanları təmsil edən şəxs qaldırdıqları məsələlərin həllinə çalışmalıdır. Mənə gəlincə, deputatlığa namizəd olarkən vəd vermişəm. 4 ildən çox müddətdə mütəmadi olaraq seçicilərimlə görüşmüşəm, hər ay öz seçki dairəmdə oluram. Seçicilərimlə Şəkidə görüşürəm. Mən olmadığım dövrdə insanlar problemləri ilə bağlı köməkçimə müraciət edirlər. Köməkçim isə həmin müraciətləri toplayır və bu barədə mənə məlumat verir. Biz də həmin müraciətlərə uyğun olaraq hərəkət edirik. Seçicilər tərəfindən qaldırılan məsələlərin hansı icra orqanları ilə bağlı olduğunu müəyyənləşdirdikdən sonra bu məsələlərin nə dərəcədə məntiqli həll oluna biləcəyini araşdırdıqdan sonra, biz də müvafiq tədbirlər görürük. Bu müddət ərzində seçki dairəmdən daxil olan müraciətlərin hamısı nəzərdən keçirilərək dəyərləndirilib. Bir qismi həyata keçirilib. - Təbii ki, bütün müraciətlərin həyata keçirilməsi mümkün deyil. Söhbət sizə dəxli olmayan müraciətlərdən gedir... - Bunu çox təbii qarşılayıram. Əgər seçici bir nəfərin həmin ərazini təmsil etməsi üçün səs veribsə, seçdiyi deputatın səlahiyyətinə aid olmayan işlərlə bağlı, hətta hər hansı sualı, problemi qaldırırsa, istənilən halda yenə də deputatın səlahiyyətinə aid edilməlidir. Ona görə ki, qaldırılan məsələnin kim tərəfindən və nə zaman yerinə yetirilməsindən asılı olmayaraq deputat həmin sualı qaldıran şəxsin təmsilçisidir. Əlbəttə, seçicinin ünvanladıqlarının heç də hamısı birbaşa deputatın özünün yerinə yetirməsi zəruri olan suallar olmur. Bu, yerli regional və ya ölkə səviyyəsində icra hakimiyyəti orqanları, hüquq-mühafizə orqanları, insanların şəxsi arzu və istəkləri,  yəni təhsili, sağlamlığı ilə də bağlı ola bilər. Bu cür məsələləri “deputatın səlahiyyətlərinə daxildir, yaxud daxil deyil” kateqoriyasına bölmək doğru deyil. Çünki qaldırılan sual və problem seçicinin səs verdiyi insanın səlahiyyətlərinə daxildir. Ona görə də deputat həmin sualı, problemi dinləməli, həll olunsa və ya olunmasa belə həmin sualın, müraciətin ətrafında müvafiq işlər görülməlidir. Sonda seçici etdiyi müraciətdən razı qalmalıdır. Həyata keçirilməsi mümkün olmayan suallarla, problemlərlə müraciətlər ünvanlayan seçiciyə yerində izahat verilib. Ona görə də burada vədlərin verilməsi və verilməməsinin düzgün iddiası ilə o qədər də razı deyiləm. - Şəki rayonundan seçilmisiniz. Şəkililərin yüksək yumor hissinə malik olduğu hər birimizə bəllidir. Sizə edilən müraciətlər arasında yumor hissindən istifadə edən seçiciləriniz olubmu? - Bir epizod danışım. Adətən, müraciətlər ödənişli ali məktəblərdə təhsil alan tələbələrin valideynləri, sağlamlıq problemi olan insanların müalicəsi ilə bağlıdır. Hətta, rayondan Bakı şəhərinə gəlib müalicə almaq üçün çətinlik çəkən insanlar olur, onların şəhərə gəlmələri üçün köməklik göstəririk. Seçicilərin ən çox müraciət etdikləri məsələ isə iş yerlərinin axtarılmasıdır. Seçicilərdən biri işlə bağlı müraciət edərkən Şəkidə bir müəssisədən xahiş etdim ki, bu seçici ailə başçısıdır, münasib işlə təmin edin. Həmin müəssisə seçicini işlə təmin etmişdi. Lakin o işə vaxtında gəlmirdi. Gələndə də heç bir işlə məşğul olmurdu. Növbəti dəfə Şəkiyə səfər edəndə mənə həmin işçinin işdən çıxdığını dedilər. Növbəti görüşlərdən birində həmin seçici yenə qarşıma çıxaraq iş istədi. Soruşdum ki, biz sizi işlə təmin etdik, niyə işləmədiniz? Səbəb nə idi? Həmin adam mənə belə cavab verdi: “Mənə o cür işlər yaramır. Siz məni elə işlə təmin edin ki, elə sizin ətrafınızda fırlanım”. Doğrudan da həmin adamın yumoristik cavabı qarşısında gülməmək mümkün deyildi. Təbii ki, bu, yarızarafat, yarıgerçək cavab idi. Digər bir maraqlı hadisə də baş verib. Bakıda tədbirdəyəm. Tanımadığım nömrədən fasiləsiz olaraq zəng gəlir. Cavab vermək imkanım olmadığından telefonu səssiz rejimdə saxlamışdım. 15 dəqiqə ərzində 25 dəfə zəng gəlib. Tədbir başa çatan kimi həmin nömrəyə zəng etdim. Zəng edən kimi həmin adam həyəcanlı danışmağa başladı: “Cavanşir müəllim, mən seçicilərinizdənəm. Şəkidə bazarın qarşısındayam. Maşınımla bir inəyi vurmuşam. İnəyin sahibi də polislə gəlib burda hay-həşir salıb. Ona görə də xahiş edirəm, mənə kömək edin. Soruşdum ki, sizə necə kömək edə bilərəm? Dedi birinci inək sahibini yola salmaq lazımdır. İkincisi, əks tərəflə mübahisəni yekunlaşdırıb sənədlərimi geri götürmək lazımdır. Sonda da maşınımı təmir etdirməyinizi istəyirəm”. - Ötən 4 il ərzində Şəki rayon İcra Hakimiyyəti başçısı ilə hər hansı məsələdə fikir ayrılıqları olubmu? - İcra başçısı ilə sözümüzün üst-üstə düşməyən məqamları olmayıb. Həm icra hakimiyyəti, həm də seçkili orqanlar əhaliyə xidmət edirlər. Əhali tərəfindən həm icra hakimiyyətinə, həm də deputata müraciətlər olursa, bu qarşılıqlı və köməkli şəkildə həll olunur. Ona görə də icra hakimiyyəti ilə deputat arasında fikir ayrılığı ola bilməz. - Növbəti parlament seçkilərində deputatlığa namizədliyinizi irəli sürmək fikriniz varmı? - Əgər seçicilərim yenidən deputat seçilməyimə həvəs və maraq göstərsələr, deputatlığa namizədliyimi verməkdən imtina etməyəcəm.

22 Aprel 2015 10:35

“Azərbaycanda sosial partlayışın baş verməsi üçün kifayət qədər əsaslar var“

Arif Hacılı: "Cəmiyyətdə hələlik mübarizə yolu ilə özbaşınalıqların, qanunsuzluqların aradan qaldırılmasına inam azdır. Bu inamsızlıq aradan qalxdıqdan sonra Azərbaycan cəmiyyəti siyasi və iqtisadi hüquqları uğrunda fədakar mübarizə aparacaq" Müsavat Partiyası aprelin 19-na təyin etdiyi etiraz yürüşünə icazə verilməsi üçün Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinə müraciət edib. Metronun "20 Yanvar" stansiyasının qarşısından Yasamal rayonundakı keçmiş "Məhsul" stadionuna yürüş təyin edən Müsavat Partiyası bununla etiraz aksiyası keçirmək niyyətini rəsmiləşdirib. Partiyanın başqanı Arif Hacılı "Reytinq"ə müsahibəsində deyib ki, yürüşün əsas şüarları ölkədəki siyasi və iqtisadi problemlərlə bağlı olacaq: - Aksiyada iqtisadiyyatdakı inhisarçılığa, korrupsiyaya, gömrükdə və vergi sistemindəki özbaşınalıqlara son qoyulması tələbləri, siyasi məhbuslara azadlıq, demokratik seçkilərin keçirilməsi və digər tələblər irəli sürüləcək. - Artıq Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinə müraciət etmisiniz. Necə düşünürsünüz, hər hansı bir qadağa ilə qarşılaşa bilərsinmizmi? - Azərbaycan Konstitusiyasının 49-cu maddəsinə və "Sərbəst toplaşmaq azadlığı haqqında" Qanuna görə, hakimiyyətin kütləvi aksiyanın keçirilməsinə icazə verməmək hüququ yoxdur. Konstitusiyada Azərbaycan vətəndaşlarının mitinqlər, yürüşlər, nümayişlər keçirmək, piketlər düzəltmək hüququ nəzərdə tutulub. Biz də Konstitusiyada yazılan hüququmuzdan istifadə etmək barədə qərar vermişik. Əgər hakimiyyət bizim müraciətimizlə bağlı qadağa qərarı verərsə, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyanı pozmuş olacaq. - Arif bəy, Milli Şura da təxminən eyni tələblərlə mitinq keçirir. Nəyə görə eyni məqsədli aksiyanı birgə keçirmirsiniz? Birgə mitinq daha məqbul olmazdımı? - Olardı. Ancaq Milli Şura təkbaşına kütləvi aksiyalar keçirməyə üstünlük verir. Biz Müsavat Partiyası olaraq, öz strukturlarımız vasitəsilə kütləvi aksiyaların keçirilməsi barədə qərar verdik. Ancaq onu da vurğulamaq istəyirəm ki, bu yürüşümüzdə digər təşkilatların, siyasi partiyaların iştirakını arzu edirik və tələblərimizi bölüşən hər kəsi aksiyada iştiraka dəvət edirik. - Bundan əvvəlki dövrlərdə müxalifət cəmiyyəti narahat edən ümumi problemlərə qarşı birgə mübarizə aparır, birgə aksiyalar təşkil edirdi. Son bir neçə ildə nə baş verdi ki, pərən-pərən düşdünüz? - Biz hər zamankı kimi demokratik qüvvələrin birliyinin tərəfdarıyıq. Bu istiqamətdə əvvəllər də əlimizdən gələni etmişik, indi də edirik. Ona görə də mənə elə gəlir ki, bu sualı birliyə qarşı olanlara yönəltməyiniz daha düzgün olardı. - Milli Şuranı nəzərdə tutursunuz? - Sizin sualınıza cavab verdim, əlavəm yoxdur. - Aydındır. Manatın məzənnəsi ilə bağlı verilən qərardan sonra ölkədə narazılıq daha da artıb. Görünən odur ki, proses daha da inkişaf edəcək və narazılıqlar yüksələcək. Siz bu narazılıq trayektoriyasının inkişafını necə görürsüz? - Heç şübhəsiz ki, ölkədə narazılığın səviyyəsi kifayət qədər yüksəkdir. Hesab edirəm ki, manatın devalvasiyasından əvvəl də narazılıq həddən artıq çox idi. Ќarazılıq yalnız siyasi azadlıqların pozulması ilə yox, eyni zamanda, iqtisadi azadlıqların pozulması ilə bağlıdır. Bu gün Azərbaycanda azad bazar iqtisadiyyatı münasibətləri mövcud deyil, sənaye, ticarət və digər sahələr ayrı-ayrı məmurların, nazirlərin inhisarındadır. Bununla yanaşı, gömrükdə, vergi sistemində korrupsiya, rüşvətxorluq, özbaşınalıq baş alıb gedir. Bu da Azərbaycanda azad bazar münasibətlərinin formalaşmasına imkan vermir. İnsanların normal şəkildə öz zəhmətləri hesabına maliyyə vəsaiti əldə etmək və qazandıqlarından dövlət büdcəsinə qanu-nauyğun olaraq vergi vermək imkanları əllərindən alınıb. Müxtəlif sahələrdə çalışan insanlar məmurlar tərəfindən, icra hakimiyyəti, polis, vergi, gömrük sistemi və digər icra strukturları tərəfindən sıxışdırılır. Bütün bunlara görə ölkədə narazılıq həddən artıq çoxdur. Sadəcə olaraq, Azərbaycan cəmiyyətində hələlik mübarizə yolu ilə bu özbaşınalıqların, bu qanunsuzluqların aradan qaldırılmasına inam azdır. Bu inamsızlıq aradan qalxdıqdan sonra cəmiyyət siyasi və iqtisadi hüquqları uğrunda fədakar mübarizə aparacaq. - Ancaq son günlər qiymət artımının ölkədə sosial partlayışa səbəb olacağı ilə bağlı fikirlər səslənir. Bunu mümkün sayırsınızmı? - Azərbaycanda sosial partlayışın baş verməsi üçün kifayət qədər əsaslar var. Hakimiyyətin apardığı kor-təbii iqtisadi siyasət nəticəsində ölkəmizdə iqtisadi vəziyyətin bundan sonra daha da pisləşəcəyi gözlənilir. Manatın devalvasiyası prosesi bundan sonra da davam edəcək və insanların yaşayış səviyyəsi indikindən dah ağır vəziyyətə düşəcək. Xüsusilə neftin qiymətinin dünya bazarında aşağı düşməsi, Azərbaycanın ticarət əlaqələri geniş olan ölkələrdə iqtisadi böhranın dərinləşməsi və digər amillər ölkədə sosial-iqtisadi vəziyyətin indi olduğundan xeyli pisləşəcəyini proqnozlaşdırmağa əsas verir. Təbii ki, belə olan halda, ölkədə kor-təbii etiraz prosesi başlaya bilər. - Bu ilin payızında parlament seçkiləridir. Qeyd etdiyiniz sosial-iqtisadi narazılıqlar fonunda parlament seçkilərinin necə keçəcəyini proqnozlaşdırırsınız? - Azərbaycan hakimiyyəti demokratik seçkilər keçirmək niyyətində deyil. Bütövlükdə seçki prosesini, o cümlədən seçki komissiyalarını tamamilə öz nəzarəti altında saxlamaqda davam edir. Əgər Azərbaycan cəmiyyətində ciddi dəyişikliklə baş verərsə, insanlar öz hüquq və azadlıqları uğrunda fədakar mübarizəyə başlasalar, hakimiyyət islahatlar etmək məcburiyyəti qarşısında qalacaq. Müsavat Partiyası olaraq, biz ölkədə demokratik islahatların aparılması, o cümlədən, demokratik seçkilərin keçirilməsi istiqamətində mübarizəmizi davam etdirəcəyik. - Bəs, müxalifətin budəfəki parlament seçkilərində hansı formatda iştirakı daha səmərəli ola bilər? Birləşməyə ehtiyac varmı? - Mən hər zaman demokratik qüvvələrin seçkilərdə vahid koalisiyada birləşməsinin tərəfdarı olmuşam və bu mövqeyimdə qalıram. Ancaq bugünkü real vəziyyəti analiz edərkən o qənaətə gəlmək olar ki, Azərbaycanın aparıcı siyasi təşkilatları bu seçkidə ayrılıqda iştirak edəcəklər. - Müsavat Partiyasında seçkiyə hazırlıq hansı səviyyədədir? - Hazırda Müsavat Partiyasında seçkilərə hazırlıq işləri davam edir. Bütün yerli strukturlarımız seçki komissiyalarında çalışacaq şəxslərin, təbliğat kampaniyasını aparacaq və imzaları toplayacaq üzvlərimizin siyahılarının hazırlanması və digər zəruri işləri həyata keçirməklə məşğuldur. Eyni zamanda, seçki dairələri üzrə namizədlərin ilkin olaraq müəyyənləşdirilməsi prosesi sürətlə davam edir. Artıq seçki dairələrinin əksəriyyətindən ilkin olaraq, partiya namizədlərinin kimlər olacağı məlumdur. Bu prose davam edəcək. Sonda isə partiyanın Məclisi namizədlərimizi müəyyənləşdirəcək. - Arif bəy, Müsavat Partiyasından deputatlığa namizəd olmaq istəyən şəxslərin başqana ərizə yazaraq partiya Nizamnaməsinə tabe olacaqları və fəaliyyətlərini rəhbər strukturlarla razılaşdıracaqları haqda öhdəlik götürməsi ilə bağlı məsələ birmənalı qarşılanmadı. Bundan əvvəlki seçkilərdə belə tələblər yox idi, bu dəfə belə bir şərtin irəli sürülməsinin səbəbi nədir? - Əvvəlki seçkilərdə də müəyyən fəsadlar olub. Parlamentə seçildikdən sonra həm Müsavat Partiyasının üzvü olan, həm digər müxalifət partiyalarının üzvü olan bəzi deputatların sonradan məqsədəuyğun olmayan mövqelər sərgiləməsinin şahidi olmuşuq. Ona görə də Müsavat Partiyasının Nizmanaməsinə uyğun olaraq, belə bir qayda tətbiq olunur. Müsavat Partiyası fəaliyyəti dövründə bir çox yeniliklər tətbiq edib. Bu da Azərbaycan partiyaları üçün bir yenilik sayıla bilər. Dünyada isə belə qaydaların tədbiq olunduğu partiyalar çoxdur. Kiminsə öz partiyası qarşısında öhdəlik götürməyi qəbahət sayması yersizdir. Çünki hər kəs namizədliyini irəli sürərkən seçki komissiyalarına ərizə yazır və MSK qarşısında öhdəlik götürür. - Ancaq bu yenilik mütərəqqi xarakter daşımır, sanki kimlərisə nəyəsə məcbur etməyə hesablanıb. Ona görə də bəziləri narazıdır... - (Tələsik) Bu fikirlə razı deyiləm. Orda göstərilir ki, partiyanın seçki platformasına əməl olunacaq, partiyanın seçkilərlə bağlı qərarları yerinə yetiriləcək. Hesab edirəm ki, bu, həmin şəxslərin üzərinə əlavə məsuliyyət qoyur. Bu texniki sənədlər hər namizəd tərəfindən, namizəd olacaqsa, Müsavatın başqanı tərəfindən də qəbul ediləcək. - Artıq buna etiraz edənlər var... - Bu da bizim sözügedən təlimatı qəbul etməyizin nə qədər vacib olduğunu, Məclis tərəfindən qəbul olunan bu qərarın düzgünlüyünü bir daha təsdiq edir. - Belə çıxır ki, ərizə yazıb öhdəlik götürməyənlər Müsavat adından namizəd ola bilməyəcəklər? - Müsavat Partiyasının qərarlarını yerinə yetirmək öhdəliyini götürməyən, partiya qərarlarını tanımadığını deyən bir partiya üzvünün namizədliyi nəyə görə partiya adından irəli sürülməlidir? - ADR-ə üzv olan müsavatçılar iddia edirlər ki, Arif Hacılı öhdəlik məsələsini onlara görə ortaya atıb. Bu barədə nə deyə bilərsiniz? - Bu təlimat Müsavat Partiyasının Məclisi tərəfindən bir-iki Məclis üzvü əleyhinə olmaqla mütləq əksəriyyətin səsverməsi ilə qəbul olunub. Bu, artıq Müsavat Partiyasının iradəsidir. Hər kəs də bunu qəbul etməlidir. - Əgər bütün məsələlər səsvermə ilə həll olunursa, o zaman Vurğun Əyyubun Məclis üzvlüyündə çıxarılması məsələsi niyə səsə qoyulmadı? Hətta bunun Nizamnaməyə zidd olduğu da əsas gətirilir. - Nizamnəməyə zidd deyil. Bu məsələ ətraflı müzakirə olunub. Qəbul edilən qərar Nizamnaməyə tamamilə uyğundur. - Arif bəy, bir müddət öncə bir sıra müxalifət partiyaları ilə hakimiyyət nümayəndələri arasında görüş oldu. Müsavat Partiyası növbəti görüşdə iştirak edə bilərmi? - Bu görüşlər barədə ilk təşəbbüs irəli sürülərkən əsas mövzunun siyasi məhbuslar olacağı bildirilmişdi. İki görüş keçirildi. Heç bir sahədə hər hansı, hətta xırda dəyişikliklər baş vermədi. Siyasi məhbuslar azadlığa buraxılmadı. Əksinə, siyasi motivli həbslər davam edir. Əgər bu görüşlər dialoq imitasiyası daşıyacaqsa, orada iştirakın nə mənası var? - Ümumiyyətlə, iqtidarla müxalifətin ortaq məxrəcə gəlməsi zəruri olan məsələlər varmı və bu istiqamətdə hansısa təkliflər vermək fikrindəsinizmi? - Həbsdə olan siyasi məhbuslar, o cümlədən, mənim müavinlərim azadlığa buraxıldıqdan sonra onlarla birlikdə bu məsələni müzakirə edə bilərik.

19 Aprel 2015 5:37

“Ayaz Mütəllibova istefa ərizəsi yazmağı kimlərin məcbur etdiyini bilirəm” 

Rəsul Quliyev: “Övladlarımla eyni şəhərdə yaşamırıq” ABŞ-da mühacirətdə olan Azərbaycan parlamentinin eks-spikeri Rəsul Quliyev Modern.az saytına müsahibə verib. - Siz uzun illərdir Amerikada yaşayırsınız. Gündəlik həyatınız necə keçir? - Gündəlik həyat fərqlidir, ancaq müəyyən oxşar cəhətləri ümumiləşdirmək olar. Gündə azı bir saat, dünya xəbərləri ilə tanış oluram. Eyni xəbəri müxtəlif mənbələrdən öyrənməyə üstünlük verirəm. Əsas diqqət Azərbaycanın ətrafında cərəyan edə biləcək hadisələrə, yəni Rusiya və keçmiş sovet respublikaları, İran ,Türkiyə və Yaxın Şərqdə baş verənlərə yönəldilir. Azı bir saatım dünyanın qlobal iqtisadiyyatında baş verən yeni hadisələr, yeni texnologiya və sair mövzularda baş vermiş dəyişikləri analiz etməyə gedir. Azı bir saat hansısa bir verilişə baxmaq və bununla yanaşı, idman etmək də həyat tərzimin tərkib hissəsidir. Kimlərləsə telefonla danışmaq, görüşmək və sair işlərlə məşğul olmaq həyatımda hər gün baş verən hadisələrdir. Mən ömrümün 50 ilini Azərbaycanda yaşamışam. Çox gərgin və rəngarəng həyat keçirmişəm. Təbii, bu illərin xatirələri heç vaxt məni tərk etmir. - Bu, gündəlik həyatınızın qrafikidir. Bəs, hansısa kommersiya fəaliyyəti ilə məşğul olursunuzmu? - Yuxarıda yazdıqlarımın hamısı çox ciddi işlərdir. Bunlardan başqa, məsələn, daha hansı işlə məşğul olduğumu soruşmaq istəyirsinizsə, deyə bilərəm ki, bir sıra firmalar və şəxslərə məsləhət verirəm. Bu məsləhətlər ABŞ və Avropada çalışan siyasətlə və bizneslə məşğul olanların xahişi ilə olur. Hər halda, beynəlxalq iqtisadiyyat və siyasəti bilmək səviyyəm bu işi görməyə imkan verir. - Bilirik ki, Azərbaycana gələ bilmirsiniz. Amma ABŞ-dan hansı ölkələrə səfər edirsiniz? - Amerikadan əsasən Avropa ölkələrinə səfər edirəm və bu səfərlərdə yüzlərlə müxtəlif millətləri təmsil edənlərlə görüşürəm. Bütün ölkələrdə tarixi yerlərə səyahət etməyə daha çox üstünlük verirəm. - Amerikada azərbaycanlılarla görüşünüz olurmu? - Sözsüz, Amerikada azərbaycanlılarla görüşürəm. Görüşdüklərim insanların hamısı tələbədən tutmuş, 80 yaşlı müdrik və kifayət qədər yüksək intellektual insanlardır. Onlarla görüşmək mənəvi zövq verir. - Yaxın tanışınız, Milli Şuranın fəxri sədri Rüstəm İbrahimbəyov xərçəng xəstəsi olduğunu deyib. Onunla əlaqə saxlamısınızmı? - Rüstəm müəllimin xərçəng xəstəliyinə tutulmasından, həm də uğurlu əməliyyat keçirməsindən xəbərim var. Təbii ki, onunla əlaqə saxlamışam, səhhətinin artıq tam bərpa olunduğunu da bilirəm. Bildiyiniz kimi, xərçəng xəstəliyini ilkin mərhələrə müalicə etmək mümkündür, ancaq həkim nəzarətində qalmalısan. Yəni həmişə yoxlanmalısan. Rüstəm müəllim Amerikada olanda görüşmükdük, ancaq indi deyəsən Moskvada olmalıdır. Rüstəm müəllimlə bir-birimizi 1989-cu ildən tanıyırıq və kifayət qədər yaxınıq. Onun uğurlu əməliyyat olunduğunu bilməsəydim, ayıb olardı. Ancaq bu əməliyyatdan az qala bir il keçir... - Rüstəm İbrahimbəyovla necə tanış olmuşdunuz? - Bilirsiniz, mənim tanınmış sənətkarlarımızın hamısı ilə yaxın əlaqələrim olub. Yadımda deyil, çox ehtimal ki, Moskvada tanış olmuşuq. Çünki həm Bakıda, həm də Moskvada çox görüşlərimiz olub. O dövrdə biz hər ikimiz Azərbaycan Xalq Cəbhəsini dəstəkləyirdik. Həmçinin, ikimiz də Heydər Əliyevin Bakıya qayıtmasının aktiv tərəfdarları idik. Onun ssenarisi ilə Rasim Ocaqov mənim maliyyələşdirdiyim gözəl bir film də çəkdi. - Hansı film? - “Həm Ziyarət, həm ticarət” filmi. - Sizin maliyyənizlə daha hansı işlər görülüb? - 2500 xəstəni xaricdə müalicə etdirmişəm, 60 tələbəni ABŞ və Avropa universitetlərində oxutmuşam və sair kimi işlər həyata keçirilib. Bunlar sizə lazım deyil, dərinə getməyin. - Ailəniz sizin ictimai-siyasi fəaliyyətinizi necə qiymətləndirir? - Dəstəkləyənlər də var, neytral mövqedə olanlar da. Bu işin səhv olduğunu hesab edənlər də var. Ancaq bu, mənim yolumdur . - Övladlarınız nə işlə məşğuldurlar? - İki oğlum, bir qızım var. Övladlarımın ikisi bankda işləyir, o birisi rəssamlıq edir. Kiçik oğlum rəssamlıq edir. Əzimzadə adına rəssamlıq məktəbini qurtarıb. Onlar artıq kifayət qədər yaşa dolmuş insanlardır, hərəsinin öz ailəsi, uşaqları və evləri var. Hətta eyni şəhərdə belə, yaşamırıq. - Bir az primitiv olsa da, bu sualı vermək istəyirəm. Baba olmaq Rəsul Quliyev üçün necə hissdir? - Baba olmaq hissi ata olmaq hissindən daha güclüdür. - Mətbuatda Ayaz Mütəllibovun istefasının səbəbləri barədə verdiyiniz açıqlamanızı gördüm. Əslində o dövrün siyasi mənzərəsini yaxşı təsvir etmisiniz. Məndə belə təəssürat yarandı ki, sizdə Ayaz Mütəllibovun istefasına dair açıqlamadığınız daha müfəssəl, sensasion faktlar var. - Yox, elə bir sensasiya yoxdur, yəni çox qorxaq bir insan idi, sözsüz onun mart ayındakı istefasını detalları ilə bilirəm, daha doğrusu, kimlərin ona ərizəni yazmağa məcbur etdiyini də bilirəm. Ancaq hələ ki açıqlamağa ehtiyac duymuram.

17 Aprel 2015 2:47

Elnur Hüseynov: “Bu, mənim şansımdır“

“Eurovision” mahnı müsabiqəsində təmsilçimiz Elnur Hüseynovun Avropa turnesi davam edir Turne çərçivəsində E.Hüseynov olduğu ölkələrin mətbuatına da müsahibələr verir. Faktinfo.az Publika.az-a istinadən təmsilçimizin Macar və Riqa telekanallarına verdiyi müsahibəni təqdim edir: - Sən ikinci dəfədir bu yarışmada iştirak edirsən. Bu dəfə ifa edəcəyin mahnı əvvəlkindən nə ilə fərqlənir? Ümumiyyətlə, mahnı seçimi necə oldu? - Möhtəşəm mahnıdır. Mahnını özüm İctimai Televiziyanın təqdim etdiyi müxtəlif janrda olan çoxsaylı mahnıların içərisindən seçdim. Çünki bu mahnı ürəyimə yaxındır. Əlbəttə, mahnılara bəzi əlavə və düzəlişlər edilib. Mahnını mən ifa edəcəyimdən əlavələrdə də daha çox mənim istəklərim nəzərə alınıb. Bu mahnını həm də onun ötürdüyü ismarışa görə seçdim. Mahnıda pozitiv yük çoxluq təşkil edir. Burada insanlar canlılara, təbiətə önəm verməyə çağrılır.  - İlk dəfə yarışa azərbaycanlı müəllifin bəstəsi ilə qatıldınız. Bu dəfə isə əcnəbi müəllifin yaradıcılığına müraciət etmisiniz. Əcnəbilərin bəstəsi ilə çıxış etməyiniz nə ilə bağlıdır? - İlk dəfə öz müəlliflərimizin əsəri ilə təqdim etmişəm. Bu dəfə isə xarici mahnı ifa edəcəyəm. Bir dəfə elə, bir dəfə belə. Ona qalsa, ilk dəfə iki nəfər səhnəyə çıxmışdıq. Bu dəfə isə solist olaraq səhnədə yer alacağam. Fərqli şeylərdir yəni…  - İfanızda çoxsəsli xorun da ifası eşidilir. “Eurovision” səhnəsinə necə çıxacaqsınız, tək, yoxsa komanda ilə? - Hal-hazırda mən bunu sizə açıqlaya bilmərəm. Çünki bu sirr olaraq saxlanılır. Bizim tamaşaçılara kiçik sürprizimiz var. Bu, hər kəsin xoşuna gələcək. İlk məşqlərdə siz hər şeyi görəcəksiniz.  - Mahnının digər dillərdə versiyalarını yazdırmısınız? - Əlbəttə, başqa dillərdə də mahnımın versiyaları olacaq. Onlardan biri türk dilidir. İkinci versiyanı isə sirr saxlayıram.  - Bu yarışmada ikinci dəfə iştirakın, buradakı təcrübən sənə qalib gəlməkdə yardımçı olacaq? - Bu çox böyük yoldur: həm çətin, həm də əyləncəlidir. Buradan bir sıra müğənnilər keçib. Nəzərə alsaq ki, mən bu yolu bir dəfə artıq keçmişəm, təcrübəmin bu dəfə işimi asanlaşdıracağını düşünürəm. Odur ki, indi daha peşəkaram.  - Sən Türkiyədə keçirilən səs yarışmasının qalibi olmusan. Təbrik edirik. Bundan sonrakı planların nədir? - Bu, özümü təqdim etməyim üçün növbəti şans idi. 2 və ya 3 albom buraxmağı düşünürəm. Əlbəttə, bunlar “Eurovision” müsabiqəsindən sonra olacaq. Çünki hazırda biz çox məşğuluq. Promo turlar və səhnənin hazırlanması və s…  - Bəlkə bir az səhnənin necə olacağından danışasan… - Bu, sirrdir. Düzdür, hər kəs soruşur, amma bu, bizim sirrimizdir.  - İşlərini Türkiyədə davam etdirəcəksən? - Bəli, dediyim kimi, 2 və ya 3 albom buraxacağam. Onlardan biri Avropa dinləyicisi üçün ingilis dilində olacaq. Hətta mahnılarımdan birinin fransızca olacağını düşünürəm. Hər şey hələ qarşıdadır. Çox planlarım var. Amma hər şeyi öncədən danışmaq olmaz.

16 Aprel 2015 11:27

Fazil Mustafa: «Mən Əli Kərimlidən daha fərqli performans gözləyərdim»

«Azərbaycan üçün əsas təhlükə Azərbaycanın özündən gəlir. Cahil davranışdan gəlir» Fazil Mustafa: «Əli Kərimlinin Əbülfəz Elçibəyə qarşı olan münasibəti, sonra isə hakimiyyətlə separat danışıqları narazılıqların əsasını yaratdı». «Qarabağ problemini həll eləmək üçün birinci Kürdəmir problemini həll eləmək lazımdır» PİA.AZ Böyük Quruluş Partiyasının sədri, millət vəkili Fazil Mustafa ilə geniş müsahibənin ikinci hissəsini oxucularının diqqətinə cəlb edir. Müsahibənin birinci hissəsini bu linkdən oxuya bilərsiniz. - Bir zamanlar Əli Kərimli sizin silahdaşınız idi, necə deyərlər eyni «şineldən» çıxmışdınız. Sonra isə siyasi rəqibiniz oldu. İndi Əli Kərimli sizin üçün nə ifadə edir? - Əslində normal cəmiyyətlərdə əvvəllər bir yerdə olmuş, mübarizə aparmış insanların ayrı-ayrı partiyalarda olması normal qarşılanır. Azərbaycanda isə buna bir düşmənçilik kimi baxılır. Əslində bu bizim də günahımızdır ki, müəyyən məsələlərdə daha tolerant, xoşgörülü olmağı bacarmırıq. İndinin özündə də heç yaxşı hal deyil ki, bəzi siyasətçilərlə insan kimi də ünsiyyət saxlamırıq. Bunlar yaxşı hallar deyil. Etiraf edim ki, bunda bizim də müəyyən qədər günahımız var. Ümumiyyətlə, Əli Kərimli Azərbaycan siyasətində bir vaxtlar bizim də dəstək verdiyimiz insanlardan biri idi və müəyyən qabiliyyətiylə, xarakteri ilə seçilən insanlardan idi. Sonrakı davranışları siyasi etiket qaydalarından çox fərqli bir məcraya getdi. Fazil Mustafa: «Əli Kərimli Azərbaycan siyasətində bir vaxtlar bizim də dəstək verdiyimiz insanlardan biri idi» Xüsusilə də Əbülfəz Elçibəyə qarşı olan münasibəti, sonra isə hakimiyyətlə separat danışıqları narazılıqların əsasını yaratdı. Və ondan sonra da təşkilat daxilində tamamilə fərqli qruplaşma üzərində siyasətini yürütməyə əhəmiyyət verdi. Biz də bu çərçivəyə özümüzü salmaq istəmədik. Biz daha fərqli müstəqil çərçivədə olmağı düşündük. Bu gün nə intellektual baxımdan, nə də yaradıcı yanaşma baxımından Əli Kərimli mənim üçün siyasətdə parlaq bir ad olaraq keçmir. Mən daha fərqli performans gözləyərdim. Məsələn, biz hakimiyyəti tənqid edirik, amma hakimiyyətlə amansız mübarizə içində deyilik. Amma hakimiyyətlə amansız mübarizə içində olanların fantaziyası xeyli zəifdir. Yaranan xeyli boşluqları, neqativ halları cəmiyyətdən özlərinə dəstək qazanma mexanizminə çevirə bilmirlər. Bu qabiliyyəti onlarda görmədim. Hakimiyyətin də o qədər nöqsanı var amma ən qatı radikal, barışmaz bir müxalifət olaraq cəmiyyətdən daha çox dəstək almalıydı, halbuki dəstək get-gedə azalır. Buna görə də gələcəyinə heç bir ciddi perspektivi olan siyasətçi kimi baxmıram. - Siyasəti kənara qoysaq, Əli Kərimli ilə şəxsi münasibət baxımından necəsiz? Əlaqəniz var? - Şəxsi münasibətimiz yoxdur. Heç danışmırıq da. - Keçmiş cəbhəçilərdən və Elçibəy komandasından bu gün kimlərlə dostluq münasibətiniz var və yaxud normal münasibətlərinizi qoruyub saxlayırsınız? - Bu gün dostluq etdiyim insanlar var. Əvvəlki münasibətləri saxlayıram. Məsələn? Oqtay Qasımov - Elçibəyin köməkçisi, Zəlimxan Məmmədli, Peyman bəylə yaxın münasibətimiz var. Sonra o komandada olan xeyli insanla normal münasibətim var. O cümlədən Oqtay bəy, Qulamhüseyn Əlibəyli ilə, Əliməmməd bəylə normal münasibətlərimiz var. Xüsusi olaraq neqativ münasibətim olan insanların sayı çox deyil. Mənə qarşı olan münasibətdə bəzi adamların neqativ yanaşması var ki, niyə cəbhədən getdi. Fazil Mustafa: «Hakimiyyətlə amansız mübarizə içində olanların fantaziyası xeyli zəifdir» Bu gün mənim İsa Qəmbərlə, Arif Hacılı və başqaları ilə də normal münasibətim var. Bu adamlar həmişə bizim obrazımızı görüblər ki, biz fəallığımızı, qabiliyyətimizi hansısa liderin qaldırılmasına xidmətə yönəltməliyik. Belə ki, sən özün müstəqil şəkildə ortaya çıxırsan və bunu qəbul etməməyə başlayırlar. Siyasətçi özü meydana girməlidir, özü polemikalara girməlidir.Özü sosial şəbəkələrdə olmalıdır. Hamı yalançı imzayla, yalançı şəkillə girir ora. Özünə 10-15 nəfər dəstəkçi yığır. Sanki boks meydanına çıxmısan. Yanındakı adamlar döyüşməyəcək ki, özün döyüşə girməlisən. Ona görə də mənim taktikamla onların taktikası üst-üstə düşmür. Əvvəllər mən bunlara görə döyüşürdüm. Onda da müəyyən aktivliyi ortaya qoymurdular. Bizim məqsədimiz maarifçilikdir, ölkədə dünyagörüşlərinin dəyişməsidir. Məsələn, bu gün Azərbaycanın klassik siyasətində olan insanların tarixə baxışı mənim üçün anlaşılmazdır. Onlardan bir fikir eşitmisinizmi?! Dinə baxışları anlaşılmazdır. Nəyəsə qarşı ayrıca baxışları yoxdur.Tərəfdar sənin şəklinə sitayiş etməlidir, ya tərəfdar sənin artistik çıxışına baxmalıdır?! Kitabını qoy ortaya ,əsərini, baxışını qoy. Görək ki, sən nə düşünürsən. Bizim üslub fərqimiz burdan qaynaqlanır. Bəzən insanlar fəallığı sevmirlər, bu cür yanaşmanı sevmirlər, bir də görürsən qəbul etmirlər amma xeyli hissəsi ilə mənim normal münasibətim var. Mən keçmişə sayqı ilə yanaşan adamam. Amma keçmişdə duran adam deyiləm. Fazil Mustafa: «Bu gün Azərbaycanın klassik siyasətində olan insanların tarixə baxışı mənim üçün anlaşılmazdır» - Elçibəylə aranızda olan ən xoş xatirələrdən birini söyləyə bilərsiniz? - Elçibəylə aramızda çox böyük və ciddi xatirələr var. Mən yəqin ki, nə zamansa bir kitab yazmağa çalışacam. Çünki Kələki həyatında bir yerdə olmuşuq. Mən onun haqında kitab yazmışam. “Elçibəy-tarixdən gələcəyə” kitabım 1995-ci ildə Türkiyədə nəşr olunub. Orada bir sıra xatirələri yazmışam. Həbs olunduğu vaxt KQB arxivində olan materialları da çap eləmişəm. Çox şeylər orda nəzərdə tutulub. Elçibəylə ilk tanışlığım xatirimdə maraqlıdır. 1981-ci ildə Naxçıvana gəlmişdi. Qardaşı məni onunla görüşdürdü. Onda mənim şeir dəftərim var idi. Azərbaycanla bağlı çoxlu şeirlərim var idi. Şeir dəftərimi apardım. Onda mən 9-cu sinifdə oxuyurdum. O şeirlərlə tanış oldu və çox təəccübləndi ki, sən yazmısan? Dedim, əlbəttə. Sonra 2 saata yaxın çox yaxşı söhbətimiz oldu. Mən çıxanda telefon nömrəsini verdi ki, Bakıya gələndə mütləq məni tap. Sənə mütləq kömək eləyəcəm ki, ali məktəbə daxil olasan. Sonra mən Bakıya gedəndə onu tapmadım ki, ali məktəbə özüm qəbul olmalıyam. Konkursa düşdüm. Uzun müddətdən sonra 1986-cı ildə görüşəndə dedi ki, mən sənə demişdim axı məni tapasan. Sənə ali məktəbə daxil olmağına kömək edim. Onda mən dedim ki, yox mən sizin hesabınıza niyə girməliyəm ki? O zaman çox xoşu gəlmişdi. Azərbaycanda bu cür yanaşma çox az olur. Hamı gəlir ki, mənə kömək elə. Təbii ki, onun nüfuzu kifayət qədər yüksək idi. Əsas xatirəm budur. Sonra yüzlərlə xatirələr də var ki, onlardan bəziləri deyiləcək, bəziləri isə sirr kimi də gedəcək. Çünki onu demək olmaz. Fazil Mustafa: «1981-ci ildə Elçibəy Naxçıvana gəlmişdi. Şeir dəftərimi apardım. Onda mən 9-cu sinifdə oxuyurdum.» - Fazil bəy məlumdur ki, bu gün dünyada ciddi siyasi prosseslər gedir. Sizcə bu prosseslərin içində Azərbaycan üçün əsas təhlükə hardan gəlir? - Azərbaycan üçün əsas təhlükə Azərbaycanın özündən gəlir. Cahil davranışdan gəlir. Hər zaman Azərbaycanın kənarında problem var. Hər zaman Rusiya, İran Azərbaycan üçün bir narahatlıq mənbəyidir. Çünki Azərbaycanın müstəqil olması haqqını üzdə söyləsələr də, Rusiya daxil qəbul eləmirlər. Regionda yalnız Türkiyədən başqa heç bir dövlət səmimi şəkildə Azərbaycana dəstək vermir. Sonra başımıza bir iş gələndə Rusiya bizi işğal elədi, Ermənistan bizi işğal elədi deyirik. Ermənistan , Rusiya neynəməlidir, başımızı tumarlamalıdır?! Elə bir davranış, elə bir səfərbərlik təyin etməlisən ki, səhvə yol verməyəsən. Bizim bundan sonrakı nə addımımız varsa, günahı özümüzdədir. İldə bir neçə dəfə yolda bordurları çıxarıb dəyişmək yerinə o pulu xaricdə oxuyan 3 tələbəyə verməklə 3 tələbə yetişdirmiş olarıq. Sabah başımıza bir bədbəxtlik gələndə deyəcəyik ki, rus bizə bunu elədi. Rus bizə eləmədi, biz o bordurda yanlışa yol verdik. Demək səhvi özümüzdə axtarmalıyıq. - Sizcə, Azərbaycanın xarici siyasətində əsas uğuru və əsas məğlubiyyəti hansı məsələlərdədir? - Azərbaycanın xarici siyasətini uğurlu hesab edirəm. İndiki şərtlərdə hakimiyyətdə mən olsam bir az fərqli şəkildə amma eyni siyasəti izləyərəm. Problem Azərbaycanın daxili siyasətindədir. Məsələn, adi bir Qarabağ savaşında ordu güclənsin deyə pafoslu danışmaqdansa, xalqı gücləndirmək lazımdır. Bu qədər binalar tikilir, altında sığınacaq yaradılırmı?! Bütün zirzəmiləri vermisiz barlara, restoranlara. Bəs sabah müharibə olsa dinc əhali harada məskunlaşacaq? Harda bombadan qoruyacaqsız? Yəni demək istədiyim odur ki, özümüzə aid olan problemi çözə bilmirik. Daxildə bu problemləri çözmək lazımdır, amma xaricdə məsələn Rusiya ilə siyasət məncə normal siyasətdir. Çünki başqa cür davranmaq imkanı yoxdur. Nəyisə güzəştə gedirsən müstəqilliyi qoruyub saxlayırsan. İranla siyasətimizdə güzəştlərimiz olsa da balansı qoruyub saxlaya bilmişik. Türkiyə ilə yaxın məsafədə olmağımız müsbət haldır. ABŞ-la da məsafəli münasibətimizin olması müsbət düşünülən bir haldır. Üstəlik İsraillə də əlaqələrimizin normal olması da yaxşıdır. Mən AŞ Assambleyasının üzvüyəm. Avropa qurumları ilə məsafəli münasibətlərin qurulması ölkəmizin xeyrinədir. Bizim bu gün ətrafımızda od yanan yerdə yanıq dərmanımız yoxdur və çalışmalıyıq ki, yanmayaq. Xarici siyasətdə hələ ki buna əməl olunur. Dünyanın hər yerində yanğın var. Hətta Türkiyənin özü belə qarışıq vəziyyətdədir. Azərbaycan hələ ki, özünü qoruyur. Yanğın sönənə qədər tüstü olacaq amma yanmamaq lazımdır. Yəni bu siyasəti bu baxımdan məqbul hesab edirəm. Fazil Mustafa: «Dünyanın hər yerində yanğın var. Bizim vəzifəmiz yanmamaqdır» - İndiki şəraitdə Qarabağ probleminin həll yolu varmı? Ümumiyyətlə bu münaqişənin həllini necə təsəvvür edirsiniz? - Qarabağ probleminin ümumiyyətlə bu formada həll yolu yoxdur. Çünki Azərbaycan xalqının həlletmə hədəfi hələki görünmür. Xalqın bəlkə də ən sıradan çıxmış, ən qəbul olunmayan insanına qədər bu problemlə bağlı özünün yanaşması, töhfə vermə fikri yoxdursa, tək orduyla bu problem çözülməz. Orduya imkan verib-verməmə məsələsi var. Beynəlxalq şərtlər bizim xeyrimizə deyil. Ermənistanın arxasında Rusiyanın durması da bəllidir. Amma xalqın potensialı ilə çox şeyi həll eləmək olar. Bilirsiz, Qarabağ problemini həll eləmək üçün birinci Kürdəmir problemini həll eləmək lazımdır. Kürdəmir yolunun qırağı hamısı şoranlıqdır. Torpaq torpaqdır. Yəni əlində olan torpağı şoran olaraq saxlamağı özünə rəva bilirsənsə, cənnət Qarabağı da şorana çevirməyəcəyinin təminatı yoxdur. Ona görə də bu düşüncəni Azərbaycan cəmiyyətinə çatdırmaq lazımdır ki, əlində olanları cənnətə çevir, ardınca cənnət olanı inkişaf etdirərsən. Onu Allah sənə qaytarar. Amma bu durğunluqla bir şey qazanmağımız çox çətindir. - Hökümətin iqtisadi siyasətini necə dəyərlənləndirirsiniz? - Hökumətin iqtisadi siyasətini bərbad hesab edirəm. Çünki elə məsələlər var ki, orada əvvəlcədən görünən müəyyən problemlərin qarşısını vaxtında almaq olardı. Məsələn, qeyri-neft sektoru inkişaf etmədi, ərzaq məhsuluna qədər hər şeyi xaricdən alırıq. Kənd təsərrüfatını vaxtında inkişaf etdirmək lazım idi. Bu qədər korrupsiyaya nə ehtiyac vardı? Fermer təsərrüfatları normal yaradılmadır. Hamı torpaqları alıb bağladı, əkin-biçin olmadı. Ən əsası kəndli də Bakıya axın etdi. Bakıda, Xırdalanda, Sulutəpədə hər kəs bir gecəqondu tikib, orada yaşamağa başladı. Kəndli kəndçilikdən çıxdı. Bunun qarşısını almaq üçün vaxtında imkan vardı. Regionların inkişafı daha sağlam formada aparıla bilərdi. Bunlar olmadı və olmayandan sonra bu gün Bakını 4 milyon yarım adamla doldurmuşuq. İndi də başlayırıq ki, regionlarımız inkişaf etmir. Region ancaq Rusiyadan gələn pulun hesabına inkişaf edirdi. Rusiyada da pul azalanda idarəetmənin forması tapılmadı. Bələdiyyə sistemi inkişaf etdirilmədi. Rayonlarda faktiki olaraq bələdiyyə yoxdur. İcra başçısının kefinə, istəyinə baxır. Bir az sağlam düşüncəli başçı olanda heç olmasa nələrsə etməyə çalışır. Sağlam düşüncəli olmayan icra başçısı da rayonun infrastrukturu üçün gözdən pərdə asmaq üçün bir park salır, özü də dövlət büdcəsini mənimsəyir. Fazil Mustafa: «Hökumətin iqtisadi siyasəti bərbaddır» - Bəs hazırkı dönəmdə hansı addımların atılmasını zəruri hesab edirsiniz? -Mən bunu hökumətdə olsaydım deyə bilərdim, amma indi desəm hökumət oğurlayacaq, öz adına çıxacaq. Zəruri addım odur ki, korrupsiyanı ortadan qaldırmaq lazımdır. İnsanları hüquqa qaytarmaq lazımdır. Hüquqa güvən olmayan yerdə heçnə mümkün deyil. Məsələn, mülkiyyət toxunulmazlığı Azərbaycanda ciddi problemdir. Sən yol çəkirsən mənə nə? Pulumu ver. Evin-eşiyin varsa, pulunu ver. Park salırsansa, mənə nə? Mükiyyət toxunulmazdır axı. Demək istəyirəm ki, mülkiyyəti bu qədər aşağılamaq olmaz. Dünyanın heç bir inkişaf etmiş cəmiyyətində belə bir tendensiya yoxdur. Ona görə bunu dəyişmək lazımdır. Bu olandan sonra onsuz da ölkənin nefti var, gəlirləri var. Əsas da insanını hərəkətə gətirmək lazımdır. Tənbəl insandan daha dinamik insan yaratma imkanı var. Azərbaycanlılarda çevik iqtisadi zəka var. İstənilən yerdə pulun necə qazanılmasını çox yaxşı bilirlər. Birdə təbii ki, iman zəifliyi var. Yəni halal-haram anlayışları bizdə bir az ikinci dərəcəlidir. Kim harda nə mənimsədisə elə bilir ki, özününküdür. Halbuki heç özünün olan da özününkü deyil, Allahındır. Mülk Allaha məxsusdur. Amma Azərbaycanda elə bilirlər ki, ev də onundu, maşın da. Gedəndə qəbirə özüylə yığdığı dollarları da aparacaq. Ona görə də bu anlayış biraz məhduddur. Bütövlükdə zəka var amma bundan istifadə edə bilmədik. Rusiyada, Avropada azərbaycanlını bir az sitimullaşdırsan böyük bir məkanları fəth edə bilərdi. - Bəziləri əminlikə bildirirlər ki, Azərbaycanda hazırkı hakimiyyətin alternativi yoxdur. Siz necə düşünürsünz, alternativ varmı? - Alternativsiz bir Allahdır. Hər şeyin alternativi var. Ona görə də insan insana bənzəmir amma mahiyyət üzrə missiya bir-birini təkrarlayır. Alternativ missiyalar var. İnsanın vəzifəsi Allahın razılığını qazanmaqdır. 19-cu əsr insanının da, 20- 21-ci əsri insanının da missiyası budur. Amma insan özü başqadır. Alternativin olmamağı özü bir təhlükədir. Bu ifadənin özü də təhlükədir. Ona görə ki, demək xalqın alternativ yaratma potensialı yoxdur. Bundan böyük faciə yoxdur. Elə bil deyirsən ki, bir alimimiz var daha onu əvəz edən alim yoxdur. O öldü, nə olacaq? O öləndən sonra alimimiz olmayacaq? Yəni alternativsizlik mühitinin fəxrlə söylənməsi çox qəbahət bir şeydir. - Dindar müxalifətin imkanlarını necə dəyərləndirirsiniz? Ardı var...

14 Aprel 2015 6:50

Fakt

Bizi izləyin