İnsanı “nəvazişlə” öldürən xəstəlik

shiye

  Qaraciyərin kəskin və xroniki iltihabı olan hepatit xəstəliyi dünyada ən çox yayılmış xəstəliklərdəndir. Tədricən inkişaf edən hepatit insanda hətta qaraciyər çatışmazlığına, qaraciyər xərcənginə gətirib çıxara bilər. A, B, C, D, E, F, G (axırıncı 3 növə nadir hallarda rast gəlinir) növləri olan hepatiti viruslar törədir. Məişət yolu ilə ötürülən A hepatiti çirkli su və qidaların qəbulu nəticəsində orqanizmə daxil olur. B və D hepatiti virusları qan, sperma və qadın cinsi orqanının ifrazatları ilə ötürülür. A hepatiti adətən xroniki hala keçmir. A hepatitinin praktiki olaraq həmişə kəskin xəstəlik olmasına baxmayaraq, inyeksion narkotik istifadəçiləri üçün ölümlə nəticələnə bilər. Bu xəstəlik əsasən qripəbənzər simptomlarla başlanır. Bu zaman hərarət 38-39° C-yə qədər yüksəlir və 1-3 gün davam edir, başağrısı əmələ gəlir, titrətmə, yuxululuq, iştahanın azalması, ağızda acılıq, ürəkbulanma, qusma, ishal, sağ qabırğaaltı nahiyədə ağırlıq müşahidə olunur, sonra sarılıq inkişaf edir, sidiyin rəngi dəyişərək pivə rəngini alır, nəcis rəngsizləşir, gözün ağı, daha sonra isə dəri saralmağa başlayır. Saralma nadir hallarda 4-6 həftədən uzun çəkir. Xəstəliyin sarılıq əlaməti olmayan formalarına da rast gəlinir. A hepatiti virusu ilə yoluxmanın qarşısını almaq üçün gigiyenaya əməl etmək, yeməkdən qabaq əlləri yumaq, qaynanmamış su içməmək, yuyulmamış meyvə-tərəvəz yeməmək lazımdır. İİV-dən (insanda immunçatışmazlığı virusu) 100 dəfə artıq yoluxucu olan virus Əsasən qan vasitəsilə ötürülən С hepatiti virusunun cinsi yolla ötürülməsi ehtimalı azdır. Ağır xəstəliklərdən olan В, С və D hepatitlərinə yoluxmuş insanların çoxunda xəstəlik xroniki halda keçir. Bu da qaraciyərin sirrozu, yaxud xərçənginə gətirib çıxara bilər. Xəstəliyin kəskin forması belə, bir neçə aydan sonra xroniki hala keçə bilər. Bununla belə, С hepatiti ilə müqayisədə В hepatiti daha az hallarda qaraciyərin inkişaf edən degenerasiyasını (dağılmasını) əmələ gətirən aktiv xroniki hala keçir. D hepatiti virusu insan orqanizmində yalnız В hepatiti virusu olduqda inkişaf edə bilər. Hepatitin ən yoluxucu virusu olan B hepatiti İİV virusundan 100 dəfə artıq yoluxucudur. Statistikaya görə, dünyada inyeksiyon narkotik istifadəçilərinin 70-80%-i В hepatitinə yoluxub. B hepatiti xəstəliyi tədricən başlanır. Xəstəlik süstlük, zəiflik, tez yorulma, başağrısı, yuxunun pozulması əlamətləri ilə ortaya çıxır. Xəstələrin 25%-də səhər vaxtı oynaqlarda və qaraciyərdə ağrılar, 10%-də isə dəridə gicişmə, qaşınma, iştahanın azalması, ürəkbulanma, qusma müşahidə olunur. Sarılıq müddətinin sonunda sidik tündləşir, nəcis ağarır, dişin ətləri (dişin dibləri) qanayır, burundan qan gəlir. D hepatitinə yalnız orqanizmdə В hepatiti virusu olan halda yoluxmaq olar. D hepatitinin aktivləşməsi üçün В hepatitinin qişası mövcud olmalıdır. Bunların birgə olması isə çох təhlükəlidir. Çünki bu vəziyyət qaraciyərin qaçılmaz dağılmasına gətirib çıxarır. "Nəvazişli öldürücü" С hepatitinin ötürülmə yolu qanla olduğundan bu hepatit növü inyeksiyon narkotik istifadəçiləri arasında geniş yayılıb. С Hepatitinin virusuna inyeksiyon narkotik istifadəçilərinin çoxu yoluxmuş olur. Bundan əlavə, С hepatiti virusu cinsi yolla və anadan uşağa hamiləlik və doğuş zamanı ötürülə bilər, lakin ötürülmə riski bu hallarda о qədər də yüksək deyil, yəni 5%-ə qədərdir. С hepatitinə yoluxanların 60-70%-də xəstəlik aydın simptomsuz keçdiyinə görə bu hepatiti "nəvazişli öldürücü" adlandırırlar. С hepatiti virusu öz inkubasiya (aktiv çoxalma) dövründə bir neçə dəfə öz strukturunu dəyişmə qabiliyyətinə malik olduğuna görə insanın immun sistemi onu aşkarlamağa imkan vermir. Beləliklə, virus insan orqanizminə özünü müdafiə etməyə imkan vermir və qaraciyərin hüceyrələrini parçalayır. Özünün uzun müddət (3-6 ay) "gizli" keçməsinə görə virus 80% hallarda xroniki hepatitə gətirib çıxarır. Kəskin С hepatiti, adətən, heç bir klinik simptomla özünü büruzə vermir, bu da onun vaxtında diaqnostikasını çətinləşdirir. Əksər hallarda kəskin hepatitlər xroniki formaya keçir və yenə də heç bir kəskin, gözəçarpan əlamətlərlə özünü büruzə vermir. Hepatit С simptomları qaraciyər sirrozuna və hepatoselyulyar karsinomaya (qaraciyər xərçəngi) xas əlamətlərlə xəstəliyin son mərhələsində üzə çıxır. 20 ilə qədər yaşaya bilən virus Hepatit viruslarına yoluxmanın qarşısını almaq üçün bir necə qaydaya əməl etmək lazımdır. Bunun üçün mütləq tualetə getdikdən sonra, yeməkdən və yemək hazırlamazdan əvvəl əlləri yumaq, başqasının üzqırxan cihazından, yaxud diş fırçasından istifadə etməmək (hepatitə yoluxmaq üçün dərinin kəsilməsindən yaranan azacıq qan, yaxud dişin dibinin azacıq qanaması kifayətdir), narkotik maddələr qəbul etməmək (əgər qəbul edilirsə, yaxşı olardı ki, iynədən istifadə edilməsin, yəni inyeksion yolla qəbul edilməsin. Əgər qeyri-inyeksion narkotik maddələrə keçmək mümkün deyilsə, onda ancaq steril şprisdən istifadə etmək lazımdır) lazımdır. A hepatiti virusu qaynatma zamanı 5 dəqiqədən sonra məhv olur, otaq temperaturunda quru mühitdə 1 həftə, suda 3-10 ay qala bilər. В və С virusları şprisdə bir neçə həftə, otaq temperaturunda 3 ay, soyuducuda 6 il, donmuş halda 20 ilə qədər yaşayır. Bu viruslar praktiki olaraq, bütün dezinfeksiyaedici vasitələrə qarşı dözümlüdür. Qaynatma ancaq 30 dəqiqədən çox davam etdirildikdən sonra virusları məhv edir. Təəssüf ki, hazırda ancaq А, В (bunlara birlikdə D) hepatitinə qarşı vaksin mövcuddur. Peyvənd ən azı 3 dəfə vurulmalıdır. Birinci peyvənddən 1 ay sonra ikinci peyvənd (təkrar peyvənd), birinci peyvənddən 6 ay sonra üçüncu peyvənd vurulmalıdır. 5 ildən sonra revaksinasiya (təkrar peyvənd) aparılmalıdır. С hepatitinə qarşı isə vaksin yoxdur. Hepatitlər, xususilə də С hepatiti elm tərəfindən son zamanlar aşkarlanıb. Bu xəstəliklərin müalicəsi məqsədilə əsasən interferon və ribavirin preparatların kombinasiyasından istifadə olunur. Effekt əldə etmək üçün 24-48 həftə müddəti ərzində fasiləsiz müalicə aparılmalıdır. Müalicə həkim-mütəxəssisin təyinatı ilə aparılmalıdır. Ümumiyyətlə, qeyd etmək lazımdır ki, xroniki hepatitlərin müalicəsi çox mürəkkəb və bahalıdır, lakin virus hepatitis daşıyıcıları sağlam həyat tərzi keçirərlərsə, öz sağlamlıqlarını virus əleyhinə müalicəsiz də qoruya bilərlər. Xəstəliyin inkişafını və qaraciyərin vəziyyətini müşahidə etməklə yanaşı, bütün səyləri qaraciyərə düşən əlavə yükün, о cümlədən fıziki yükün aradan qaldırılmasına yönəltmək lazımdır. Çoxlu su için! Aydındır ki, su insanları С hepatitindən xilas etmir, lakin bu, qaraciyəri "yumaq" üçün nisbətən yüngül üsuldur. Alkoqollu içkilərin qəbulu qaraciyərin sirrozunun inkişaf etməsi riskini yaradır, ona görə də alkoqol qəbulundan imtina etmək, heç olmasa, qəbul edilən spirtli içkiləri məhdudlaşdırmaq lazımdır. Çalışmaq lazımdır ki, dietik, balanslaşdırılmış yeməkdən istifadə edilsin. Pendir, şoraba və bəzi yarımfabrikatlar, tərkibində çox duz, şəkər, yaxud yağ olan qida məhsulları, həmçinin balıq qaraciyərə düşən yükü artıra bilər və ona görə də bu məhsulların istifadəsi azaldılmalı və ya dayandırılmalıdır.

1 İyun 2016 10:19

Azərbaycanda qadınların 2-10 faizi siqaret çəkir –Səhiyyə Nazirliyi

seh

  Azərbaycanda kişilərin 40-60 faizi, qadınların isə 2-10 faizi siqaret çəkir. Səhiyyə Nazirliyi Elmi-Tədqiqat Ağciyər Xəstəlikləri institutunun direktor müavini İradə Axundova jurnalistlərə açıqlamasında deyib ki, bu vərdiş 20 yaşından 60 yaşına kimi insanlar arasında daha geniş yayılıb. Bu vaxtın daha aktiv, işlək yaş dövrü olduğunu deyən İ.Axundova qeyd edib ki, tütün çəkmə insanlarda xroniki xəstəliklər yaradır və onlar çətin sağalır: “Tütün son zamanlar sağalmayan xərçəng kimi xəstəliklərin yaranmasına səbəb olur. Bunun nəticəsində insanlar sağlamlığını, iş fəaliyyətini itirir, əlilliyə məruz qalır, həyatlarını itirir. Bir statistik fakt da var ki, siqaret çəkən insanların 90 faizdən çoxu buna məktəb yaşından başlayır. Azərbaycanda da yeniyetmələr, uşaqlar arasında tütün çəkmə halları var”. İ.Axundova qeyd edib ki, Azərbaycanda ölüm göstəricisinin 82%-i tütün çəkmə ilə əlaqədardır. Onun sözlərinə görə, siqaret istifadəsi 25-dən çox ciddi xəstəliyin yaranmasına səbəb olur: “Siqaret çəkən analarda hamiləlik zamanı uşaq orqanizminə qan vasitəsilə ona mənfi təsir edən nikotin daxil olur ki, bu da onun inkişafına mənfi təsir edir. Həmin uşağın əsasən baş beyni və qara ciyəri zərər çəkir. Siqaret çəkən qadınlar arasında anadangəlmə uşaq patologiyalarına 2 faizdən çox rast gəlinir”.

31 May 2016 1:45

“Zika” Azərbaycan üçün təhlükəlidirmi?

zika

  Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) qızdırma və xəstəliyə səbəb olan "Zika" virusunun yayılma təhlükəsi haqda xəbərdarlıq edib. Bu virus Qara dəniz sahillərində, Rusiyada, Gürcüstanda, tanınmamış Abxaziya Respublikasında və bir sıra Avropa ölkələrində, ilk növbədə isə Balkan yarımadasında ağcaqanad vasitəsilə yayılır. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının hesabatında deyilir ki, "Zika" virusuna yoluxmuş yüksəkriskli bölgələr Qara dəniz sahilində yerləşən Rusiyanın Krasnodar diyarı, Abxaziya da daxil olmaqla, Gürcüstan və Portuqaliyanın Atlantik okeanda yerləşən Madeyra adasıdır. Nisbətən az yayıldığı ərazilər isə Balkan yarımadası və Türkiyədir. Virus adıçəkilən bölgələrdə yaşayan "Aedes" ağcaqanadları vasitəsilə yayılır. Virus "Aedes aegypti" növündən olan ağcaqanadlar vasitəsilə yayılır. Xəstəlik bu qədər yaxınlığımıza gəlmişkən, Respublikada vəziyyət necədir? Respublika Taun Əleyhinə Stansiyanın şöbə müdiri Rita İsmayılova Publika.az-a bildirib ki, bu virusun Azərbaycanda yayılması ilə bağlı heç bir təhlükə yoxdur. “Bu xəstəlik Qara dəniz bölgəsi üçün xarakterikdir. Bu virusu yayan ağcaqanaq da həmin bölgədə yayılıb. Xəstəliyin xarici vətəndaşlar tərəfindən ölkəmizdə gətirilməsinə gəldikdə, belə bir fakt hazırda yoxdur. Əgər belə hal müşahidə edilərsə, ona qarşı da tədbirlər görüləcək. Xəstəliyin insandan-insana keçmə təhlükəsi yoxdur. Bu əsasən, hamilə qadınlar üçün təhlükəlidir. Azərbaycanda isə belə ağcaqanadlar yoxdur. Yəni xəstə insan ölkəmizə gəlsə belə, onun yayılması ehtimalı yoxdur”. R.İsmayılova bildirib ki, Respublika Taun Əleyhinə Stansiyada laboratoriya tam hazır vəziyyətə gətirilib. Xəstəliyin müayinəsi üçün bütün hazırlıqlar görülüb. Qeyd edək ki, xəstəlik doğulmamış – ana bətnindəki uşaqlar üçün dəhşətli dərəcədə təhlükəlidir. Virus sayəsində mikrosefaliya baş verir, yəni dölün beyni və kəlləsində balacalaşma gedir, bu da əqli geriləməyə səbəb olur. "Zika" virusu ilk dəfə Şərqi Afrikada, Uqandada 1947-ci ildə meymunlarda aşkar edilib. Xəstəliyin insana yoluxması faktı da elə Şərqi Afrikada, Nigeriyada 1954-cü ildə qeydə alınıb.Onilliklər ərzində virus Afrika və Asiya ölkələrində, daha sonra Sakit Okean adalarında dövr etsə də, təlaş yaratmayıb.

24 May 2016 7:34

Baş həkim içib, pilləkənlərdən yıxıldı-SALYANDA

hekim

Hüseynağa Həsənov başına gələnlərdən dolayı tibbi yardım alıb və bir müddət həkim müşahidəsi altında saxlanılıb Salyan Mərkəzi Xəstəxanasının baş həkimi Hüseynağa Həsənov barəsində bir müddət əvvəl məlumat vermişdik. Bildirmişdik ki, sözügedən şəxs işdə yol verdiyi ciddi nöqsanlardan dolayı rayon rəhbərliyi tərəfindən tənbeh olunduğundan, vəziyyətdən çıxmaq üçün orjinal vasitəyə əl atıb. JAM.AZ-a verilən məlumatlarda vurğulanırdı ki, Həsənov Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinə yardım məqsədiylə 5 ədəd «NİVA» markalı maşın alaraq, hədiyyə etməyi planlaşdırıb. Ki, buna görə, onu işdən çıxarmasınlar. Həmin məlumatlara görə, Salyanın baş həkimi avtomobillərin pulunu heç də cibindən qoymaq fikrində deyil. Əksinə, o, Mərkəzi Xəstəxananın işçilərindən mütəmadi olaraq pul toplatdırır. Bundan başqa, onun bir sıra yeyintilərə yol verdiyi, hətta Şirvan şəhərinə, yaşadığı evinə ambulansla gedib-gəldiyi də verilən məlumatlar sırasındaydı. JAM.AZ-a daxil olan yeni məlumatlarda isə vurğulanır ki, Hüseynağa Həsənov təkcə həkim fəaliyyəti ilə məşğul olmur. Həmçinin rayonda yeyib-içməsi ilə də ad çıxarıb. Belə ki, o, mütəmadi olaraq spirtli içkilər qəbul etməklə, günü başa vurmağa üstünlük verir. Hətta o da deyilir ki, baş həkim günortadan sonra yeyib-içməyə başını qatır, günortaya qədər isə «poxmel» gəzir. Elə bu səbəbdəndir ki, bir neçə gün qabaq Hüseynağa Həsənov yeyib-içməyinin bəlasını çəkib. Məlumatlara görə, baş həkim içkili vəziyyətdə işdən çıxarkən pilləkənlərdən yıxılıb. Nəticədə, müxtəlif bədən xəsarətləri alan baş həkim Salyan Xəstəxanasında ilkin tibbi yardım alıb. Daha sonra isə həkim müşahidəsi altında saxlanılıb. Bir qədər sonra evə buraxılıb. Qarşı tərəfi də dinləməyə hazırıq.

24 May 2016 5:48

Azərbaycanda elektron resept sistemi tətbiq ediləcək

seh

  “Gələn ildən ölkədə sığorta təbabətinin tətbiqinə başlanılacaq. Sığorta təbabəti tətbiq olunandan sonra qarşıda duran əsas məsələlərdən biri reseptlərin elektron qaydada yazılmasıdır”. APA-nın xəbərinə görə, bunu səhiyyə nazirinin müavini Elsevər Ağayev elektron tibbin multidissiplinar problemlərinə həsr olunmuş konfransda çıxışı zamanı deyib. Onun sözlərinə görə, tibb müəssisələrinin komputerlərlə, informasiya texnologiyaları avadanlıqları ilə tam təchizatı istənilən səviyyədə deyil. Nazir müavini bildirib ki, 2007-ci ildən tətbiq edilən vətəndaşların elektron sağlamlıq kartı sistemindən bu gün 600-dən artıq tibb müəssisəsi istifadə edir: “Bu da 2 milyon Azərbaycan vətəndaşını əhatə edir ki, bunun da 1 milyonu uşaq əhalisidir. Bu illər ərzində yeni doğulan uşaqların hamısı elektron sağlamlıq kartı ilə təmin olunur. Onların xəstəlikləri, müalicəsi ilə əlaqədar bütün məlumatlar sağlamlıq kartında öz əksini tapır. Digər tərəfdən stasionar şəraitdə müalicə alan bütün xəstələrin xəstəlik vərəqələrində olan bütün məlumatlar elektron bazaya yönəldilir”. E. Ağayev qeyd edib ki, doğumla, sürücülük vəsiqəsi ilə bağlı arayışlar və şəhadətnamələr onlayn qaydada aidiyyəti qurumlara göndərilir. Nazir müavini onu da qeyd edib ki, təxminən 20 dövlət xəstəxanası, Azərbaycan Tibb Universitetinin klinikaları, özəl klinikalar vahid informasiya mərkəzi sisteminə qoşulub: “Təcili tibbi yardım xidməti da vahid informasiya mərkəzinə qoşulub. Tibbi briqadaların xəstələrə yaxınlaşma müddəti çox qısalıb. Artıq tibbi briqadalar xəstələrə 10-15 dəqiqə müddətində yaxınlaşa bilirlər”.

24 May 2016 2:41

Ucuz müalicə üçün İrana gedən azərbaycanlıların xoşagəlməz AQİBƏTİ

sdd

Hər il minlərlə azərbaycanlı müalicə və müayinə olunmaq üçün xarici ölkələrə, xüsusilə də İran İslam Respublikasına üz tutur. Ekspertlər hesab edir ki, vətəndaşların bu ölkə səhiyyəsinə müraciətinin əsas səbəbi maliyyə ilə bağlıdır. Belə ki, İranda tətbiq edilən səhiyyə xidmətləri Azərbaycanla müqayisədə xeyli ucuz idi. Amma İran səhiyyəsində artıq xaricilər üçün müayinə və mülaicə xərcləri artırılıb. Həmçinin son zamanlar İrana müalicəyə gedən həmvətənlərimiz arasında müsbət nəticə əldə etmədən geri qayıdanlar artıb. Hətta ölüm halları da çoxalıb. 10 aylıq azərbaycanlı Qorqud Dadaşzadənin Təbriz şəhərində yerləşən "Kudəkan" (“Uşaqlar”) xəstəxanasında ağciyərinə düşən infeksiya nəticəsində dünyasını dəyişməsi və meyitin ailəsinə verilməsilə bağlı problemlər günlərcə mətbuatda müzakirə olunmuşdu. Həkim, professor Adil Qeybulla Modern.az-a açıqlamaşında qeyd edib ki, İranda səhiyyə müəyyən səviyyədə inkişaf edib. O qeyd edib ki, İranlı həkimlərin böyük əksəriyyəti Qərbdə, Amerikada təhsil almış həkimlərdir. “Orada “səhiyyə aşağı səviyyədədir” demək olmaz. Sadəcə, bizim insanlar periferiyalara gedir. Orada isə ola bilsin ki, avadanlıq, mütəxəssis sarıdan problem ola bilər. Tehranın özündə yüksək səviyyəli klinikalar çoxdur. Bizim camaatın ora axını ucuz müalicə üçün idi və müəyyən miflər də var idi. Məsələn, “xəstəyə bir tabletka yazıldı, düzəldi” və s. Bu cür miflər də kütləvi axında rol oynadı. Amma əvvəldən də demişdim ki, müəyyən perioddan sonra özləri hiss edəcəklər ki, vəziyyət necədir. İranda səhiyyə xərcləri artıb, kənar şəxslər üçün müalicə ucuz başa gəlmir, bəzən Azərbaycanda olan məbləğdən də baha olur. Bəzən eyni kompitent müalicə üsullarının şahidi oluruq, əməliyyatların yarımçıq olması, müəyyən qaydalara cavab verməməsi halı ilə rastlaşırıq. Bütün bunlar hamısı müəyyən situasiyanı gərginləşdirir və insanlar onun fərqindədirlər”. İranda müalicə və əməliyyat zamanı ölüm halları və ya ağırlaşmaların da olduğunu deyən A.Qeybulla xəstə yaxınlarının xərcərin müəyyən qismini geri istəməsi zamanı problemlərlə qarşılaşdıqlarını bildirib. “Ölüm halları əvvəllər də var idi. Bu hallar çoxaldıqca, faktlar bir statistikaya çevrilir. Statistika olduqda mətbuata çıxır. Əslində milli səhiyyəyə güvənsizlik, İranda maliyyə xərclərinin az olması faktorları insanların ora axına sövq edir. Azərbaycandan ora gedən şəxslərin hansısa maliyyə təzminatında bulunması üçün hüquqi mexanizm yoxdur. Vətəndaşlarımız qarantlar altında getmirlər və bəzən belə problemlər yaşanır. Müalicə və əməliyyatdan öncə müəyyən müqavilələr imzalana bilər. Bəzən insanlar ilk anda belə şeylərə baxmırlar və sonra hansısa cəhdlər önəmsiz olur”.

23 May 2016 5:54

​ÜST: Azərbaycanda qadınlar kişilərdən daha çox yaşayır

1

Qadınların gözlənilən ömür uzunluğu təqribən 76 ildir Azərbaycanda kişilərin gözlənilən ömür uzunluğu 69,6 il, qadınlarda isə təqribən 76 ildir. Faktinfo.az  xəbər verir ki, bu barədə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının yeni məruzəsindən sitat gətirən BMT baş katibinin rəsmi nümayəndəsi Stefan Düjarrik məlumat verib.Onun sözlərinə görə, 2000-ci ildən bu yana dünyada gözlənilən orta ömür uzunluğu 5 il artıb və ötən il doğulan uşaqlar üçün 71 ilə çatıb. Stefan Döjarrik bildirib ki, insanlar daha çox Yaponiya və İsveçrədə, ən az isə Syerra-Leonedə yaşayırlar. "Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı bu gün məlumat verdi ki, dünyada gözlənilən orta uzunömürlülük həddi 2000-ci ildən 5 il artıb. Bu, 1960-cı ildən ən kəskin artımdır", - deyə o bildirib.BMT rəsmisinin sözlərinə görə, qlobal göstəricilərə əsaslanaraq, 2015-ci ildə anadan olmuş uşağın gözlənilən ömür müddəti 71,4 il təşkil edir. Bununla yanaşı qız uşağı 74 il, oğlan isə təqribən 69 il yaşaya bilər.Eyni zamanda ÜST ekspertləri real göstəricinin insanın nə dərəcədə əlverişli ölkədə dünyaya gəlməsindən asılı olduğuna diqqət çəkirlər.Stefan Düjarrikin məlumatına görə, qadınların ən yüksək orta uzunömürlülük səviyyəsi Yaponiyada (86,8 il), kişilərdə isə İsveçrədə (81,3) qeydə alınıb. Ən az uzunömürlülük Syerra-Leonedədir - qadınlarda 50, kişilərdə 49 yaş.

20 May 2016 8:50

Şöbə müdiri: “​Özəl tibb müəssisələri üçün könüllü tibbi sığortaların tətbiqi mümkün olmayacaq”

13c413e2-2f64-4ed8-8e39-3e0ab1b417d7_292

İsa Əliyev: Əsas məsələ icbari tibbi sığortanın tətbiqindən əhalinin razı qalmasıdır "Tibbi xidmətlərin satınalması passiv və strateji formada ola bilər. Passiv satınalma tibbi sığorta sisteminə uyğun gəlmir. Passiv satınalma o deməkdir ki, tibb müəssisələri xidmət göstərir və ödəyiciyə invoys göndərirlər ki, pul ödə. Amma baxmırlar ki, orada xidmət göstərilib ya yox. Bu xidmət orada o səviyyədə göstərilməli idi, ya yox. Strateji satınalmaya isə keyfiyyət standartlarına uyğun ödənişlər edilir". Faktinfo-nun məlumatına görə, bunu Nazirlər Kabineti yanında İcbari Tibbi Sığorta (İTS) Agentliyinin Monitorinq, təhlil və informasiya texnologiyaları şöbəsinin müdiri İsa Əliyev jurnalistlər üçün keçirilən "İcbari tibbi sığortanın tətbiqi üzrə media nümayəndələrinin biliklərinin artırılması" mövzusunda təlimdə deyib.Onun sözlərinə görə, bütün vəsaitlər agentlikdə toplanacaq. İ.Əliyev qeyd edib ki, burada alıcılıq qüvvəsi çox olacağına görə strateji satınalmanın əhəmiyyəti artır: "İcbari tibbi sığortanın tətbiqi ilə bağlı çətinliklərdən biri də qeyri-rəsmi işlərlə məşğul olan əhalinin sığortalanmasıdır. Bu problem tək Azərbaycanda deyil, bütün inkişaf edən ölkələrdə var. Belə şəxslər çox zaman sığorta sisteminə çox gec, istədikləri zaman, yaşlandıqda, səhhətləri ilə bağlı müəyyən risk yarandıqda qoşulurlar. Bir sıra ölkələr buna qarşı tədbirlər görür".Şöbə müdiri Türkiyə və Almaniya təcrübəsini misal göstərib: "Həmin ölkələrdə belə şəxslərə deyirlər ki, istədiyiniz zaman sığorta sisteminə qoşula bilmərsiniz. Əgər onlar ötən 5 il ərzində tibbi sığortaya görə heç bir ödəniş etməyibsə və işsiz olmayıblarsa onlardan bu sistemə qoşulmaq üçün çox yüksək məbləğ tələb edirlər. Demirəm ki, bizdə də belə mexanizm olacaq, ancaq dünya təcrübəsində belədir".O əlavə edib ki, icbari tibbi sığortanın əsas prinsipi sosial həmrəylikdir: "Bu o deməkdir ki, xəstə-sağlam, qoca-cavan, bir sözlə hər kəs bu sistemdə iştirak etsin. Məqsəd bütün riskləri bir yerdə cəmləməkdir. Əsas məsələ icbari tibbi sığortanın tətbiqindən əhalinin razı qalmasıdır. Özəl tibb müəssisələri üçün könüllü tibbi sığortaların tətbiqi yenə də sonraya qala bilər. İcbari tibbi sığortanı baza zərfi çərçivəsində göstərilən profilaktika, müalicə və reanimasiya yardımlara nəzarət edəcək".

19 May 2016 1:59

Uşaq Nevroloji Xəstəxanasında nələr baş verir? – İTTİHAM VAR

usaq

  24saat.org-un əməkdaşı xəbər verir ki, tibb ocağı soyğunçuluq yuvasına çevrilib. Bu tibb mərkəzinə müraciət edənlər çətin ki, nevroloji xəstəlik tapmadan çıxsınlar. Çünki süründürməçilik və həkimlərin bazarlığı vətəndaşları təngə gətirib. Tibb ocağında çalışan həkimlər əməkdaşlıq etdikləri özəl klinikalara müştəri cəlb edirlər. Uşaq Nevroloji Xəstəxanasında pasientə baxmayan Hippokrat andı içmiş peşə sahibləri yalnız özəl klinikalara xəstəni dəvət etməklə ona qayğı göstərirlər. Bu da ciddi şəkildə narazılığa səbəb olub. Baş həkimin yaratdığı bazar ab-habası səhiyyə ocağında həkimlərin özəl klinikalar üçün bu müəssisədən müştəri tapmaq meydanına çevrilib. Burada Mehriban, Sveta, Füzuli və başqa həkimlərin qəbuluna düşmək çox çətin işdir. Füzuli həkim artıq iyerarxik bir sistem qurub. Bu nervpotoloqa olan tələbatdan xəstəxana da istifadə edir. Qəbula düşmək üçün gərək 1 ay qabaqdan yazılasan. Amma əməkdaşlıq etdiyi özəl klinikalarda isə ödəniş etməklə bir neçə günə müayinəsindən keçmək mümkündür. Şikayətlərdə deyilir ki, xəstəxanada həkimlərin rüşvət mexanizmi və soyğunçuluq prinsipləri özəl klinikalara xəstə daşımaqdan ibarətdir. Bu xəstəxanada heç bir xəstə pulsuz müalicə və müayinə edilmir. Baxmayaraq ki, Səhiyyə Nazirliyi dövlət xəstəxanalarında müalicə və müayinənin pulsuz olduğunu bildirir. Uşaq Nevroloji Xəstəxanasında bir sıra həkimlər var ki, onların növbəsinə yazılmaq üçün səhər saat 7.00-dan xəstəxanın qarşısını kəsdirmək tələb olunur. Uşaq Nevroloji Xəstəxanasında bir xəstə uşağın müayinəsi üçün özəl qiymətlər müəyyənləşdirilib. Həkimlərin əksəriyyəti 20-30 manat verilməyəcəyi təqdirdə xəstə uşağı müayinə etmir, müalicə resepti yazmır. Xəstəxananın daxilində müayinə və müalicənin pulsuz və ya pulu olub-olmadığına dair heç bir yazılı elan yoxdur. Araşdırmalar göstərir ki, həkimlər müalicənin müddətini minimum bir il, əksər hallarda isə bir ildən də çox uzadırlar. Belə müalicəyə cəlb oluna xəstə uşaqların sayının minlərlədir. Maraqlıdır ki, burada xəstələrə yazılan bəzi dərmanları Bakıdakı heç bir aptekdən tapmaq mümkün deyil, amma həmin perparatları Uşaq Nevroloji Xəstəxanasının yaxınlığında yerləşən əczaxanadan almaq olar. Bu, həkimlərlə həmin aptek arasında işbirliyinin olmasına şübhələr yaradır. Son illər Azərbaycanda 16 yaşadək uşaqlar arasında sinir sistemi xəstəliklərindən müalicə olunanların sayının kəskin şəkildə artdığı müşahidə olunur.

16 May 2016 6:44

Gəncə səhiyyəsinin sabahı yox kimidir… – NARAZILIQ VAR…

gence

Artıq dəfələrlə xəbər verdiyimiz kimi, bu gün Gəncə şəhər səhiyyə sistemi sözün əsil mənasında özünün durğunluq dövrünü yaşayır. Bu iddia öz təsdiqini bizimdovr.az-a Gəncədən daxil olan çoxsaylı şikayət ərizələrində təqdim olunan faktlarda da tapmaqdadır. Məlum olduğu kimi, Gəncə şəhər Səhiyyə İdarəsinə rəhbərlik keçən ilin axırlarından tibb elmləri doktoru Əlikram Məmmədov tərəfindən həyata keçirilir. Mövzuya dair ötən saylarımızda dərc etdiyimiz yazılarda da qeyd etdiyimiz kimi, indiyədək aldığımız məlumatlarda bilavasitə Əlikram Məmmədovun fəaliyyətinə dair konkret iradlar irəli sürülmürdü. Lakin şəhər səhiyyə idarəsinin rəhbəri olaraq, Əlikram Məmmədov tərəfindən Gəncənin bir çox tibb müəssisələrində yer almış özbaşınalıqların aradan qaldırılması istiqamətində hələ də heç bir addımın atılmaması, son nəhayətdə yerli ictimaiyyətin bəzi şübhələrinə yol açmışdır. Xatırladaq ki, bu gün Gəncə şəhər Səhiyyə İdarəsinin tabeliyində 30-dan artıq tibb müəssisəsi fəaliyyət göstərir. Aldığımız məlumatlarda isə bildirilir ki, hazırda Gəncə şəhərində yarıtmaz fəaliyyəti ilə xəstələrin narazılıqlarına, yerli ictimaiyyətin isə ciddi narahatlığına səbəb olan tibb müəssisələrinin sırasında ilk yerləri Yaşar Əliyevin rəhbərlik etdiyi Psixonevroloji Dispanser və Rasim Hüseynovun baş həkim olduğu 3 saylı poliklinika tuturlar. Məhz bu iki tibb müəssisəsində mütəmadi olaraq müşahidə olunan çeşidli korrupsiya halları, müxtəlif qanun pozuntuları barədə açıqlamalara da aldığımız məlumatlarda daha çox rast gəlirik. İlk növbədə bizimdovr.az-a təqdim edilən açıqlamalarda Gəncə şəhər Psixonevroloji Dispanserinin baş həkimi Yaşar Əliyevin öz fəaliyyətində bir çox ciddi qanun pozuntularına yol verdiyi bildirirlir. İlk növbədə məlumatlarda iddia olunur ki, dispanserdə əsəb xəstəliyindən əziyyət çəkən xəstələrə dərmanlar ikiqat bahasına satılır. Müalicə alan xəstələrə pulsuz verilməli olan dərmanlar Gəncədə və qonşu rayonların müxtəlif ərazilərində fəaliyyət göstərən apteklərə satılır, elə bu səbəbdən də xəstələr zəruri dərman preparatlarını baha qiymətə həmin apteklərdən almağa məcbur olurlar. Həmçinin dispanserində maxinasiyaların tətbiq olunduğu daha bir məqam da xüsusi arayışların verilməsi ilə bağlıdır. Bununla bağlı son dərc etdiyimiz məqalədə biz göstərmişdik ki, aldığımız açıqlamalarda baş həkimin işində müşahidə olunan bu kimi maxinasiyalarda Yaşar Əliyevin bu yaxınlara qədər Gəncə şəhər 25 saylı TSEK-ə rəhbərlik edən həyat yoldaşı, Elmira Səlimovanın da yaxından iştirakı vurğulanır. Gəncə şəhər 3 saylı poliklinikasında yer almış bir çox neqativ hallardan bəhs edən məlumatlarda da, baş həkim Rasim Hüseynovun rəhbərlik etdiyi bu poliklinikada vəziyyətin həddindən artıq acınacaqlı olduğunu bildirilir. Qeyd olunur ki, xəstələr 3 saylı poliklinikada bütün həkim və laborator müayinələri, istənilən tibbi prosedurlar və hətta ən ucuz tibbi ləvazimatlar üçün də pul ödəməli olurlar. Çünki, ödəniş olmayacağı təqdirdə xəstələrin nə müayinələri, nə də onlara doğru-dürüst müalicə təyin olunması mümkün deyil. Maraqlıdır ki, 3 saylı Gəncə şəhər poliklinikasının dövlətin balansında olmasına rəğmən, burada çalışan tibbi personal müəssisənin dərman preparatları və digər tibbi ləvazimatlarla təmin olunmadığını və bütün bunları öz vəsaitləri hesabına aldıqlarını iddia edirlər. 3 saylı poliklinikada yaranmış vəziyyətdən şikayətlənən digər şəhər sakini isə həmin tibb müəssisəsinin rəhbərliyini həm də saxta arayışların verilməsində ittiham edir. Açıqlamada idia olunur ki, bu tibb müəssisəsində xəstəlik kağızlarının (bülleten), 88 saylı forma və digər arayışların verilməsi artıq çoxdan əsil kommersiya fəaliyyətinə çevrilib. Daxil olan digər bir məlumatda isə 3 saylı poliklinikada tətbiq olunan “ölü canlar” üsulu ilə dövlət vəsaitlərini mənimsəmə hallarından bəhs olunur. Lakin dediyimiz kimi, bütün bu neqativ halların aradan qaldırılması üçün Gəncə Səhiyyə İdarəsinin rəisi Əlikram Məmmədov tərəfindən hələ də heç bir tədbir görülməyib. Məhz bu səbəbdən də, redaksiyamıza yeni daxil olan açıqlamalarda bəzi mənbələr Yaşar Əliyevin və Rasim Hüseynovun yeni rəhbərliklə artıq “anlaşdıqlarını” iddia edirlər. Materialda adı keçən bütün tərəflərin mövqeyini öyrənməyə hazırıq.

16 May 2016 10:30

Azərbaycanda xəstələr üçün elektron növbə sistemi qurulacaq

seh

Azərbaycan Səhiyyə Nazirliyi Milli Onkologiya Mərkəzində (MOM) xəstələrin qeydiyyata alınması üçün elektron növbə sistemi qurulacaq.   Azərbaycan Səhiyyə Nazirliyinin baş onkoloqu Azad Kərimli Trend-ə bildirib ki, mərkəzin yeni tkilən 7 mərtəbəli diaqnostika poliklinika-qəbul korpusu yaxın günlərdə istifadəyə veriləcək: "Poliklinikada elektron qeydiyyat sistemi qurulacaq və poliklinika istifadəyə verildikdən sonra bu sistemin tətbiqinə başlanılacaq. Poliklinikada "Asan xidmət"də olduğu kimi, elektron xidmət yaradılacaq. Yəni, müraciət edən xəstə elektron düyməni basaraq növbə alacaq və daha sonra növbəsini gözləməyə başlayacaq. Bu xəstələrin həkimlərin qəbuluna növbəsiz keçməsinin də qarşısını alacaq". A.Kərimli deyib ki, mərkəzdə həm də xəstələrin xəstəlik tarixçələrinin elektronlaşdırılması nəzərdə tutulur: "Hazırda xəstəlik tarixçələrinin elektron arxivinin yaradırılması istiqamətində iş aparılır". Baş onkoloq deyib ki, mərkəzdə elektron qeydiyyat sistemi və elektron arxiv qurulduqdan sonra 9 Rayonlarası Onkoloji Dispanserin də bu elektron sistemə qoşmaq planlaşdırılır: "Bu sistem vasitəsilə biz onlarla mütəmadi olaraq, əlaqə saxlaya bilərik. Biz onda xəstələrin diaqnostikalarının, müalicələrinin gedişatına, həkimlər tərəfindən onların düzgün aparılıb-aparılmamasına nəzarət edə biləcəyik". Baş onkoloq hazırda MOM-un Sumqayıt, Qusar, Mingəçevir, Şəki, Gəncə, Ağcabədi, Şirvan, Lənkəran və Naxçıvan şəhərlərində Rayonlarası Onkoloji Dispanserinin olduğunu bildirib.

16 May 2016 10:07

Məktəblilərə dərman paylanılacaq – Qurd xəstəliklərinə qarşı

derm

Gələn il aprel ayında 500 minə qədər uşağa qurd xəstəliklərinə qarşı dərman paylanacaq. Artıq bununla bağlı Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına (ÜST) müraciət olunub. Dərmanla təminatı ÜST həyata keçirəcək. Bunu Publika.az-a açıqlamasında Səhiyyə Nazirliyi Respublika Gigiyena və Epidemologiya Mərkəzinin parazitologiya şöbəsinin müdiri Süleyman Məmmədov deyib. S.Məmmədov bildirib ki, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının dəstəyi ilə respublikada uşaqlar arasında qurd xəstəlikləri ilə bağlı kütləvi müayinələr əvvəlki illərdə də aparılıb. “Ən çox qurd xəstəlikləri I-VI sinif şagirdləri arasında müşahidə edilir. Əvvəlki illər ildə iki dəfə şagirdlərə dərman paylanıırdı. Ötən il bu layihə 300 minə qədər uşağı əhatə etmişdi. Növbəti il layihəyə Bakı daxil edilməyib. Bunun səbəbi paytaxtda xəstəliyə yoluxma halının regionlara nisbətən az olmasıdır. Ötən il iki dəfə paytaxtda şagirdlər arasında qurd xəstəlikləri ilə bağlı monitorinq aparılıb, hər birində faiz çox aşağı olub. Uşaqlara dərman paylanması mərhələli şəkildə aparılacaq. Lakin növbəti mərhələdə ən çox dağ və dağətəyi bölgələr əhatə ediləcək. Çünki monitorinqlər göstərir ki, Balakən, Qax, Zaqatala, Quba, Qusar, Qəbələ, İsmayıllı kimi rayonlarda qurd xəstəliklərinin yayılması üçün münbit şərait var. Qurd xəstəliklərinin növləri çoxdur. Uşaqlar arasında ən çox yayılan qurd xəstəliyi enterobiozdur”. Şöbə müdirinin sözlərinə görə, qurd xəstəliklərinə yoluxmanın başlıca səbəbi gigiyenik normalara əməl olunmamasıdır. “Əhali arasında maarifləndirmə işlərini aparmaq üçün seminarlar keçirir, broşuralar yayırıq. Lakin buna baxmayaraq, şəxsi gigiyena qaydalarına əməl etməyənlər var. Aparılan müşahidələr göstərir ki, qurd xəstəlikləri ən çox məktəbyaşlı uşaqlarda müşahidə edilir. Altıncı sinfə qədər uşaqlarda qurd xəstəlikləri daha çox aşkarlanır. Çünki bu yaşda uşaqlar şəxsi gigiyenaya daha az əməl edir, sinif yoldaşları ilə əşyalarına paylaşır. Onlar öz həmyaşıdları ilə daha çox kontaktda olduğuna görə bu xəstəliyə tez yoluxurlar”.

10 May 2016 6:45

Azərbaycanda hemofiliyalı xəstələrin sayı açıqlandı

xeste

Bu gün dünyada 400 000 hemofiliyalı xəstə var. Publika.az xəbər verir ki, Elmi-Praktiki Hemofiliya Mərkəzinin rəhbəri Elmira Qədimova deyib ki, Azərbaycan da bu problemdən kənarda qalmayıb. Onun sözlərinə görə, ölkədə 1 500-dən çox hemofiliyalı xəstə dispanser qeydiyyatındadır. E.Qədimova qeyd edib ki, hemofiliya müxtəlif qanaxmalarla müşahidə olunan ağır irsi qan xəstəliyidir: "Xəstəliyin səbəbi qanın laxtalanma prosesində iştirak edən VIII, IX və ya fon villebrand faktorunun çatışmazlığıdır. Təkrar baş verən şiddətli qanaxmalar, oynaqlara və yumşaq toxumalara xəstənin hələ uşaq və gənc yaşlarında əlil və şikəst olmasına, bəzən də ölümünə səbəb olur. Lakin çoxillik təcrübə göstərir ki, vaxtında və lazımi səviyyədə antihemofil preparatlarla aparılan müalicə, xəstələri nəinki ölüm təhlükəsindən xilas edir, hətta onlarda şikəstliyin və əlilliyin qarşısını alır". Mərkəzin rəhbəri əlavə edib ki, bu gün ağır hemofiliyalı xəstə uşaqlarda birincili profilaktika aparılaraq əlilliyin qarşısı alınır, həyat keyfiyyətləri yaxşılaşaraq sağlam insanlardan seçilmirlər. Onun sözlərinə görə, hemofiliya mutant (patoloji) geni ressesiv halda cinslə zəncirləşərək "X" xromosomu vasitəsilə nəslə ötürülür: "Hemofiliya ailə üzvlərinin ancaq kişi cinsinə ana vasitəsilə keçir. Ana özü isə praktiki sağlam olur. Bunun birinci variantına görə, sağlam qadın ilə hemofiliyalı kişi ailə qurduqda doğulan oğlanların hamısı sağlam, qızların hamısı isə ötürücü olur. Bu qızlar praktiki sağlam olub xəstəlik genini "X" xromosomunda daşıyır və gələcəkdə oğlan uşaqlarına ötürərək onların xəstələnməsinə səbəb olduqlarına görə onlara "ötürücü" adı verilir. İkinci variantda sağlam kişi ilə "ötürücü" qadın ailə qurduqda oğlanların 50 faizi hemofiliyalı xəstə, 50 faizi sağlam olur. Həmçinin qızların 50 faizi "ötürücü", 50 faizi sağlam doğulurlar. Üçüncü variantda hemofiliyalı kişi "ötürücü" qadın ilə evləndikdə həm xəstə, həm sağlam oğlanlarla yanaşı, qızların bir qismi "ötürücü", digər qismi hemofiliyalı xəstə olur".

3 May 2016 12:29

Fakt

Bizi izləyin