Dünya üçün 2017 çox çətin il olacaq..

9 Yanvar 2017 11:21

Xəbər 21 dəfə oxunub

“Eurasia Group” nəşr etdiyi hesabatında ABŞ, Çin və Avropada qeyri-müəyyənliklər səbəbindən 2017-nin ikinci dünya müharibəsindən bu yana ən dalğalı il ola biləcəyini qeyd edib.

Dünyanın ən böyük siyasi məsləhət şirkəti “Eurasia Group”a görə, 2017-ci il Donald Trampın rəhbərlik edəcəyi ABŞ, yoluna eyni iqtisadi artım rəqəmləri ilə davam edən Çin və yeni ilə zəifləyən baş naziri ilə başlayan Almaniya üçün ikinci dünya müharibəsindən bu yana ən dalğalı il ola bilər.

“2017-də geosiyasi böhranın olduğu bir prosesə giririk” –deyə qeyd edən şirkət hesabatında beynəlxalq müharibə və ya iri dövlət müəssisələrinin iflası düşünülə bilər”  ifadələrinə yer verib.

“Eurasia”nın hesabatına görə, Trampın Rusiya ilə “buzları” əridəcəyi  siqnalları verməsi, NATO-ya şübhə ilə yanaşması və Avropada yüksələn sağ ilə yaxınlığı, ikinci dünya müharibəsindən sonra yaranmış  qlobal sistemi zəiflədir.

“Eurasia Group”  Almaniya, Fransa, Niderlanddakı seçkiləri, Böyük Britaniyanın Avropa İttifaqından çıxma prosesinin başlayacağını və ABŞ-da güc nisbətlərinin dəyişməsinin inkişaf edən iqtisadiyyatlarda yaratdığı təzyiqi və Avropadakı qaçqın böhranını 2017-nin sabitliyinə yönələn başlıca təhdidlər arasında görür.

Hesabata görə, hakimiyyəti dəyişməyə hazırlaşan Çinin dövlət başçısı  Jinping ABŞ-ın Çin siyasətinin dəyişməsinə sərt cavab verə bilər. O, milli sabitliyi təmin etmək üçün hər hansı bir iqtisadi problemə də həddən artıq reaksiya verə bilər.

AB-Türkiyə arasında imzalanan, ancaq həyata keçməyən qaçqın müqaviləsi, Yunanıstanın borc böhranı və Brexit-dən sonrakı atmosferlə üzbəüz olan Almaniyanın baş naziri Angela Merkel, payızda seçki yarışına girəcək. Merkelin ardıcıl dördüncü dövrdə də qələbə qazanacağını nəzərdə tutan “Eurasia”yaya görə, Fransada apreldə baş tutacaq seçkilərdə ifrat sağçı Milli Cəbhənin qalib çıxması ehtimalı böyükdür.

“Bloomberg” televiziyasına danışan Nyu-York Universitetinin iqtisadiyyat üzrə professoru Nouriel Roubini, Milli Cəbhə lideri Marina Le Penin Fransada prezident seçkisindən qalib çıxmasının Avropa üçün ən böyük risk olduğunu deyib: “Əgər Le Pen  vəzifəyə gələrsə, İtaliyada da AB əleyhdarı bir partiya qalib olsa, bu, Avropa və Avro bölgəsinin sonu ola bilər”.

“Eurasia”nın 2017 üçün nəzərdə tutduğu digər risklər isə belədir:

 1- “Müsbət gedişatda” olan Çin xaric, aralarında Türkiyə, İtaliya, Rusiya, Səudiyyə Ərəbistanı, Cənubi Afrika və Birləşmiş Krallığın da olduğu 14 ölkədə iqtisadi islahatların çatışmazlığı,

2- Siyasətçilərin  iqtisadi çətinliklərdə başda Amerika Mərkəzi Bankı (Fed) olmaqla mərkəzi bankları ittiham etmələri. “Eurasia Group” bu tip “ittihamların” 2017-də qlobal bazarlar üçün risk yaradacağını deyir,

  3- Şimali Koreyanın 20 nüvə silah yaratdığı  nüvə proqramının ABŞ üçün təhlükə yaratması.

4- Türkiyədə dövlət nəzarətinin artması, faizlərin aşağı saxlanılması üçün təzyiqin güclənməsi və iqtisadi  artımda yavaşlamanı dayandırmaq üçün maliyyə təşviqlərə olan asılılığın artması.

BMT-dən “SOS” siqnalı:“İnsanlığın özünü ərzaqla təmin etmək qabiliyyəti təhlükə altındadır”

BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı (FAO) xəbərdarlıq edir: İnsanlığın gələcəkdə özünü ərzaqla təmin etmək qabiliyyəti təhlükə altındadır.Buna səbəb təbii sərvətlərə təzyiqlərin çoxalması, bərabərsizliyin artması, iqlim dəyişikliyinin fəsadlarıdır. Faktinfo.az Azadlıq radiosuna istinadən bildirir ki, bu barədə təşkilatın «Ərzaqların və kənd təsərrüfatının gələcəyi: meyllər və sınaqlar» adlı yeni hesabatında belə deyilir. Əslində, mütəxəssislər son 30 ildə dünyada aclığın azaldılması yönündə çox böyük işlər görüldüyünü, real və əhəmiyyətli uğurların əldə edildiyini vurğulayırlar. Amma ərzaq istehsalının genişləndirilməsinin, iqtisadi artımın eyni zamanda ətraf mühitə çox baha başa gəldiyini qeyd edirlər. TƏLƏBAT 50% ARTACAQ «Bir vaxtlar Yeri bürüyən meşələrin yarısı indi yoxdur. Yeraltı su mənbələri sürətlə quruyur, bioloji müxtəliflik məhv edilib», – deyən hesabat müəllifləri 2050-ci ildə insanların sayının 10 milyarda çatacağını, bu artımın isə kənd təsərrüfatı məhsullarına tələbatı indikindən 50% çoxaldacağını bildirirlər. Bu isə onsuz da dağıdılan təbii resurslardan istifadənin bir az da güclənməsi deməkdir. Bunlar bir yana, mütəxəssislər dünyada ildə 1.3 milyard ton ərzağın, yəni istehsal olunan ərzağın 1/3-nin itkiyə getdiyini, zibilə atıldığını müəyyən ediblər. «Belə davam etsək, biz planetin sərhədlərini «keçə bilərik»», – deyə FAO-nun baş katibi Xosé Qraziano da Silva xəbərdarlıq edir. Mütəxəssislər insanların getdikcə həm də daha az buğda məhsulları, daha çox meyvə, tərəvəz və ət məhsulları ilə qidalanacağını, bunun da əlavə torpaq və meşə sahələrinin deqradasiyası, istixana qazlarının artması ilə sonuclanacağını proqnozlaşdırırlar. AZ ŞEYDƏN ÇOX MƏHSUL ALMAQ 2050-ci ildə həm də insanların 2/3-sinin şəhərlərdə yaşayacağı güman olunur. Bütün bunların sonucunda iqlim dəyişikliyi insanlara əlavə problemlər yaradacaq. Hesabatda iqlim dəyişikliyinin qida istehsalının bütün sahələrinə təsir göstərəcəyi, təsərrüfatların tez-tez müşahidə olunacaq quraqlıqdan, ya da əksinə, daşqınlardan əziyyət çəkəcəyi deyilir. Bəs bütün bunların önlənməsi mümkündürmü? Mütəxəssislər «hə» deyirlər. Ancaq bunun üçün çox böyük dəyişikliklərə ehtiyac var. Çıxış yolu kimi az şeydən çox məhsul istehsal etməyin yollarını tapmaq, kiçik və ailə təsərrüfatlarının qorunması və artırılması, ən vacib ərzaqları əldə etmək imkanının təmin olunması məsləhət görülür. Bundan ötrü sənəd müəllifləri sosial müdafiə planlarına fərqli yanaşma, aclıqla mübarizə ilə yanaşı, kasıb bölgələrdə kənd təsərrüfatına sərmayənin artırılması, kasıbların gəlir imkanlarının çoxaldılması yönündə iş görülməsini tövsiyə edirlər. «Kasıblığın aradan qaldırılması, bərabərsizliyin azaldılması, həssas insanların qorunması yönündə əlavə cəhdlər edilməsə, 2030-cu ildə 600 milyondan çox adam hələ aclıqdan əziyyət çəkəcək», – deyə dünyaya xəbərdarlıq edilir.

23 Fevral 2017 14:43